Tin tức 
Thông tin Coin 
Về chúng tôi 
Theo CoinDesk đưa tin ngày 20 tháng 1 năm 2024 (giờ địa phương), sau khi xung đột tại Iran bùng nổ, kịch bản cơ bản mà phần lớn giới đầu tư đang tin vào là: cú sốc dầu mỏ, lạm phát và biến động *từ*giá dầu* sẽ hạ nhiệt khi chiến sự dừng lại. Khi đó, các ngân hàng trung ương có thể sớm quay lại nới lỏng, bơm thanh khoản để nâng đỡ kinh tế và thị trường tài sản, từ chứng khoán đến *từ*tiền mã hóa*.
Tuy vậy, ngày càng nhiều ý kiến cảnh báo rằng “vết sẹo” mà chiến tranh Iran để lại có thể vượt xa những cú nhảy ngắn hạn của *từ*giá dầu*, và đẩy *từ*lạm phát* toàn cầu lên một mặt bằng mới, mang tính cấu trúc. Điều này đồng nghĩa với việc lợi suất kỳ vọng của chứng khoán, trái phiếu và *từ*tiền mã hóa* có thể phải “cài lại” từ đầu.
Theo các chuyên gia, trọng tâm tranh luận nằm ở một thực tế đã lộ rõ qua cuộc chiến: thị trường năng lượng toàn cầu hóa hóa ra mong manh hơn tưởng tượng rất nhiều, và các nền kinh tế lớn vẫn cực kỳ dễ tổn thương trước cú sốc *từ*giá dầu* và gián đoạn nguồn cung.
Theo Bloomberg đưa tin ngày 20 (giờ địa phương), những xáo trộn gần đây tại eo biển Hormuz đã làm rung chuyển “trụ cột” của trật tự năng lượng thế giới. Trong nhiều thập kỷ, các quốc gia dựa vào chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, cơ chế định giá tập trung và thương mại theo lợi thế so sánh để tối ưu chi phí – một mô hình nhìn chung vận hành tương đối trơn tru.
Nhưng chỉ một mắt xích eo biển Hormuz bị bóp nghẹt, tình trạng thiếu hụt năng lượng đã nhanh chóng lan sang các đầu tàu kinh tế như Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, và nếu căng thẳng kéo dài, ngay cả Trung Quốc – dù còn dư địa dự trữ – cũng khó tránh khỏi thiệt hại. Ngay cả Mỹ, vốn đẩy mạnh khẩu hiệu “tự chủ năng lượng”, cũng không miễn nhiễm trước cú sốc giá và rối loạn luồng chảy dầu khí.
Trong bối cảnh đó, nhiều nhà phân tích cho rằng các nước sẽ buộc phải đưa “tự chủ năng lượng” và “an ninh năng lượng” lên thành trục chính trong chiến lược an ninh quốc gia. *Bình luận*: Điều này không miễn phí – nó đi kèm chi phí đầu tư khổng lồ, kém hiệu quả về quy mô và nguy cơ *từ*lạm phát* bị “kẹt” ở mức cao.
Theo CNBC ngày 24 (giờ địa phương), chuyên gia năng lượng Anas Alhajji (Anas Alhajji) nhận định xu hướng này có thể đẩy thị trường năng lượng vào một quá trình “phi toàn cầu hóa” nhanh hơn, chuyển từ mô hình tối ưu chi phí sang mô hình ưu tiên kiểm soát và an ninh, qua đó khiến *từ*lạm phát* mang tính dai dẳng hơn.
Ông viết trên X rằng, khi tư duy “kiểm soát trước, chi phí sau” bám rễ, thị trường năng lượng khó có thể quay lại mô hình thương mại mở, dựa trên giá như trước đây. Theo Alhajji, các nền kinh tế vốn dựa nhiều vào hiệu quả thị trường, chuỗi cung ứng toàn cầu và lợi thế so sánh sẽ dịch chuyển dần sang một cấu trúc ngày càng “giống Trung Quốc” hơn: can thiệp nhà nước sâu hơn, tăng mạnh dự trữ chiến lược, thúc đẩy tích hợp dọc, bảo hộ và trợ cấp cho các “nhà vô địch quốc gia”, đặt ưu tiên cao cho tự cường thay vì đơn thuần cắt giảm chi phí.
