Trung Quốc siết chặt kiểm soát tiền mã hóa, tuyên bố coi token hóa tài sản thực (RWA) là hành vi tài chính phi pháp, gây ảnh hưởng sâu rộng tới xu hướng phát triển blockchain toàn cầu. Trong khi nhiều quốc gia đang tích cực khai thác tiềm năng của RWA, động thái này cho thấy lập trường ngày càng quyết liệt của Trung Quốc đối với lĩnh vực tài chính phi tập trung.
Theo Sina đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), 7 hiệp hội tài chính hàng đầu tại Trung Quốc, bao gồm Hiệp hội Internet Tài chính Trung Quốc, Hiệp hội Ngân hàng Trung Quốc và Hiệp hội Chứng khoán Trung Quốc, đã đồng loạt phát biểu rằng token hóa tài sản thực (RWA) là một hành vi tài chính phi pháp, không có cơ sở pháp lý và tiềm ẩn rủi ro cao. Đây được xem là động thái tiếp theo trong lộ trình thắt chặt hoạt động giao dịch tiền mã hóa mà chính phủ nước này theo đuổi từ năm 2021.
Token hóa tài sản thực được hiểu là việc đưa tài sản vật lý như bất động sản, trái phiếu lên blockchain dưới dạng token để dễ dàng giao dịch hoặc huy động vốn. Tuy nhiên, các hiệp hội cho rằng RWA cũng nguy hiểm không kém gì các loại “token vô giá trị”, stablecoin hay hoạt động khai thác tiền mã hóa — những thứ từ lâu đã nằm trong danh sách "tối kỵ" tại Trung Quốc.
Chuyên gia pháp lý Lưu Hồng Lâm nhận định trong một cuộc phỏng vấn trên CCTV: “Đây là thông điệp thống nhất từ toàn bộ ngành tài chính và cơ quan quản lý, nhằm cảnh báo nguy cơ bất ổn hệ thống do các mô hình tài sản mã hóa gây ra”.
RWA bị xếp vào danh mục hoạt động tài chính phi pháp
Tuyên bố chung định nghĩa token hóa tài sản thực là hành vi huy động vốn hoặc giao dịch thông qua token hoặc các dạng trái phiếu dựa trên công nghệ blockchain. Theo đó, RWA nằm trong phạm vi điều chỉnh của Luật chứng khoán Trung Quốc và tiềm ẩn những rủi ro như tài sản giả mạo, thất bại kinh doanh hoặc đầu cơ.
Cơ quan chức năng cũng nhấn mạnh rằng chưa từng cấp phép cho bất kỳ dự án RWA nào, và việc viện dẫn lý do “đang chờ phê duyệt” cũng bị liệt vào hành vi phi pháp. Điều này tạo ra sự tương phản rõ nét so với lập trường của nhiều quốc gia khác như Singapore hay Mỹ, nơi RWA được xem là công nghệ đổi mới đầy triển vọng.
Bên cạnh đó, tuyên bố vạch rõ ba hình thức vi phạm phổ biến liên quan đến RWA:
- Phát hành token cho công chúng → huy động vốn bất hợp pháp
- Trung gian giao dịch, phân phối token → phát hành chứng khoán chưa được phê duyệt
- Vận hành mô hình có đòn bẩy hoặc đặt cược → giao dịch hợp đồng tương lai trái phép
Một điểm đáng chú ý là, ngay cả khi một dự án có tài sản bảo chứng và tính minh bạch kỹ thuật, nhưng nếu không đảm bảo quyền sở hữu pháp lý và khả năng thanh lý, thì vẫn bị coi là nguy cơ lây lan rủi ro hệ thống trong nước.
Dự án RWA nước ngoài vẫn có thể bị xử lý tại Trung Quốc
Điểm gây tranh luận mạnh nhất trong lần công bố này là mở rộng phạm vi xử lý không chỉ trong nước mà còn với cả các dự án nước ngoài. Cụ thể, nếu dự án token hóa tài sản thực có bất kỳ sự hiện diện nào trên lãnh thổ Trung Quốc — kể cả chỉ một nhân viên hoặc tổ chức đối tác — thì đều bị coi là đang “phục vụ thị trường Trung Quốc” và chịu chế tài pháp luật.
Ngay cả hành vi được ngụy trang dưới danh nghĩa hỗ trợ kỹ thuật, cơ sở hạ tầng hay marketing cũng không được miễn trừ. Điều này khiến toàn bộ hệ sinh thái Web3 liên quan đến RWA — bao gồm đơn vị gia công công nghệ, bên phát triển ví tiền mã hóa, mạng lưới thanh toán và cả các cá nhân như KOL, tiếp thị liên kết — đều nằm trong vùng rủi ro.
Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết cho các doanh nghiệp quốc tế cần phải rà soát lại toàn diện chuỗi hoạt động nếu có ý định tiếp cận người dùng Trung Quốc.
Mâu thuẫn với mục tiêu phát triển tiền tệ số quốc gia
Một lý do sâu xa khác được cho là thúc đẩy hành động mạnh tay lần này là nỗ lực phát triển đồng nhân dân tệ số (digital yuan). Hiện Bắc Kinh đang đẩy mạnh thiết lập trung tâm vận hành quốc tế tại Thượng Hải, nhằm đưa đồng tiền này trở thành công cụ thanh toán toàn cầu.
Trong bối cảnh đó, những mô hình như RWA hay stablecoin được chính phủ Trung Quốc coi là cạnh tranh trực tiếp với chủ quyền tiền tệ. Tuyên bố cũng đồng thời nhắm tới các hoạt động gần đây như việc Ant Group và JD.com phát hành stablecoin thử nghiệm tại Hồng Kông, cho thấy mức độ nghiêm trọng trong cam kết kiểm soát hệ thống tiền mã hóa.
Bình luận: Việc định danh token hóa tài sản thực là hành vi phi pháp không chỉ bộc lộ quan điểm thận trọng về đổi mới tài chính của chính quyền Trung Quốc, mà còn có thể trở thành tiền lệ ảnh hưởng đến dòng vốn đầu tư toàn cầu vào lĩnh vực Web3. Trong khi RWA đang được kỳ vọng sẽ thúc đẩy thanh khoản và minh bạch hóa thị trường tài sản, việc bị dán nhãn là “công cụ lừa đảo” tại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới chắc chắn sẽ gây ra hệ quả đáng kể cho ngành blockchain quốc tế.
Tóm lại, Trung Quốc đã chính thức đặt dấu chấm hết cho mọi hoạt động liên quan đến “từ”: token hóa tài sản thực (RWA), khẳng định rõ rằng đây không phải là đổi mới tài chính mà là hành vi phi pháp. Khi RWA bị liên đới với “từ”: stablecoin và các loại tiền mã hóa “từ”: không giá trị như Pi(π), vòng quản lý tại quốc gia này có thể sẽ còn siết chặt hơn nữa trong thời gian tới.
Bình luận 0