ETF trọng số ngang S&P 500 tăng 15,95% từ đầu năm, vượt mốc 100 tỷ USD

Quỹ ETF trọng số ngang S&P 500 của Invesco (RSP) đã tăng 15,95% từ đầu năm đến nay, vượt xa mức tăng của các ETF S&P 500 theo trọng số vốn hóa. Diễn biến này một lần nữa cho thấy khoảng cách hiệu suất giữa hai cách xây dựng danh mục cùng dựa trên 500 cổ phiếu, trong bối cảnh nhóm cổ phiếu công nghệ vốn hóa lớn vẫn đang chi phối thị trường chứng khoán Mỹ.

Theo Fortune đưa tin ngày 26/8 (giờ địa phương), tính đến thời điểm đó RSP đã tăng 15,95% so với đầu năm, cao hơn mức 12,37% của iShares Core S&P 500 ETF (IVV). Ngày 19/8, RSP lần đầu tiên vượt mốc 100 tỷ USD tài sản quản lý, còn dòng vốn ròng chảy vào quỹ từ đầu năm đến nay đã vượt 12 tỷ USD.

RSP là quỹ ETF do Invesco quản lý. Theo công bố của Invesco, quỹ này theo dõi chỉ số S&P 500 trọng số ngang (S&P 500 Equal Weight Index) và đầu tư ít nhất 90% tổng tài sản vào các cổ phiếu thành phần của chỉ số này. Quỹ ra mắt ngày 24/4/2003, phí quản lý 0,20% mỗi năm.

Trọng số ngang là cách phân bổ tỷ trọng gần như bằng nhau cho từng cổ phiếu trong chỉ số. S&P Dow Jones Indices giải thích rằng chỉ số S&P 500 trọng số ngang vẫn giữ nguyên danh sách cổ phiếu như S&P 500 gốc, nhưng mỗi quý vào tháng 3, 6, 9 và 12, tỷ trọng từng cổ phiếu sẽ được cân chỉnh lại về khoảng 0,2%.

Sự khác biệt về hiệu suất bắt nguồn từ mức độ tập trung của S&P 500 truyền thống. Hiện 10 cổ phiếu lớn nhất chiếm tới 36,4% tỷ trọng chỉ số, riêng cổ phiếu lớn nhất đã chiếm 7,5%. Cách tính trọng số ngang liên tục giảm bớt tỷ trọng của những cổ phiếu vừa tăng mạnh và bù lại cho các cổ phiếu tụt lại phía sau, nhờ đó giảm mức độ chỉ số bị chi phối bởi một vài cổ phiếu vốn hóa lớn.

Brendan McCann, nhà phân tích tại Morningstar, nói với Fortune rằng “một số cổ phiếu vốn hóa lớn như Microsoft (MSFT), Nvidia (NVDA) và Apple đã diễn biến kém hơn mặt bằng chung nhóm công nghệ, trong khi RSP giữ tỷ trọng thấp ở các mã này nên chịu ảnh hưởng ít hơn”. Ông cho biết ngược lại, khi các cổ phiếu nhỏ hơn trong S&P 500 tăng mạnh, quỹ trọng số ngang sẽ phản ánh rõ đà tăng đó hơn.

Phiên giao dịch ngày 27/8 tại Mỹ là một ví dụ cho thấy sự khác biệt giữa hai cách tính. MarketWatch đưa tin cùng ngày cho biết 10 trong số 11 nhóm ngành của S&P 500 giảm điểm trong phiên, nhưng riêng nhóm công nghệ thông tin tăng 2,8% đã kéo cả chỉ số đi lên. Trong khi đó, RSP lại giảm 0,2% ở cùng thời điểm.

Cũng trong ngày 27/8, Barron's cho biết chỉ có 171 cổ phiếu trong S&P 500 tăng giá, và nếu tính theo trọng số ngang thì chỉ số thực chất đã giảm 0,2%. Nói cách khác, chỉ số tiêu chuẩn đi lên nhờ một số cổ phiếu lớn, nhưng đà tăng bên trong thị trường lại không thực sự lan rộng.

Trước đó, Reuters đưa tin cuối tháng 7 rằng chỉ số S&P 500 trọng số ngang đang dẫn trước chỉ số S&P 500 tiêu chuẩn khoảng 3 điểm phần trăm từ đầu năm. King Lip, giám đốc chiến lược tại Baker Avenue, nhận định xu hướng này cho thấy sức mạnh dẫn dắt thị trường chứng khoán Mỹ đang lan rộng ra ngoài nhóm cổ phiếu công nghệ lớn.

Tuy vậy, không phải lúc nào xu hướng cũng có lợi cho quỹ trọng số ngang. Vào những phiên mà một vài cổ phiếu lớn như Nvidia (NVDA) hay Salesforce (CRM) kéo cả chỉ số đi lên, RSP có thể diễn biến ngược chiều với S&P 500 tiêu chuẩn. Phiên 27/8 vừa qua là một minh chứng rõ cho điều này.

Với nhà đầu tư, câu chuyện này cho thấy cùng mang tên “S&P 500” nhưng cấu trúc phân bổ tài sản của các ETF có thể rất khác nhau. TokenPost từng đưa tin về việc quỹ ETF trọng số ngang vượt mốc 100 tỷ USD tài sản quản lý. Lần này, khoảng cách hiệu suất tính đến 26/8 và sự trái chiều trong phiên 27/8 tại Mỹ tiếp tục được ghi nhận.

Diễn biến trước đó cũng cho thấy vấn đề tương tự. TokenPost từng phản ánh việc hiệu suất thực tế giữa chỉ số trọng số vốn hóa và chỉ số trọng số ngang có thể khác biệt đáng kể. Khi nhóm cổ phiếu lớn dẫn dắt thị trường, chỉ số tiêu chuẩn thường vượt trội hơn, nhưng khi đà tăng lan rộng ra nhiều cổ phiếu, chỉ số trọng số ngang lại phản ánh tốt hơn bề rộng thực sự của thị trường.

Quy mô tài sản tăng nhanh cũng kéo theo một số lo ngại về vận hành. Ông McCann nói với Fortune rằng khi tài sản của RSP càng lớn, việc giao dịch và tái cân bằng tỷ trọng cho những cổ phiếu nhỏ nhất trong danh mục sẽ càng khó khăn hơn. Ông cho rằng nếu tài sản quỹ tăng gấp 4 lần so với hiện tại, áp lực tái cân bằng có thể tăng đáng kể.

Điều này đồng nghĩa nếu tài sản của RSP tiến gần mốc 400 tỷ USD, vấn đề thanh khoản khi giao dịch các cổ phiếu nhỏ trong danh mục sẽ cần được theo dõi kỹ hơn. Do chiến lược trọng số ngang đòi hỏi tái cân bằng theo quý, quy mô tài sản càng lớn thì tác động của việc giao dịch những cổ phiếu thành phần nhỏ hơn cũng càng đáng kể.

RSP không phải là sản phẩm đầu tư vào một thị trường mới. Đây vẫn là quỹ nắm giữ đúng các cổ phiếu trong S&P 500, chỉ khác ở cách phân bổ tỷ trọng theo kiểu ngang thay vì theo vốn hóa. Chênh lệch hiệu suất trong năm nay cần được nhìn nhận trong bối cảnh diễn biến của nhóm cổ phiếu công nghệ lớn tại Mỹ và bề rộng thực sự của đà tăng bên trong chỉ số.