AI chưa rõ tác động năng suất, Jefferson xem diễn biến lạm phát là tín hiệu chính sách quan trọng hơn

“Diễn biến lạm phát là tín hiệu quan trọng hơn để xác định lập trường chính sách tiền tệ phù hợp”, Phó Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Philip N. Jefferson nói ngày 13 (giờ địa phương). Ông cho biết AI có thể thúc đẩy năng suất, nhưng thời điểm và quy mô tác động trên toàn nền kinh tế vẫn chưa rõ.

Tại San Diego, trong bài phát biểu “Công nghệ mới, câu hỏi cũ: Nghịch lý năng suất và kinh tế vĩ mô”, Jefferson phân tích cả nhu cầu tăng từ đầu tư AI lẫn lợi ích năng suất dài hạn.

Jefferson nêu tốc độ tăng năng suất lao động của Mỹ trong giai đoạn 2020-2025 đạt trung bình 2,2% mỗi năm, cao hơn mức trung bình 1,5% của chu kỳ kinh tế trước đó.

Tuy nhiên, năng suất đã cải thiện trước năm 2022, khi chatbot AI tạo sinh trở nên phổ biến. Các yếu tố khác, trong đó có sự gia tăng doanh nghiệp mới, cũng có thể góp phần vào mức tăng này, nên khó quy toàn bộ kết quả cho AI.

Khảo sát Jefferson viện dẫn cho thấy 40%-50% người lao động cho biết họ sử dụng AI tạo sinh trong công việc; tỷ lệ sử dụng hằng ngày thấp hơn.

Một số nghiên cứu ghi nhận hiệu quả tăng ở các nhiệm vụ cụ thể, nhưng kết quả về tác động đến năng suất của toàn doanh nghiệp còn trái chiều. Tiết kiệm thời gian ở một khâu chưa đồng nghĩa sản lượng chung của doanh nghiệp tăng.

Trong bài phát biểu ngày 13, Jefferson cho biết đóng góp hiện tại của AI vào năng suất toàn nền kinh tế có thể còn hạn chế. Tác động này có thể tăng khi doanh nghiệp mở rộng ứng dụng và thay đổi quy trình làm việc, nhưng thời điểm và quy mô vẫn chưa rõ.

Các doanh nghiệp đang tăng đầu tư, xây dựng trung tâm dữ liệu và mua thiết bị cần thiết để phát triển, vận hành mô hình AI. Quá trình này đã làm tăng chi tiêu doanh nghiệp và giá một số mặt hàng.

Nhu cầu cũng tập trung vào các mặt hàng khó mở rộng nguồn cung nhanh chóng, như chip nhớ và chip logic. Trong bài phát biểu ngày 13, Jefferson cho rằng đầu tư tăng trước khi năng lực sản xuất mở rộng có thể tạo áp lực đẩy giá lên.

Jefferson nhận định trong bài phát biểu ngày 13 rằng áp lực giá có thể dịu đi nếu nguồn cung các mặt hàng liên quan bắt kịp nhu cầu và tác động năng suất xuất hiện. Nhận định này phụ thuộc vào việc nguồn cung tăng và năng suất được cải thiện.

Jefferson cho biết chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) của Mỹ trong tháng 9 tăng 3,6% so với cùng kỳ năm trước. PCE lõi, không tính thực phẩm và năng lượng, tăng 3,1%. Cả hai mức tăng đều cao hơn mục tiêu lạm phát 2% của Fed.

Ông cũng nêu chi phí năng lượng và nhu cầu liên quan đến công nghệ mới là những yếu tố gây thêm áp lực lên giá cả.

Trong bài phát biểu “Đánh giá mới nhất về AI và nền kinh tế” ngày 28 tháng 9, Thống đốc Fed Lisa D. Cook dự báo năng suất cải thiện có thể làm giảm nhẹ áp lực lạm phát trong vài năm tới. Tuy nhiên, bà cho rằng tác động này sẽ đến muộn để bù đắp áp lực lạm phát gia tăng vào nửa cuối năm nay.

Nếu năng suất tiếp tục cải thiện trong thời gian dài, điều này cũng có thể ảnh hưởng đến lãi suất trung lập, mức lãi suất lý thuyết không kích thích cũng không kìm hãm nền kinh tế. Trong bài phát biểu ngày 13, Jefferson cho biết mối quan hệ giữa tăng năng suất và lãi suất thực chưa rõ, khiến việc dự báo thay đổi lãi suất trung lập trở nên khó khăn. Ông không công bố điều chỉnh lãi suất.