1,3 tỷ USD tài sản thực (RWA) đổ vào thế chấp cho vay của Morpho

Morpho đã thu hút hơn 1,3 tỷ USD tài sản thực (RWA) làm tài sản thế chấp cho các khoản vay trong lĩnh vực tài chính phi tập trung (DeFi), đưa loại tài sản này trở thành một trục thế chấp quan trọng của giao thức. Thay vì gộp chung các tài sản token hóa vào một pool duy nhất, Morpho tách chúng theo từng thị trường riêng biệt, mỗi thị trường có tiêu chuẩn thế chấp, kỳ hạn, oracle và cơ chế thanh lý khác nhau — đây chính là nền tảng cho sự mở rộng này.

Trong bài đăng chính thức ngày 5/8, Morpho cho biết lượng tiền gửi RWA đã vượt 1,3 tỷ USD. Cũng trong bài đăng này, Morpho giải thích thị trường tín dụng on-chain hiện có quy mô khoảng 60 tỷ USD, vẫn còn rất nhỏ nếu so với thị trường tín dụng toàn cầu trị giá khoảng 200.000 tỷ USD.

Theo bảng điều khiển (dashboard) của Morpho, tính đến ngày 27/8, tổng tiền gửi đạt 14,17 tỷ USD, dư nợ cho vay đang hoạt động đạt 4,87 tỷ USD và tổng giá trị tài sản ký gửi (TVL) đạt 9,3 tỷ USD. Đây là chỉ số vận hành của toàn bộ giao thức Morpho, không riêng mảng RWA.

Crypto Briefing đưa tin tài sản thế chấp RWA dao động 330-400 triệu USD, dư nợ cho vay hoạt động ở mức 240-270 triệu USD. Con số này khác với mức 1,3 tỷ USD tiền gửi RWA mà Morpho công bố do khác thời điểm chốt số liệu và phạm vi thống kê.

Cách vận hành của Morpho khác với các pool cho vay thông thường. Theo tài liệu của Morpho, mỗi thị trường Blue chỉ gồm một tài sản thế chấp và một tài sản cho vay, các thị trường hoạt động độc lập với nhau.

Việc tạo thị trường mới theo cơ chế permissionless (không cần xin phép), nhưng tài sản thế chấp, tài sản cho vay, tỷ lệ LLTV (ngưỡng thanh lý theo giá trị khoản vay), oracle và mô hình lãi suất đều được cố định ngay khi thị trường được tạo ra. Người dùng lựa chọn giữa các thị trường có điều kiện rủi ro khác nhau trong cùng một giao thức.

Cấu trúc này có ý nghĩa lớn khi gắn tài sản thế chấp RWA. Các tài sản có tính chất khác nhau như trái phiếu chính phủ token hóa, khoản vay tư nhân (private credit), cổ phiếu hay quỹ ETF có thể được tách thành các thị trường riêng thay vì gộp chung vào một nhóm rủi ro.

Trường hợp của Ondo giới thiệu cơ chế vay USD Coin (USDC) bằng tài sản thế chấp là cổ phiếu và ETF token hóa. Trường hợp của Midas cho thấy tổng tiền gửi của mF-ONE đạt khoảng 190 triệu USD, còn tổng tài sản thế chấp mTokens đạt 150 triệu USD.

Morpho cũng mở rộng sản phẩm. Ngày 21/7, Morpho công bố giao thức cho vay lãi suất cố định, kỳ hạn cố định mang tên Midnight.

Trong cùng thông báo, Morpho cho biết Midnight mang lại khả năng dự đoán, kiểm soát và hiệu quả sử dụng vốn mà các tổ chức tài chính và công ty fintech yêu cầu đối với tín dụng on-chain. Theo tài liệu, Midnight vận hành trên chuỗi Base.

Lãi suất cố định và kỳ hạn cố định là điều kiện cơ bản để bên vay và bên cho vay tính toán rủi ro trong thị trường tín dụng truyền thống. Giới quan sát cho rằng mô hình này giúp dự đoán kỳ hạn và chi phí dễ hơn so với hình thức cho vay DeFi lãi suất thả nổi phổ biến hiện nay, từ đó có nhiều dư địa kết hợp với các sản phẩm tín dụng lấy tài sản token hóa làm tài sản thế chấp.

Thị trường RWA nói chung cũng tăng trưởng. Trong báo cáo ngày 6/8, CoinShares và Token Terminal cho biết lượng tiền gửi RWA token hóa đã tăng từ 2,3 tỷ USD lên 7,4 tỷ USD chỉ trong một năm.

Cùng giai đoạn đó, tổng tiền gửi toàn thị trường DeFi giảm khoảng 15%. Điều này cho thấy khi thị trường cho vay thế chấp bằng tiền mã hóa điều chỉnh, nhu cầu tín dụng dựa trên tài sản token hóa lại tăng lên tương đối.

TokenPost trước đó từng đưa tin về khuyến nghị rằng nhà đầu tư cần xác minh quyền của chủ nợ trước khi tham gia thị trường cho vay dựa trên tài sản thực token hóa. Dù việc token hóa giúp tự động hóa quy trình ký gửi và hoàn trả, mức độ bảo vệ nhà đầu tư vẫn có thể khác nhau nếu hợp đồng vay off-chain, quyền thế chấp và cơ chế thực thi còn yếu.

Tuy nhiên, không thể đơn giản coi RWA là tài sản an toàn tuyệt đối. Morpho cho biết cấu trúc cô lập rủi ro giúp giảm nguy cơ lây lan, nhưng rủi ro về lỗi oracle, lỗ hổng hợp đồng thông minh, thanh khoản không đủ và khả năng chậm trễ khi mua lại tài sản thế chấp vẫn còn tồn tại.

Chiến lược RWA của Morpho là nỗ lực mở rộng phạm vi tài sản thế chấp cho vay ra ngoài phạm vi tiền mã hóa. Số liệu tiền gửi chính thức mới nhất và số liệu cho vay thế chấp RWA riêng lẻ có thời điểm chốt và phạm vi khác nhau, nên cần đọc tách biệt thay vì so sánh trên cùng một thước đo.