Mastercard chi 1,8 tỷ USD thâu tóm BVNK, đẩy stablecoin thành hạ tầng cốt lõi thanh toán toàn cầu

Theo Bloomberg đưa tin ngày 17 (giờ địa phương), Mastercard(MA) vừa công bố kế hoạch chi 1,8 tỷ USD (khoảng 2,67 nghìn tỷ đồng) để thâu tóm BVNK, một công ty hạ tầng **”stablecoin”** có trụ sở tại London. Thương vụ này được giới phân tích Phố Wall xem như tín hiệu cho thấy **”stablecoin”** đang rời khỏi vai trò công cụ ngách trong thị trường tiền mã hóa, để tiến dần tới vị thế “lớp hạ tầng cốt lõi” của thanh toán toàn cầu.

Mastercard ngày 17 (giờ địa phương) cho biết sẽ mua lại BVNK với giá 1,8 tỷ USD. BVNK cung cấp hạ tầng cho khách hàng doanh nghiệp tại hơn 130 quốc gia, cho phép họ *gửi, nhận, lưu ký và quy đổi* **”stablecoin”** phục vụ thanh toán và chuyển tiền. Nhiều nhà phân tích đánh giá, thương vụ này thể hiện rõ sự dịch chuyển quan điểm của tài chính truyền thống: từ chỗ coi chuyển tiền trên blockchain là “thử nghiệm”, sang xem đây là “hạ tầng bắt buộc” trong tương lai.

Chuyên gia phân tích Dan Dolev của Mizuho nhận định **”stablecoin”** là “yếu tố không thể thiếu trong tương lai của thanh toán”, đồng thời cho rằng thương vụ BVNK xác nhận xu hướng “đô la số” được nhúng ngày càng sâu vào hạ tầng tài chính chủ lưu.

Theo giới đầu tư, đây cũng là câu trả lời trực diện nhất của Mastercard cho câu hỏi kéo dài nhiều năm qua: “Chiến lược crypto của công ty là gì?”. TD Cowen đánh giá “BVNK chính là lời giải rõ ràng”, khi thương vụ này giúp nối kết trực tiếp “đường ray thanh toán on-chain” với mạng lưới hiện hữu của Mastercard. Tổ chức này đang duy trì khuyến nghị mua đối với cổ phiếu Mastercard, với giá mục tiêu 671 USD.

Điểm mấu chốt là **”stablecoin”** ngày càng được nhìn nhận không phải như “kẻ thay thế” mà như “hạ tầng bổ trợ” cho mạng lưới thẻ. Trước đây, nhiều ý kiến lo ngại **”stablecoin”** có thể bỏ qua các hãng thanh toán truyền thống, xử lý giao dịch trực tiếp và làm suy yếu mạng lưới thẻ. Tuy nhiên, quan điểm đang dịch chuyển sang hướng: **”stablecoin”** có thể cùng tồn tại, đóng vai trò lớp kết toán phía sau, giúp tăng hiệu quả và giảm chi phí.

BVNK hiện tập trung vào các mảng vốn chịu nhiều hạn chế trong hệ thống cũ, như thanh toán B2B xuyên biên giới, chi trả lương toàn cầu, hay kiều hối – những lĩnh vực thường mất vài ngày để hoàn tất thanh toán. Ngược lại, giao dịch trên blockchain hoạt động 24/7, có thể chốt giao dịch trong vài phút. Khi BVNK được tích hợp sâu vào hệ sinh thái Mastercard, giới phân tích cho rằng tập đoàn này có thể “nội bộ hóa” năng lực kết toán 24/7, đồng thời giảm phụ thuộc vào các tổ chức trung gian trong thanh toán xuyên biên giới.

Cantor Fitzgerald nhận định thương vụ BVNK là bước chuẩn bị cho làn sóng *adoption wave* **”stablecoin”** sắp tới. Khi các định chế tài chính và công ty fintech ngày càng đòi hỏi thanh toán xuyên biên giới nhanh hơn và rẻ hơn, nhu cầu sử dụng **”stablecoin”** làm “đường ray kết toán” nổi lên rõ rệt. Trong vài tháng gần đây, nhiều tổ chức tài chính lớn đẩy nhanh kế hoạch đưa **”stablecoin”** vào hạ tầng kết toán, đồng thời chủ động xem xét tích hợp **”stablecoin”** theo yêu cầu của khách hàng doanh nghiệp.

Ước tính thị trường cho thấy riêng năm 2025, Mastercard có thể xử lý hơn 30 tỷ USD (khoảng 44,66 nghìn tỷ đồng) giao dịch bằng **”stablecoin”**. Việc một “ông lớn” thanh toán với lợi thế quy mô giao dịch như Mastercard bắt đầu xem **”stablecoin”** là nguồn lưu lượng thực tế, được giới phân tích đánh giá là dấu hiệu quan trọng: tài sản này đang đi ra khỏi khuôn khổ “chủ đề đầu tư”, để bước sang giai đoạn sử dụng thực tiễn trong hạ tầng thanh toán.