Tuy nhiên, ông nhấn mạnh, phần lớn các nước không có kiến trúc ra quyết định tập trung, nền tảng công nghiệp và chuỗi cung ứng thống nhất như Trung Quốc. Vì vậy, nếu chạy đua “nội địa hóa an ninh năng lượng”, hệ quả rất có thể là đổi lấy tốc độ đổi mới thấp hơn, thị trường bị phân mảnh, chi phí tăng cao và tính kém linh hoạt. Một khi năng lượng được xem như vũ khí địa chính trị và “pháo đài nội địa”, tiêu chí hiệu quả kinh tế sẽ bị đẩy xuống hàng thứ yếu.
Tác động của cuộc chiến Iran, vì thế, khó có thể đơn giản hóa thành một câu chuyện “*từ*giá dầu* tăng rồi lại giảm”. Dữ liệu ngành cho thấy làn sóng chi phí đã lan sang phân bón, sản xuất nông nghiệp và nhiều ngành công nghiệp sử dụng nhiều năng lượng. Riêng với mảng công nghệ, nếu gián đoạn tại Hormuz kéo dài, nguồn cung helium và sulfur – hai nguyên liệu quan trọng trong quy trình sản xuất bán dẫn – có thể chịu sức ép lớn, đẩy chi phí chế tạo chip lên cao và lan sang toàn ngành bán dẫn.
Liên Hợp Quốc (UN) cũng đã đưa ra cảnh báo về khả năng *từ*giá lương thực* toàn cầu tăng trở lại. Khi chi phí năng lượng đội lên và lan rộng từ sản xuất nông nghiệp đến chuỗi cung ứng thực phẩm, rồi sang sản xuất công nghiệp, “đáy” của *từ*lạm phát* sẽ ngày càng trở nên cứng, khó kéo xuống như giai đoạn trước đại dịch.
Theo dữ liệu của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ St. Louis, giai đoạn 2008–2021, lạm phát toàn cầu đo bằng CPI bình quân ở dưới 3%, tạo điều kiện thuận lợi cho các ngân hàng trung ương vận hành chính sách tiền tệ siêu nới lỏng: lãi suất 0 hoặc âm, chương trình nới lỏng định lượng (QE) quy mô lớn. Đây chính là môi trường đã nuôi dưỡng đợt bùng nổ tài sản toàn cầu, từ cổ phiếu, trái phiếu cho tới *từ*tiền mã hóa*.
*Bình luận*: Giai đoạn này, *từ*Bitcoin(BTC)* từ mức vài USD năm 2011 đã leo lên đỉnh lịch sử khoảng 69.000 USD năm 2021, cho thấy độ nhạy cực lớn của *từ*tiền mã hóa* với chu kỳ thanh khoản.
Nhưng nếu “sàn” *từ*lạm phát* bị đẩy lên cao vì cú sốc năng lượng mang tính cấu trúc, “luật chơi” thay đổi. Ngân hàng trung ương sẽ khó có thể thoải mái quay lại kịch bản “cứ gặp khủng hoảng là hạ lãi suất mạnh, bơm tiền ồ ạt” như trước, bởi dư địa chính sách sẽ luôn bị ràng buộc bởi rủi ro lạm phát nhiều hơn. Thanh khoản toàn cầu, theo đó, có thể bị giới hạn chặt hơn, kéo theo mức định giá và lợi suất kỳ vọng của chứng khoán, trái phiếu và *từ*tiền mã hóa* phải điều chỉnh theo hướng thận trọng.
Tín hiệu gửi đến thị trường khá rõ: trong thế giới hậu chiến Iran, *từ*lạm phát* có nguy cơ trở nên “dẻo” và bám trụ ở vùng cao hơn; chính sách tiền tệ khó duy trì trạng thái siêu nới lỏng dài hạn; và biến động giá tài sản – từ cổ phiếu đến *từ*Bitcoin(BTC)* – có thể trở thành trạng thái bình thường mới thay vì ngoại lệ.
Kết luận, xung đột Iran không chỉ là cú sốc ngắn hạn cho *từ*giá dầu* mà còn là bài kiểm tra sức chịu đựng của trật tự năng lượng toàn cầu và mô hình “kỷ nguyên thanh khoản dễ dãi” đã nuôi dưỡng đà tăng bùng nổ của *từ*tiền mã hóa*. Nhà đầu tư cần chuẩn bị cho viễn cảnh *từ*lạm phát* dai dẳng hơn, chính sách tiền tệ kém thân thiện hơn và một chu kỳ mới, nơi *từ*Bitcoin(BTC)* và các tài sản rủi ro khó có lại môi trường “dễ thở” như giai đoạn 2008–2021.
Bình luận 0