4 tỷ euro cho cổ phần doanh nghiệp năng lượng trong dự toán Đức năm 2027

Ủy ban Ngân sách của Quốc hội Liên bang Đức (Bundestag) đã bổ sung 4 tỷ euro vào dự toán ngân sách năm 2027 để mua và nắm giữ cổ phần tại các doanh nghiệp năng lượng. Các báo cáo cho biết chính phủ Đức có thể dùng khoản tiền này để mua cổ phần Urenco, công ty làm giàu uranium.

Ủy ban thông qua dự toán vào rạng sáng ngày 13. Thông tin của Quốc hội Liên bang Đức chỉ nêu khoản chi dành cho việc mua và nắm giữ cổ phần doanh nghiệp năng lượng, không xác định bên được mua.

Die Welt và Handelsblatt lần lượt đưa tin chính phủ Đức có kế hoạch mua cổ phần Urenco do RWE($RWE) và E.ON($EOAN) nắm giữ. Chính phủ Đức cùng hai doanh nghiệp chưa xác nhận chính thức giao dịch.

Chính phủ Anh và Hà Lan mỗi bên sở hữu một phần ba Urenco. Một phần ba còn lại do RWE và E.ON gián tiếp nắm giữ, mỗi bên một nửa, thông qua công ty holding của Đức Uranit UK Limited. Thông tin về cơ cấu quản trị của Urenco mô tả cơ cấu sở hữu này cùng hệ thống giám sát của các nước.

Làm giàu uranium là quá trình tăng tỷ lệ đồng vị U-235 được dùng làm nhiên liệu cho lò phản ứng. Theo câu trả lời của chính phủ Đức trình Quốc hội, cơ sở Gronau của Urenco có khối lượng công việc phân tách uranium 4.500 tấn mỗi năm. Mức làm giàu của uranium có thể xuất xưởng tại đây bị giới hạn ở tối đa 5% U-235 theo tỷ lệ khối lượng.

Hai bên từng công khai quan điểm về khả năng bán cổ phần Urenco. Trong tài liệu liên quan đến cổ đông năm 2021, RWE cho biết vẫn quan tâm đến việc bán cổ phần thiểu số tại Urenco. Tại đại hội cổ đông năm 2023, CEO Leonhard Birnbaum của E.ON nói việc bán cổ phần cần được chính phủ Đức chấp thuận.

Thay đổi quyền sở hữu Urenco cũng liên quan đến cơ chế giám sát không phổ biến vũ khí hạt nhân. Công ty cho biết ủy ban chung được thành lập theo Hiệp ước Almelo giữa Anh, Hà Lan và Đức sẽ xử lý các vấn đề liên quan đến thay đổi quyền sở hữu.

Năm 2024, Bộ Quốc phòng Anh cho biết trong tuyên bố bằng văn bản trước Quốc hội rằng họ đang xem xét phương án tái lập năng lực sản xuất nhiên liệu cho lò phản ứng phục vụ mục đích quốc phòng.

Ngày 29 tháng 6 năm 2026, Urenco thông báo đã nhận được yêu cầu chính thức từ chính phủ Anh và sẽ hỗ trợ chương trình liên quan. Thông báo công khai của công ty không nêu mức độ làm giàu nhiên liệu hoặc cơ sở sản xuất.

Süddeutsche Zeitung từng đưa tin về nhiên liệu cho tàu ngầm hạt nhân của Anh. Tuy nhiên, các thông báo công khai của chính phủ Anh và Urenco chỉ đề cập đến nhiên liệu cho lò phản ứng phục vụ mục đích quốc phòng. Những thông báo này không xác nhận nhiên liệu dành cho tàu ngầm hạt nhân, mức độ làm giàu hay cơ sở sản xuất.

Trong câu trả lời trước Quốc hội vào tháng 7, chính phủ Đức cho biết đã nắm được kế hoạch xây dựng chu trình nhiên liệu lò phản ứng phục vụ mục đích quốc phòng của Anh và cho rằng kế hoạch phù hợp với các nghĩa vụ theo luật pháp quốc tế, trong đó có Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân và Hiệp ước Almelo. Chính phủ Hà Lan cũng nói yêu cầu của Anh phù hợp với luật pháp quốc tế và góp phần vào an ninh tập thể của các đồng minh.

Các tổ chức phản đối hạt nhân và môi trường tại Đức bày tỏ lo ngại về sự tham gia của Urenco trong lĩnh vực quân sự trong tuyên bố ngày 13. Họ yêu cầu chính phủ công khai kế hoạch mua cổ phần và chấm dứt hoạt động làm giàu uranium.

Công ty Điện lực Hạt nhân và Thủy điện Hàn Quốc (KHNP) ký hợp đồng dịch vụ làm giàu uranium dài hạn với Urenco vào năm 2024. Urenco cho biết sẽ tiếp tục cung cấp dịch vụ trong thập niên 2030. Chưa có thông báo nào cho biết cuộc thảo luận mua cổ phần của Đức ảnh hưởng đến điều kiện hợp đồng hoặc lịch cung ứng của KHNP.

Quốc hội Liên bang Đức dự kiến bỏ phiếu lần cuối về dự toán ngân sách năm 2027 vào ngày 27 tháng 11.