Về ngắn hạn, tác động lên kết quả kinh doanh của Mastercard được dự báo không quá lớn. Doanh thu BVNK cuối năm 2024 ước khoảng 40 triệu USD (tương đương 595 tỷ đồng), con số khá nhỏ nếu so với giá trị thương vụ 1,8 tỷ USD và quy mô lợi nhuận của Mastercard. Điều này đồng nghĩa đóng góp lợi nhuận trực tiếp là hạn chế trong vài năm đầu.

Tuy vậy, giới chuyên môn cho rằng Mastercard đang đặt cược vào “bức tranh lớn” hơn: trở thành người dẫn đầu trong giai đoạn “cách thức dòng tiền di chuyển trên toàn cầu đang được tái cấu trúc”. Harvey Li, nhà sáng lập công ty nghiên cứu Tokenization Insight, bình luận rằng mạng lưới thẻ là “đường ray thanh toán dễ bị **”stablecoin”** gây xáo trộn nhất”, nên có thể xem thương vụ BVNK như một động thái “bảo vệ lõi kinh doanh” thông qua việc tự mình làm chủ hạ tầng mới.

Oppenheimer đánh giá thương vụ sẽ giúp Mastercard tăng cường năng lực hỗ trợ “dòng chảy tài sản số end-to-end”, bao gồm cả quy đổi trực tiếp giữa tiền pháp định và **”stablecoin”**. Động thái này phù hợp với chiến lược dài hạn của Mastercard là tăng tính tương tác (interoperability) giữa tài chính truyền thống và mạng lưới blockchain. Chuyên gia phân tích Andrew Jeffrey của William Blair bổ sung rằng động thái thâu tóm BVNK cho thấy Mastercard đặc biệt tin vào tiềm năng **”stablecoin”** trong mảng thương mại xuyên biên giới B2B, hơn là chỉ tập trung vào thanh toán bán lẻ B2C.

Xu hướng “mua nhanh thay vì tự xây” cũng đang lan rộng trong ngành thanh toán. Trước đó, Stripe đã chi 1,1 tỷ USD (khoảng 1,64 nghìn tỷ đồng) để mua lại Bridge – một startup phát hành và cung cấp hạ tầng **”stablecoin”**. Morgan Stanley cũng tham gia với vai trò nhà đầu tư chính trong vòng gọi vốn 104 triệu USD (khoảng 1,55 nghìn tỷ đồng) của Zerohash, một công ty hạ tầng crypto.

Điểm chung của các thương vụ này là mục tiêu “nhúng” **”stablecoin”** vào quy trình thanh toán hiện tại, mở đường cho chuyển đổi quy mô lớn giữa tiền pháp định và “đô la số”, đồng thời biến sản phẩm thẻ trở thành hệ thống thanh toán lập trình được (programmable payments) vận hành 24/7. Harvey Li mô tả đây là quá trình “đi dây lại” (rewiring) cách dòng tiền chuyển động trong các mạng lưới của họ.

BVNK hiện đóng vai trò điểm nối giữa crypto và hệ thống tiền pháp định, khi xử lý luồng di chuyển **”stablecoin”** qua blockchain, ví điện tử và tài khoản ngân hàng truyền thống. Năm ngoái từng xuất hiện thông tin Mastercard và sàn giao dịch Coinbase(COIN) cùng đàm phán mua lại BVNK với định giá tối đa tới 2,5 tỷ USD (khoảng 3,72 nghìn tỷ đồng). Sau đó Coinbase được cho là đã rút khỏi quá trình đàm phán, tạo điều kiện để Mastercard hoàn tất thương vụ với mức định giá 1,8 tỷ USD như hiện tại.

Theo ước tính thị trường, quy mô giao dịch **”stablecoin”** đã đạt khoảng 350 tỷ USD (tương đương 520,14 nghìn tỷ đồng) mỗi năm. Nhiều chuyên gia cho rằng dư địa tăng trưởng còn rất lớn nếu khung pháp lý trở nên rõ ràng hơn và sự tham gia của tổ chức tiếp tục mở rộng. Ryan Bozarth, nhà sáng lập Dakota, nhận định Mastercard và Visa(V) – hai mạng lưới thanh toán lớn nhất thế giới – đang xem **”stablecoin”** như “hạ tầng tài chính cốt lõi” chứ không còn là công cụ bên lề.

Đồng thời, một số ý kiến dự báo rằng sau khi những “tay chơi” chủ chốt như Bridge và BVNK đã được thâu tóm, thị trường có thể bước vào giai đoạn mới, tạo khoảng trống cho các doanh nghiệp thanh toán thế hệ tiếp theo nổi lên với những mô hình **”stablecoin”** đặc thù hơn.

Trong phiên giao dịch cùng ngày, cổ phiếu Mastercard giảm 0,4%, trong khi Visa gần như đi ngang. Giới đầu tư cho rằng động thái M&A lần này ít nhắm tới biến động giá cổ phiếu ngắn hạn, mà chủ yếu đón đầu bước chuyển dịch dài hạn của hạ tầng thanh toán. *bình luận* Thương vụ BVNK củng cố thêm nhận định đang hình thành một “làn sóng M&A **”stablecoin”**” mới, khi các tập đoàn tài chính cạnh tranh để giành vị trí trung tâm trong hệ sinh thái thanh toán dựa trên **”stablecoin”** toàn cầu.