25 GSol/s: Hashrate Zcash(ZEC) tăng mạnh khi ASIC và ETF cùng tác động

Hashrate mạng lưới Zcash (ZEC) đã tăng lên quanh mốc 25 GSol/giây, khiến cuộc cạnh tranh đào coin trở nên gay gắt hơn. Trong khi giá ZEC duy trì quanh mốc 800 USD, việc vận hành thiết bị ASIC chuyên dụng và kế hoạch chuyển đổi sang ETF của Grayscale cùng diễn ra trong giai đoạn này.

Theo ZecStats, tính đến 18h52 ngày 25 (giờ Hàn Quốc), ZEC được giao dịch ở mức 849,42 USD. Trước đó, tính đến 3h35 sáng cùng ngày 25 (giờ Hàn Quốc), giá cao nhất trong 24 giờ đạt 873,88 USD, vốn hóa thị trường ở mức 13,85 tỷ USD (khoảng 19.153,2 tỷ won). Mức giá 870 USD mà Bitcoin.com News dùng trong tiêu đề khớp với vùng giá cao trong phiên, nhưng khó xem đây là mức giá hiện tại duy nhất.

Hashrate cũng có sự khác biệt giữa các bên theo dõi. CoinWarz ghi nhận giá ZEC ở mức 815,46 USD và hashrate mạng lưới ở mức 24,4 GH/giây, tính đến 1h02 ngày 26 (giờ Hàn Quốc). Trong dữ liệu lịch sử 120 ngày trên cùng trang, các mức được ghi nhận là 24,9 GH/giây vào ngày 24, 25,1 GH/giây vào ngày 23 và 26,0 GH/giây vào ngày 22.

2Miners, dựa trên cùng khung thời gian, ghi nhận hashrate mạng lưới ở mức 24,06 GS/giây. Do việc đào Zcash không dựa trên phép tính hash kiểu Bitcoin mà dựa trên phép tính lời giải của thuật toán Equihash, đơn vị nhóm Sol/giây cũng được sử dụng song song. Vì mỗi bên theo dõi có cửa sổ đo và cách quy đổi khác nhau, khó có thể khẳng định phá kỷ lục chỉ dựa trên một con số duy nhất.

Hashrate là năng lực tính toán mà thiết bị đào đưa vào mạng lưới. Zcash sử dụng cơ chế bằng chứng công việc (proof-of-work) giống Bitcoin (BTC), nhưng năng lực đào được đo bằng quy mô lời giải Equihash chứ không phải hash. Khi giá tăng, doanh thu đào tính theo USD của cùng một thiết bị cũng tăng, tạo động lực để các thiết bị đang tắt hoặc thiết bị mới quay lại tham gia mạng lưới.

Tuy nhiên, khi số lượng thiết bị tăng, độ khó cũng được điều chỉnh theo. Vì cùng một phần thưởng khối được chia cho nhiều thợ đào hơn, hashrate tăng không đồng nghĩa với việc thu nhập của thợ đào tăng ngay lập tức. Khả năng sinh lời khi đào phụ thuộc vào giá ZEC, chi phí điện, hiệu suất thiết bị và độ khó mạng lưới.

Cypherpunk Technologies cho biết trong tài liệu công bố ngày 18 rằng công ty đã vận hành đội thiết bị đào Zcash với quy mô 4,2 GSol/giây. Công ty giải thích quy mô này tương đương khoảng 18% mạng lưới Zcash tại thời điểm đó. TokenPost trước đó đã đưa tin về cấu trúc trong đó Cypherpunk trực tiếp vận hành phần lớn năng lực đào Zcash.

Tài liệu hỗ trợ của Bitmain (BITMAIN) ghi thông số của Antminer Z15 Pro là 840 KSol/giây, công suất tiêu thụ 2.780W. Dựa trên con số này, đội thiết bị đào quy mô 4,2 GSol/giây đồng nghĩa với việc triển khai hàng nghìn thiết bị chuyên dụng. Tình trạng tồn kho hay hoạt động bán hàng bổ sung khó có thể xác định chỉ dựa trên tài liệu thông số này.

Xu hướng đào cũng gắn liền với những thay đổi trong hệ sinh thái Zcash. Zcash đã kích hoạt bản nâng cấp Ironwood (NU6.3) trên mainnet vào ngày 28/7. Trang nâng cấp chính thức giải thích bản nâng cấp này đưa vào một pool ẩn danh (shielded pool) mới và giới hạn việc rút tiền từ pool Orchard hiện có.

Ironwood là bản nâng cấp cốt lõi làm thay đổi cấu trúc riêng tư của Zcash. Số tiền đang nằm trong pool Orchard cũ phải chuyển sang cấu trúc mới, còn các khoản gửi mới sẽ chủ yếu diễn ra ở pool mới. TokenPost trước đó đã đưa tin về luồng pool Orchard cũ bị khóa sau khi Ironwood được kích hoạt.

Động thái sản phẩm hóa trong khuôn khổ pháp lý cũng là yếu tố góp phần thúc đẩy giá và sự quan tâm. Hồ sơ nộp lên SEC của Grayscale bao gồm kế hoạch niêm yết trên NYSE Arca, đồng thời đổi tên quỹ tín thác thành Grayscale Zcash ETF với mã giao dịch ZCSH. Tuy nhiên, nội dung trong hồ sơ mang tính điều kiện.

Grayscale cũng nêu rõ rằng không có gì đảm bảo việc niêm yết và bắt đầu giao dịch sẽ diễn ra theo đúng lịch trình dự kiến. Việc thúc đẩy chuyển đổi ETF và việc niêm yết thực tế là hai giai đoạn khác nhau. TokenPost trước đó đã đưa tin riêng về việc Grayscale thúc đẩy chuyển đổi ETF Zcash.

Theo giải thích kinh tế học chính thức của Zcash, thời gian mục tiêu mỗi khối là 75 giây, phần thưởng khối là 1,5625 ZEC, tổng nguồn cung tối đa là 21 triệu ZEC. Tính đến tháng 11/2024, tỷ lệ phân bổ phần thưởng là 80% cho thợ đào, 8% cho quỹ tài trợ cộng đồng Zcash và 12% cho lockbox. Thợ đào là bên có lợi ích trực tiếp liên quan đến bảo mật mạng lưới và cơ cấu phát hành mới.

Đối với nhà đầu tư, cấu trúc ngành đào cũng là vấn đề đáng quan tâm không kém giá cả. Với các đồng coin sử dụng cơ chế proof-of-work, việc hashrate tăng là vấn đề liên quan đồng thời đến điện năng, thiết bị ASIC, độ khó mạng lưới và cách phân bổ phần thưởng đào. Đặc biệt, với Zcash, việc thúc đẩy chuyển đổi ETF và tái cấu trúc hạ tầng riêng tư diễn ra cùng lúc gần đây khiến xu hướng đánh giá lại toàn bộ hệ sinh thái được chú ý nhiều hơn là biến động giá đơn thuần.

Xu hướng hiện tại cho thấy giá, thiết bị đào, nâng cấp mạng lưới và kế hoạch niêm yết đang diễn ra cùng lúc. Lần halving tiếp theo của Zcash được ZecStats ước tính rơi vào khoảng khối thứ 4.406.400, tức khoảng tháng 11/2028, nhưng đây chỉ là ước tính dựa trên dữ liệu của bên theo dõi. Thay vì khẳng định phá kỷ lục hay lịch trình chắc chắn chỉ dựa trên số liệu của một bên theo dõi duy nhất, cần xem xét cả thời điểm chuẩn và sự khác biệt trong cách tính.