Stablecoin đe dọa rút 1.500 tỷ USD khỏi hệ thống ngân hàng toàn cầu

Sự trỗi dậy của stablecoin đang đặt ra mối đe dọa ngày càng hiện hữu đối với hệ thống tài chính truyền thống, đặc biệt là nguồn thu từ tiền gửi của các ngân hàng. Theo báo cáo do Ngân hàng Standard Chartered công bố ngày 24 (giờ địa phương), việc sử dụng stablecoin ngày một phổ biến có thể khiến tiền gửi tại Mỹ cũng như nhiều ngân hàng toàn cầu sụt giảm, kéo theo lợi nhuận bị suy yếu nghiêm trọng.

Theo Jeff Kendrick, Giám đốc bộ phận Nghiên cứu Tài sản Kỹ thuật số của Standard Chartered và cũng là tác giả của báo cáo, việc Quốc hội Mỹ trì hoãn thông qua dự luật CLARITY cho thấy rõ rủi ro mà stablecoin có thể tạo ra đối với ngân hàng. Dựa trên quy mô thị trường stablecoin hiện nay tại Mỹ (ước tính hơn 301,4 tỷ USD – tương đương 434.200 tỷ đồng), Kendrick ước tính rằng các ngân hàng có thể mất đi tới 1/3 số tiền gửi trong tương lai không xa.

Stablecoin tác động mạnh đến lợi nhuận ngân hàng

Kendrick phân tích tác động của stablecoin dưới góc độ biên lợi nhuận lãi thuần (NIM) – chỉ số phản ánh lợi nhuận từ cho vay sau khi trừ chi phí trả lãi cho người gửi tiền. Vì phụ thuộc trực tiếp vào lượng tiền gửi, chỉ số này sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng nếu dòng tiền chuyển dịch sang stablecoin thay vì lưu trong tài khoản ngân hàng.

Ông nhấn mạnh rằng các ngân hàng địa phương tại Mỹ chịu rủi ro lớn hơn so với các tập đoàn tài chính lớn. Những cái tên như Ngân hàng Huntington, M&T Bank, Truist Financial và CFG Bank được xác định là dễ bị tổn thương nhất nếu xu hướng chuyển đổi sang stablecoin tiếp tục gia tăng.

Tỷ lệ dự trữ tại ngân hàng của các công ty stablecoin gần như không đáng kể

Một số ý kiến cho rằng nhiều công ty phát hành stablecoin vẫn gửi tài sản thế chấp vào hệ thống ngân hàng, vì vậy sẽ không làm giảm tổng lượng tiền gửi thực tế. Tuy nhiên, Kendrick bác bỏ quan điểm này khi cho rằng đó chỉ là "giả định thiếu thực tế".

Ông cho biết: “Nếu các công ty phát hành stablecoin thực sự tuân thủ việc đảm bảo 1:1 bằng tiền gửi ngân hàng, thì mức độ tổn thất có thể sẽ giảm. Nhưng thực tế không phải vậy. Tỷ lệ tiền gửi tại ngân hàng của Tether chỉ chiếm 0,02%, còn Circle cũng chỉ mới đạt 14,5%.” Con số này cho thấy phần lớn tài sản đảm bảo của stablecoin hiện đang được đầu tư vào các tài sản phi ngân hàng như trái phiếu chính phủ Mỹ — làm tăng nguy cơ dòng tiền rút khỏi hệ thống ngân hàng.

Dòng tiền chảy mạnh vào stablecoin từ các nước đang phát triển

Kendrick cho biết khoảng 2/3 nhu cầu sử dụng stablecoin đến từ các quốc gia đang phát triển. Trong khi đó, dòng tiền tại các quốc gia phát triển – vốn là nơi tập trung phần lớn các ngân hàng lớn – lại đang chuyển dịch khỏi hệ thống ngân hàng để nắm giữ stablecoin thay thế. Điều này làm gia tăng áp lực rút tiền gửi tại các ngân hàng lớn ở phương Tây.

Dự báo đến cuối năm 2028, tổng quy mô thị trường stablecoin có thể đạt tới 2.000 tỷ USD (gần 2.882.000 tỷ đồng), trong đó 500 tỷ USD (720.000 tỷ đồng) có thể bị rút khỏi các ngân hàng phát triển. Đối với các ngân hàng tại thị trường mới nổi, quy mô rút vốn có thể lên đến 1.000 tỷ USD (1.441.000 tỷ đồng) nếu không có điều chỉnh chính sách.

Dự luật CLARITY và bài toán quản lý tài sản mã hóa đối với ngân hàng

Dự luật CLARITY đang được Quốc hội Mỹ xem xét có thể cấm trả lãi cho người nắm giữ stablecoin – một bước tiến quan trọng nhằm siết chặt khung pháp lý cho loại tài sản số này. Kendrick kỳ vọng đạo luật sẽ được thông qua trong quý I năm 2026.

Ông cũng lưu ý rằng vấn đề đối với ngân hàng không chỉ đến từ stablecoin. Việc token hóa các loại tài sản thực (tokenized asset) – như bất động sản hay cổ phiếu – cũng đang tạo áp lực lớn lên nguồn vốn ngân hàng truyền thống.

Theo giới quan sát, đây là một trong số rất ít các báo cáo ngân hàng có phân tích sâu về rủi ro từ stablecoin – loại tài sản đang nhận được sự quan tâm từ chính quyền Tổng thống Trump. Trước đó, Trump đã nhiều lần bày tỏ quan điểm tích cực về việc phát triển lĩnh vực stablecoin, khiến cuộc đối thoại giữa ngành tài chính và chính phủ trong năm nay trở thành một tâm điểm lớn.

Từ khóa: “từ” stablecoin, ngân hàng, CLARITY, tiền gửi, tài sản mã hóa, Tether, Circle, Trump