Giá token AI có thể giảm 99%: đối tác 20VC dự báo thị trường mở rộng thêm

Giá token trí tuệ nhân tạo (AI) giảm mạnh không đồng nghĩa với việc thị trường AI sẽ thu hẹp lại, theo phân tích mới từ giới đầu tư mạo hiểm. Lập luận đưa ra là chi phí giảm không nhất thiết ăn mòn thị trường hiện có, mà có thể mở ra những nhu cầu sử dụng hoàn toàn mới.

Paul Bonnet (Paul Bonnet), đối tác quỹ đầu tư 20VC, đã đưa ra nhận định này bằng cách so sánh biến động giá token AI với trường hợp giá nhôm giảm trong lịch sử, theo AB Media (ABMedia) đưa tin.

Dẫn chứng chính mà Bonnet nêu ra là giá nhôm thế kỷ 19-20. Ông cho biết năm 1852, giá nhôm ở mức khoảng 1.200 USD/kg (khoảng 1,66 triệu won), cao gấp đôi giá vàng cùng thời điểm là 600 USD (khoảng 830.000 won).

Yếu tố làm thay đổi cục diện là công nghệ sản xuất. Khi phương pháp điện phân và quy trình tinh luyện được phổ biến rộng rãi, đến năm 1954 giá nhôm tại Mỹ giảm xuống chỉ còn khoảng 0,48 USD/kg (khoảng 664 won). Tức là trong vòng 100 năm, giá đã giảm hơn 99,9%.

Tuy nhiên, giá giảm không kéo theo sự biến mất của ngành công nghiệp này. Bonnet cho biết giá trị giao dịch liên quan đến nhôm đã tăng từ khoảng 500.000 USD (khoảng 692 triệu won) năm 1895 lên khoảng 640 triệu USD (khoảng 885,8 tỷ won) mỗi năm vào năm 1954.

Điểm mấu chốt không nằm ở việc giá thấp hơn đã lấy đi bao nhiêu nhu cầu cũ, mà ở việc nó mở ra thị trường mới nào. Khi còn đắt đỏ, nhôm chủ yếu được dùng làm trang sức và vật phẩm nghi lễ. Nhưng khi giá giảm, phạm vi ứng dụng mở rộng sang thiết bị khoa học, đồ dùng nhà bếp, dây truyền tải điện, máy bay và vật liệu đóng gói.

Theo Bonnet, cuộc tranh luận về token AI hiện nay cũng có thể được nhìn nhận theo cấu trúc tương tự. Đầu tư vào trung tâm dữ liệu AI, chip xử lý đồ họa (GPU) và hạ tầng điện năng đang tăng nhanh, kéo theo lo ngại về tình trạng dư thừa nguồn cung, giống như từng xảy ra với cáp quang viễn thông và đường sắt trước đây.

Bản thân Bonnet cũng thừa nhận không ít trường hợp thiếu cung đã chuyển thành dư cung chỉ trong 3-5 năm, gây thiệt hại vốn đầu tư. Ông dẫn chứng làn sóng xây dựng cáp quang viễn thông quanh năm 2000 và cơn sốt đầu tư đường sắt ở Mỹ thập niên 1890 như những ví dụ điển hình.

Dù vậy, ông cho rằng token AI có thể đi qua đường cong chi phí tương tự nhôm nhưng với tốc độ nhanh hơn nhiều. Trong khi nhôm mất khoảng 100 năm để chi phí giảm hơn 1.000 lần, token AI có thể trải qua mức giảm chi phí tương đương chỉ trong vòng 10 năm.

Theo Bonnet, câu hỏi quan trọng là khi giá token giảm 10 lần, 100 lần hay 1.000 lần, những ứng dụng nào hiện chưa tồn tại sẽ xuất hiện. Ông nhấn mạnh điều đáng quan tâm không phải là mức giá giảm bao nhiêu, mà là chi phí thấp hơn sẽ mở ra nhu cầu mới ở quy mô nào.

Nghịch lý Jevons là khái niệm cho rằng khi hiệu suất tăng lên và chi phí trên mỗi đơn vị giảm xuống, tổng mức tiêu thụ có thể tăng thay vì giảm. Trong lĩnh vực AI, điều này được hiểu là khi cùng một chi phí có thể xử lý nhiều tác vụ suy luận hơn, những dịch vụ hiện chưa hiệu quả về mặt kinh tế cũng có thể bước vào thị trường.

Thay đổi mà Bonnet chú ý đến là đối tượng tiêu thụ. Hiện tại, các chatbot như ChatGPT hay Claude bị giới hạn mức sử dụng bởi thời gian con người đọc và nhập liệu. Nhưng các mô hình suy luận và AI agent có thể vận hành mà không cần con người đọc từng token.

Khi các AI agent gọi lẫn nhau và thực hiện thêm nhiều tác vụ theo chuỗi, người tiêu thụ token cuối cùng có thể không còn là con người mà là máy móc. Trong trường hợp đó, giới hạn của thị trường AI sẽ phụ thuộc vào chi phí và hiệu quả nhiều hơn là dân số toàn cầu hay thời gian của mỗi cá nhân.

Tại thị trường trong nước, chi phí token AI cũng gắn liền với cơ cấu giá vốn của các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ AI. Khi đơn giá token giảm, chi phí thử nghiệm cho các dịch vụ gọi lặp lại nhiều lần như chatbot, tự động hóa nghiệp vụ, tạo mã nguồn hay chăm sóc khách hàng cũng có thể giảm theo.

Bình luận: Phân tích của Bonnet chỉ phản ánh góc nhìn về mức sử dụng AI và nhu cầu hạ tầng, không phải dự báo giá cho một đồng coin hay dự án cụ thể nào. Việc giá token AI giảm sẽ ảnh hưởng thế nào đến từng dự án hay token niêm yết riêng lẻ vẫn cần được theo dõi và xác nhận thêm.