Schnabel: “Stablecoin không thể thay dự trữ NHTW”

Isabel Schnabel (Isabel Schnabel), Ủy viên Ban điều hành Ngân hàng Trung ương châu Âu (European Central Bank - ECB), cho biết hạ tầng thanh toán của tài chính token hóa cần do tiền ngân hàng trung ương đảm nhiệm, và stablecoin không thể thay thế dự trữ của ngân hàng trung ương.

Bà Schnabel phát biểu tại hội nghị chuyên đề chính sách kinh tế Jackson Hole (Mỹ) ngày 29 (giờ Hàn Quốc), khẳng định “ngân hàng trung ương cũng phải tiến lên on-chain”. Theo bà, tài chính token hóa có thể thay đổi cấu trúc thị trường tài chính bán buôn, nhưng cần có tài sản thanh toán an toàn làm nền tảng.

Bà giải thích rằng nếu đưa dự trữ ngân hàng trung ương lên nền tảng công nghệ sổ cái phân tán (Distributed Ledger Technology - DLT), không chỉ khâu thanh toán mà cả việc thực thi chính sách tiền tệ, quản lý tài sản thế chấp và cung cấp thanh khoản cũng có thể được hiện đại hóa cùng lúc. Phát biểu này được xem là bước cụ thể hóa thêm cho ý tưởng dùng tiền ngân hàng trung ương làm tài sản thanh toán cho tài chính token hóa mà ECB từng đề cập.

Điểm mấu chốt nằm ở giới hạn của stablecoin. Theo bà Schnabel, để được dùng làm tài sản thanh toán, stablecoin phải không có rủi ro tín dụng, rủi ro thanh khoản và rủi ro hoàn trả, đồng thời nguồn cung phải co giãn linh hoạt theo nhu cầu thanh khoản thay đổi. Bà cho rằng token do khu vực tư nhân phát hành khó có thể cung cấp thanh khoản cuối cùng như ngân hàng trung ương, đặc biệt trong giai đoạn thị trường chịu áp lực lớn.

Tuy nhiên, bà Schnabel khẳng định điều này không đồng nghĩa với việc loại bỏ hoàn toàn stablecoin. Bà cho rằng nên xem stablecoin là phương tiện thanh toán bổ sung được quản lý, chứ không phải sản phẩm thay thế dự trữ ngân hàng trung ương. Theo bà, nếu tiền gửi ngân hàng được token hóa và thanh toán trên nền tiền ngân hàng trung ương, đồng thời có khả năng tương tác với tài sản token hóa và tích hợp chức năng lập trình, thì loại tiền gửi này có thể đảm nhiệm đúng vai trò cốt lõi mà stablecoin đang hướng tới.

Phát biểu của bà Schnabel cũng đáng chú ý dưới góc độ hạ tầng thanh toán. Trên thị trường tiền mã hóa, stablecoin hiện được dùng phổ biến để thanh toán trên sàn giao dịch và chuyển tiền on-chain. Nhưng trọng tâm lập luận của bà không nằm ở việc có nên dùng stablecoin tư nhân hay không, mà là nên chọn loại tài sản nào để thanh toán cuối cùng cho các giao dịch trái phiếu, tiền gửi và tài sản thế chấp đã được token hóa.

Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đang thử nghiệm định hướng này thông qua hai dự án Pontes và Appia. Pontes kết nối các nền tảng DLT trên thị trường với dịch vụ TARGET của Eurosystem, nhằm giúp các giao dịch bán buôn dựa trên DLT được thanh toán bằng tiền ngân hàng trung ương. ECB đặt mục tiêu ra mắt giai đoạn đầu của Pontes vào quý 3/2026.

Appia là dự án xử lý cấu trúc dài hạn, tiêu chuẩn và cơ chế quản trị cho hệ sinh thái tài chính token hóa của châu Âu. Trước đó, ECB từng cho biết sẽ triển khai Pontes và Appia trong cùng một chiến lược, đồng thời xử lý song song việc kết nối thanh toán dựa trên tiền ngân hàng trung ương với thiết kế khả năng tương tác dài hạn.

Bà Schnabel nhận định mô hình giữ dự trữ ngân hàng trung ương trong hệ thống truyền thống trong khi giao dịch DLT chỉ diễn ra trên nền tảng tư nhân sẽ có nhiều hạn chế. Theo bà, nếu cả tài sản thế chấp và dự trữ cùng nằm trong môi trường có thể lập trình, các nghiệp vụ chính sách tiền tệ tiêu chuẩn như giao dịch repo cũng có thể được xử lý bằng phương thức thanh toán nguyên tử (atomic settlement) - tức thanh toán chỉ hoàn tất khi điều kiện của cả hai bên giao dịch được đáp ứng đồng thời.

Lập trường của ECB nghiêng về việc đặt tiền ngân hàng trung ương, thay vì tiền số tư nhân, làm trung tâm của hệ thống thanh toán. Hiện tại, mốc thời gian được xác nhận là mục tiêu ra mắt giai đoạn đầu của Pontes vào quý 3/2026, cùng với việc thiết kế dài hạn của dự án Appia vẫn đang được tiến hành.