63,8%: Dự trữ khí đốt EU thấp, giá TTF đối mặt áp lực mùa đông

Tỷ lệ dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) chỉ đạt 63,8% vào cuối tháng 8, khiến biến động giá năng lượng mùa đông có dấu hiệu tăng trở lại. Nếu dòng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Trung Đông không phục hồi bình thường, giá khí đốt bán buôn tại châu Âu có thể vượt 100 euro mỗi megawatt giờ (MWh), theo một kịch bản có điều kiện vừa được đưa ra.

Theo Gas Infrastructure Europe (GIE), tỷ lệ dự trữ khí đốt của EU đạt 63,8% tính đến 13h ngày 26 (giờ Hàn Quốc), với lượng dự trữ ở mức 721,15 TWh. Đức chỉ đạt 51,64%, Hà Lan đạt 45,34%, trong khi Ý vươn lên 82,18%, cho thấy chênh lệch lớn giữa các quốc gia thành viên.

Giá khí đốt vẫn neo ở mức cao. Hợp đồng TTF kỳ hạn tháng gần nhất của Hà Lan - chuẩn giá khí đốt bán buôn của châu Âu - vượt 68 euro trong phiên giao dịch ngày 26, trước khi lùi về quanh mức 66 euro vào cuối phiên. Euronews đưa tin tỷ lệ dự trữ EU ngày 24 là 62,99%. Sự chênh lệch giữa hai số liệu trong vòng một, hai ngày xuất phát từ thời điểm thống kê khác nhau, không phải do dữ liệu mâu thuẫn.

Trọng tâm tranh luận về giá không nằm ở con số 100 euro, mà ở điều kiện đi kèm. Samantha Dart và Laura Cyr, hai chuyên gia phân tích của Goldman Sachs(GS), nhận định rằng trong kịch bản xuất khẩu năng lượng Trung Đông chỉ phục hồi dần đến năm 2027, giá TTF vào tháng 12/2026 có thể phải vượt 100 euro, CNBC dẫn lại nhận định này. Mức giá đó cao gấp khoảng hai lần so với kịch bản cơ sở 50 euro mà Goldman Sachs đưa ra.

Tỷ lệ dự trữ khí đốt EU không phục hồi nhanh kể từ đầu tháng 8. Euronews cho biết tỷ lệ dự trữ EU tính đến ngày 1/8 chỉ đạt 57,1%, mức thấp kỷ lục tại thời điểm đó. Đến ngày 15/8, tỷ lệ này nhích lên 60,8% nhưng vẫn thấp hơn mức thấp nhất cùng kỳ giai đoạn 2021-2025, theo S&P Global.

Cấu trúc thị trường khí đốt châu Âu đã thay đổi kể từ cú sốc nguồn cung từ Nga năm 2022. Mức phụ thuộc vào đường ống dẫn khí của Nga giảm xuống, nhưng sự phụ thuộc vào LNG lại tăng lên. Điều đó khiến eo biển Hormuz, nhu cầu từ châu Á, nguồn cung LNG Bắc Mỹ và tốc độ bơm khí dự trữ của châu Âu cùng lúc tác động đến giá.

Tỷ lệ dự trữ phản ánh lượng khí tự nhiên đã bơm vào các cơ sở lưu trữ để chuẩn bị cho nhu cầu sưởi ấm và sản xuất công nghiệp trong mùa đông. Khi kho dự trữ đầy đủ, thị trường có nhiều dư địa hấp thụ cú sốc giá ngắn hạn hơn; ngược lại, tốc độ bơm khí chậm khiến thị trường nhạy cảm hơn với việc mua khí giao ngay và cạnh tranh nguồn cung LNG. Diễn biến này tiếp nối bài viết trước đó của TokenPost về áp lực dự trữ khí đốt tại Đức và châu Âu.

Mục tiêu chung của EU cũng ảnh hưởng đến cách thị trường đánh giá tình hình. EU đặt mục tiêu dự trữ khí đốt ở mức 90%, nhưng cũng để ngỏ khả năng hạ xuống 80% tùy điều kiện thị trường. Do mục tiêu dự trữ của Đức và tiêu chuẩn chung của EU không giống nhau, việc so sánh tỷ lệ dự trữ giữa các quốc gia theo cùng một thước đo là điều không đơn giản.

Đánh giá của giới chức chính sách có phần khác với sự lo lắng của thị trường. Eva Hrncirova, người phát ngôn Ủy ban châu Âu(European Commission), cho biết ngày 20 rằng “hiện chưa có lo ngại tức thời nào về nguồn cung khí tự nhiên”. Khi đó tỷ lệ dự trữ EU chỉ khoảng 62%, thấp hơn mức 74% cùng kỳ năm ngoái, nhưng Ủy ban châu Âu vẫn không xem đây là giai đoạn gián đoạn nguồn cung tức thời. Phát biểu này cho thấy giới chức giữ thái độ thận trọng nhưng chưa ở mức báo động.

Phía Đức lại nghiêng về quan điểm thận trọng hơn. Một hãng tin thuộc Reuters cho biết chính phủ Đức đang chuẩn bị các phương án chính sách để đối phó nếu tiến độ bơm khí dự trữ tiếp tục xấu đi. Giới công nghiệp Đức cũng cho rằng nếu các hộ tiêu thụ lớn chỉ phụ thuộc vào thị trường giao ngay, rủi ro về giá và nguồn cung có thể tăng lên.

Tốc độ tác động đến túi tiền hộ gia đình cũng khác nhau giữa các nước. Giá bán buôn tăng không đồng nghĩa với việc ngay lập tức phản ánh vào hóa đơn điện, gas. Hà Lan có thể phản ánh giá tương đối nhanh, trong khi Đức và Áo, do cấu trúc hợp đồng khác biệt, có thể mất nhiều thời gian hơn.

Thị trường trong nước cũng có thể chịu ảnh hưởng gián tiếp qua kênh giá cả và chi phí năng lượng. Khi giá khí đốt châu Âu tăng, cạnh tranh LNG giao ngay toàn cầu sẽ gay gắt hơn, và nếu nhu cầu từ châu Á tăng cùng lúc, chi phí thu mua có thể bị đẩy lên. TokenPost trước đó cũng từng đề cập đến mối liên hệ giữa tỷ lệ dự trữ khí đốt châu Âu với áp lực lạm phát và lãi suất.

Tuy nhiên, mức giá vượt 100 euro không phải kịch bản cơ sở mà chỉ là kịch bản có điều kiện. Thực tế được xác nhận hiện nay là tỷ lệ dự trữ của EU thấp hơn các năm trước, và thị trường đang phản ánh chi phí thu mua LNG mùa đông nhạy cảm hơn. Giá khí đốt mùa đông tại châu Âu sẽ không chỉ phụ thuộc vào tỷ lệ dự trữ, mà còn chịu tác động cùng lúc từ dòng LNG Trung Đông, nhu cầu châu Á, nhiệt độ và phản ứng chính sách của từng quốc gia.

Tỷ lệ dự trữ khí đốt EU đã tăng lên 63,8% tính đến ngày 26, nhưng vẫn ở mức thấp so với cùng kỳ các năm trước. Thị trường đang theo dõi tốc độ bơm khí dự trữ trước khi bước vào mùa đông, cùng với việc dòng LNG từ Trung Đông sẽ đẩy giá TTF lên mức nào.