Stablecoin vượt 380 nghìn tỷ đồng: Ngân hàng cần lo ngại hay cơ hội hợp tác?

Tổng vốn hóa thị trường stablecoin vượt mốc 380 nghìn tỷ đồng: Mối đe dọa với ngân hàng hay dấu hiệu cho sự đồng tồn tại?

Thị trường stablecoin toàn cầu đang chứng kiến sự phát triển vượt bậc khi vừa chính thức vượt mốc 2.840 tỷ USD (tương đương khoảng 380 nghìn tỷ đồng). Sự gia tăng nhanh chóng của loại tài sản số này đang làm dấy lên nhiều tranh cãi—liệu stablecoin có thực sự đe dọa đến hệ thống ngân hàng truyền thống, hay là yếu tố hỗ trợ giúp hoàn thiện hệ sinh thái tài chính?

Theo dữ liệu từ Ủy ban tư vấn vay nợ thuộc Bộ Tài chính Hoa Kỳ (ngày 24, giờ địa phương), tổng tài sản stablecoin đang lưu hành đã cán mốc kỷ lục 2.840 tỷ USD. Hai đồng stablecoin chính—Tether(USDT) và USD Coin(USDC) do công ty Circle phát hành—chiếm đến hơn 90% thị phần, đóng vai trò trung tâm trong hoạt động thanh toán toàn cầu và đáp ứng nhu cầu thanh khoản trong giao dịch.

Bộ Tài chính Hoa Kỳ dự báo quy mô thị trường stablecoin có thể đạt từ 2.000 đến 3.000 tỷ USD (tương đương khoảng 2.880 đến 4.320 nghìn tỷ đồng) vào năm 2028. Đặc biệt, tính hiệu quả trong chuyển tiền xuyên biên giới và thanh toán thời gian thực đang thúc đẩy tiềm năng phát triển của loại tài sản này.

Tăng trưởng mạnh sau luật ‘GENIUS’

Đà tăng trưởng hiện tại của stablecoin được cho là khởi phát từ mùa hè năm ngoái, khi Quốc hội Mỹ thông qua và Tổng thống Trump ký ban hành “Đạo luật GENIUS”—bộ khung pháp lý liên bang đầu tiên dành cho stablecoin. Luật này giới hạn tài sản thế chấp trong phạm vi tiền mặt, tiền gửi ngân hàng và trái phiếu kho bạc ngắn hạn, đồng thời cấm phát hành stablecoin có thể tạo nợ và chi trả lãi suất. Nhờ đó, thị trường đã loại bỏ phần nhiều yếu tố rủi ro, và tăng trưởng nhanh chóng dựa trên niềm tin và tính ổn định.

Cộng đồng ngân hàng lo ngại – thực chất chỉ là "ảo tưởng khủng hoảng"?

Tuy nhiên, không phải ai cũng chào đón xu hướng này. Nhiều tổ chức tài chính lớn như Hiệp hội Ngân hàng Mỹ (ABA) hay Viện Nghiên cứu Chính sách Ngân hàng (BPI) đã cảnh báo rằng sự phổ biến của stablecoin có thể khiến dòng tiền gửi từ khách hàng cá nhân rút ra khỏi ngân hàng truyền thống, từ đó làm tăng chi phí vốn và giảm năng lực cho vay.

Đặc biệt, họ phản đối gay gắt các stablecoin đi kèm chế độ “trả thưởng”—tức có chi lãi hoặc ưu đãi cho người nắm giữ—với lập luận rằng điều đó đang tạo nên một “hệ thống tài chính song song”.

Ngân hàng JPMorgan cũng nêu quan ngại khi gọi đồng USD kỹ thuật số có lãi suất là “hệ thống ngân hàng nằm ngoài cấu trúc giám sát”. Những quan điểm này đã ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình xem xét đạo luật “CLARITY” tại Thượng viện, khiến tiến trình bị trì hoãn.

Trong khi đó, Giám đốc pháp lý của sàn Coinbase, ông Paul Grewal, đã phản bác những tuyên bố này, cho rằng lo ngại về rủi ro tài chính là “thiếu cơ sở”. Bình luận: Ông cho rằng cần phân biệt rõ giữa sự cạnh tranh và bất ổn tài chính, tránh đánh đồng một cách thiếu khách quan.

Lịch sử cho thấy mô hình đồng phát triển giữa stablecoin và hệ thống ngân hàng

Chuyên gia lịch sử kinh tế Niall Ferguson và Manny Rincon-Cruz trong bài viết đăng trên Bloomberg (ngày 24, giờ địa phương) cũng khẳng định rằng stablecoin nên được xem là công cụ hỗ trợ, chứ không phải thay thế hệ thống tài chính hiện hành. Theo họ, stablecoin—với tính chất là phương tiện thanh toán ổn định—khác biệt hoàn toàn so với các tài sản tiền mã hóa có tính đầu cơ cao. Do đó, việc chỉ trích các stablecoin có trả lãi là sự hiểu sai bản chất.

Họ viện dẫn: “Lịch sử cho thấy tiền giấy và tiền gửi ngân hàng đã phát triển song song, chứ không phải triệt tiêu nhau.” Cụ thể, dù USD Coin(USDC) ra mắt từ năm 2018, số tiền gửi trong hệ thống ngân hàng Mỹ vẫn tăng hơn 6.000 tỷ USD.

Tổng giám đốc điều hành Circle—ông Jeremy Allaire—cũng lên tiếng ủng hộ stablecoin: “Việc trả thưởng cho người dùng stablecoin chẳng khác gì chương trình tích điểm trong ngành ngân hàng.” Bình luận: Ông gạt bỏ mọi hoài nghi rằng ngân hàng đang bị đe dọa, gọi những lập luận này là “phi lý”. Ông nhấn mạnh, khối lượng giao dịch qua stablecoin năm 2025 dự kiến đạt 33.000 tỷ USD (tương đương khoảng 4.760 nghìn tỷ đồng), tăng 72% so với năm ngoái—chứng minh nhu cầu thực thay vì hoạt động đầu cơ.

Ranh giới giữa khung pháp lý và công nghệ tài chính: Cơ hội chuyển mình của ngành ngân hàng?

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng đã xác nhận vai trò của stablecoin trong việc nâng cao hiệu quả thanh toán xuyên biên giới. Tuy nhiên, IMF kêu gọi cần điều tiết phù hợp, tránh gây bất ổn tài chính, nhất là tại các nước đang phát triển—nơi hạ tầng ngân hàng còn hạn chế.

Bình luận: Cuộc tranh luận hiện tại không đơn thuần là cuộc đối đầu giữa hai hệ thống. Đó là bước ngoặt trong việc xây dựng một “hạ tầng tài chính số” mới. Stablecoin không hẳn là mối đe dọa, mà có thể trở thành hệ thống song song, tích hợp để hỗ trợ hệ thống ngân hàng hiện hữu hướng tới tương lai số hóa, minh bạch và hiệu quả hơn.

Từ khóa: "stablecoin", "ngân hàng", "hệ thống tài chính", "Tether(USDT)", "USD Coin(USDC)"

Từ khóa được phân bổ ở phần mở đầu, nội dung chi tiết và kết luận nhằm đảm bảo tối ưu hóa nội dung cho người đọc và công cụ tìm kiếm.