Lỗ tồn kho 343,1 tỷ won, S-Oil(010950) công bố báo cáo nửa đầu năm 2026

S-Oil(010950) ghi nhận khoản lỗ đánh giá lại giá trị hàng tồn kho lên tới 343,1 tỷ won trong nửa đầu năm 2026. Quý I giá dầu tăng mạnh giúp công ty hưởng lợi lớn từ tồn kho, nhưng sang quý II giá dầu giảm nhanh khiến khoản lỗ kế toán tăng vọt.

Theo báo cáo bán niên năm 2026 mà S-Oil công bố trên Hệ thống công bố thông tin điện tử Hàn Quốc (DART) ngày 21, khoản lỗ đánh giá lại tồn kho nửa đầu năm của công ty là 343,1 tỷ won. Cùng kỳ, GS Caltex chỉ lỗ 3,2 tỷ won từ tồn kho, trong khi HD Hyundai Oilbank hoàn nhập 7 tỷ won lỗ tồn kho đã trích lập trước đó.

Sự khác biệt giữa các công ty lọc dầu xuất phát từ cách tính giá vốn tồn kho. S-Oil áp dụng phương pháp nhập trước xuất trước (FIFO), tức dầu thô mua trước được đưa vào sản xuất trước.

Trong khi đó, các công ty lọc dầu khác chủ yếu dùng phương pháp bình quân gia quyền, tính giá vốn hàng bán và giá trị tồn kho cuối kỳ dựa trên mức giá bình quân của nhiều thời điểm mua vào. Cách tính này giúp biến động lợi nhuận ổn định hơn so với FIFO khi giá dầu thay đổi nhanh trong thời gian ngắn.

Phương pháp FIFO có thể khuếch đại lợi nhuận khi giá dầu tăng, vì dầu thô mua với giá thấp trước đó được tính vào giá vốn hàng bán trước. Ngược lại, khi dầu thô mua giá cao còn tồn kho và giá dầu sau đó giảm, chênh lệch giữa giá trị sổ sách và giá thị trường sẽ nới rộng, khiến khoản lỗ đánh giá lại tăng cao.

Diễn biến giá dầu trong nửa đầu năm nay phản ánh rõ cơ chế này. Giá dầu Dubai vượt 120 USD/thùng vào cuối tháng 3 do ảnh hưởng từ xung đột tại Trung Đông, và vẫn trên 100 USD/thùng vào cuối tháng 5. Nhưng đến cuối tháng 6, giá đã giảm về mức 60 USD/thùng.

Trong tài liệu công bố kết quả kinh doanh quý I ngày 11 tháng 5, S-Oil cho biết doanh thu quý I năm 2026 đạt 8.942,7 tỷ won, lợi nhuận hoạt động đạt 1.231,1 tỷ won. Công ty ước tính hiệu ứng liên quan đến tồn kho trong quý I là 643,4 tỷ won, trong đó riêng tháng 3 - thời điểm giá dầu tăng mạnh nhất - đã tạo ra khoảng 600 tỷ won lợi nhuận liên quan đến tồn kho.

Hiệu ứng tồn kho này được cho là bao gồm cả khoản lãi, lỗ đánh giá lại tồn kho theo kế toán lẫn phần lợi nhuận phát sinh khi đưa tồn kho giá rẻ vào sản xuất. Cũng trong tài liệu này, S-Oil từng cảnh báo rủi ro lợi nhuận hoạt động giảm nếu giá dầu đi xuống, do tác động của lỗ tồn kho và hiệu ứng độ trễ (lagging effect).

Hiệu ứng độ trễ là chênh lệch lợi nhuận phát sinh giữa thời điểm mua dầu thô và thời điểm bán sản phẩm chế biến ra thị trường. Khi giá dầu tăng, công ty có thể bán sản phẩm với giá cao hơn trong khi nguyên liệu được mua từ trước với giá thấp, nên biên lợi nhuận được nới rộng. Khi giá dầu giảm, hiệu ứng diễn ra theo chiều ngược lại.

Nhìn chung, kết quả kinh doanh nửa đầu năm của S-Oil phản ánh việc lợi nhuận từ giai đoạn giá dầu tăng vọt và khoản lỗ đánh giá lại từ giai đoạn giá dầu giảm mạnh đều nằm trong cùng một cấu trúc tồn kho. Quý I, hiệu ứng từ tồn kho giá rẻ đã đẩy lợi nhuận hoạt động lên cao; đến cuối tháng 6, khoản lỗ đánh giá lại từ tồn kho giá cao lại được ghi nhận.

Trong báo cáo công bố đầu tháng này, chuyên gia phân tích Jeon Woo-je (전우제) của Chứng khoán KB (KB Securities) nhận định về kết quả kinh doanh quý II của S-Oil rằng "hiệu ứng liên quan đến tồn kho của công ty thấp hơn so với các đối thủ, do sử dụng phương pháp nhập trước xuất trước nên tồn kho đầu kỳ được tính cao hơn còn tồn kho cuối kỳ lại thấp hơn so với đối thủ". Nhận định này cho thấy chính phương pháp kế toán đã tạo ra chênh lệch lớn về biến động lợi nhuận giữa các công ty lọc dầu.

Ngành lọc dầu vốn tồn tại độ trễ giữa thời điểm mua dầu thô và thời điểm bán sản phẩm ra thị trường. Không chỉ xu hướng giá dầu thế giới, mà thời điểm nhập nguyên liệu, thời điểm chế biến - bán hàng và phương pháp tính giá tồn kho đều cùng tác động đến lợi nhuận từng quý. Đây là lý do các công ty có thể ghi nhận kết quả khác nhau dù cùng chịu ảnh hưởng từ một xu hướng giá dầu.

S-Oil từng biến động mạnh vì lỗ đánh giá tồn kho trong giai đoạn giá dầu lao dốc trước đây. Quý I/2020, khi giá dầu WTI giảm còn 20-30 USD/thùng, công ty ghi nhận khoản lỗ liên quan đến tồn kho hơn 700 tỷ won.

Khoản lỗ tồn kho nửa đầu năm nay cho thấy biến động giá dầu tác động trực tiếp đến kết quả kinh doanh trên sổ sách của các công ty lọc dầu. Giới phân tích cho rằng khi đánh giá kết quả kinh doanh của các công ty lọc dầu, không chỉ quy mô lợi nhuận hoạt động mà cả phương pháp tính giá tồn kho và thời điểm biến động giá dầu cũng cần được xem xét cùng lúc.