10-12 USD/giờ: Robot kho hàng, JPMorgan nêu nhu cầu tự động hóa

Chi phí vận hành robot hình người tại các kho hàng được ước tính ở mức 10-12 USD mỗi giờ, thấp hơn đáng kể so với chi phí lao động phổ thông. Con số này đang khiến các kho hàng và nhà máy tại Mỹ trở thành nơi ứng dụng sớm với quy mô lớn, khi giới phân tích cho rằng chính khoảng cách chi phí, chứ không phải tình trạng thiếu lao động, mới là động lực chính thúc đẩy tự động hóa.

JPMorgan cho biết trong báo cáo nghiên cứu rằng chi phí vận hành robot hình người theo giờ hiện ở mức 10-12 USD, trong khi chi phí lao động tại các kho hàng Mỹ vào khoảng 30 USD mỗi giờ.

Khoảng cách chi phí này chính là cốt lõi của bài toán tự động hóa kho hàng, nơi có nhiều công việc lặp đi lặp lại. Khác với robot công nghiệp truyền thống, robot hình người có thể được đưa vào không gian làm việc vốn thiết kế cho con người mà không cần cải tạo toàn bộ hệ thống thiết bị hiện có, mở ra một phân khúc thị trường riêng.

Trong một phân tích riêng về ngành robot, JPMorgan xem lĩnh vực này là một trụ cột của “AI vật lý” (physical AI) - khái niệm chỉ trí tuệ nhân tạo không còn dừng lại ở việc xử lý dữ liệu trên màn hình, mà giúp robot, xe cộ và máy móc công nghiệp có thể vận hành trong môi trường thực tế.

JPMorgan Private Bank, trong tài liệu cập nhật đến ngày 31 tháng 7, dự báo quy mô thị trường robot toàn cầu vào năm 2035 sẽ đạt 2.500 tỷ USD theo kịch bản cơ sở. Ở kịch bản lạc quan, con số này có thể lên tới 8.000 tỷ USD, còn kịch bản bi quan chỉ ở mức 500 tỷ USD.

Tuy nhiên, triển vọng nhu cầu không đồng nghĩa với việc triển khai quy mô lớn sẽ diễn ra ngay. Gartner, trong công bố ngày 21 tháng 1, cho biết đến năm 2028 sẽ có chưa đến 20 công ty robot hình người bước vào giai đoạn sản xuất phục vụ mục đích chế tạo và chuỗi cung ứng.

Gartner chỉ ra rằng các mẫu robot hiện tại vẫn chưa đủ khéo léo và khả năng thích ứng để xử lý những công việc kho hàng phức tạp, như sắp xếp hàng hóa hỗn hợp, dỡ hàng từ rơ-moóc hay xử lý tình huống ngoại lệ. Theo đơn vị này, khả năng triển khai thực tế phụ thuộc vào năng lực xử lý vật thể bất quy tắc, ứng phó lỗi và tích hợp với hệ thống logistics hiện có, chứ không chỉ đơn thuần là khả năng di chuyển.

Abdil Tunca, chuyên gia phân tích cấp cao tại Gartner, nhận định: “Lời hứa của robot hình người rất hấp dẫn, nhưng trên thực tế công nghệ này vẫn chưa trưởng thành và còn cách khá xa kỳ vọng về tính đa dụng cũng như hiệu quả chi phí”. Nhận định này cho thấy chỉ dựa vào so sánh chi phí thì khó có thể khẳng định tốc độ thương mại hóa.

Tại Trung Quốc, các sân chơi thử nghiệm cho robot hình người đang ngày càng nhiều. Reuters đưa tin Đại hội Robot hình người Thế giới tổ chức tại Bắc Kinh không chỉ có các nội dung thi đấu thể thao, mà còn bao gồm cả những thử thách mô phỏng nhà máy, nhà hàng, văn phòng và tình huống khẩn cấp.

Trong tổng số 51 nội dung thi đấu, có 21 nội dung mang tính kịch bản tình huống. Huawei cho biết hơn 40% trong số này đòi hỏi robot phải vận hành hoàn toàn tự động.

Về sản lượng, Counterpoint Research ghi nhận lượng robot hình người xuất xưởng toàn cầu trong nửa đầu năm 2026 tăng khoảng 300% so với cùng kỳ năm trước, vượt mốc 22.000 đơn vị.

Xét theo mục đích sử dụng, chế tạo thông minh chiếm 13%, còn kho vận - logistics chiếm 5%. Tỷ trọng ứng dụng trong giải trí và nghiên cứu vẫn chiếm phần lớn, nhưng ứng dụng trong công nghiệp sản xuất thực tế đã bắt đầu hình thành.

Quy định pháp lý là một biến số khác. Reuters đưa tin Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) đã hạn chế nhập khẩu mới đối với robot hình người, robot bốn chân và bộ biến tần điện có nguồn gốc Trung Quốc.

Brendan Carr, Chủ tịch FCC, giải thích rằng việc hạn chế nhập khẩu công nghệ Trung Quốc nhằm thúc đẩy sản xuất trong nước và giảm rủi ro an ninh quốc gia. Dù nhu cầu robot có tăng lên, chuỗi cung ứng và cơ cấu giá vẫn có thể chịu tác động từ căng thẳng công nghệ Mỹ - Trung.

Hiện chưa có yếu tố nào liên quan trực tiếp đến thị trường tiền mã hóa hay các token cụ thể trong câu chuyện này. Tuy nhiên, chủ đề nhu cầu robot hình người có liên hệ mật thiết với hạ tầng AI, ngành bán dẫn và tự động hóa sản xuất. TokenPost trước đó từng đưa tin dự báo sản xuất robot Optimus của Tesla dựa trên báo cáo phân tích của JPMorgan.

Việc robot hình người có trở thành lời giải cho bài toán chi phí kho vận hay không sẽ còn phụ thuộc vào tỷ lệ vận hành thực tế, chi phí bảo trì, tỷ lệ lỗi và mức độ tích hợp với hệ thống logistics hiện có, chứ không chỉ riêng chi phí vận hành theo giờ. Các số liệu hiện tại đang củng cố thêm câu chuyện về khả năng cạnh tranh chi phí, nhưng để tiến tới thương mại hóa quy mô lớn, số lượng doanh nghiệp bước vào giai đoạn sản xuất và dữ liệu vận hành thực tế tại hiện trường vẫn cần được xác nhận thêm.