Canada tăng lãi suất lên 2,5%, từng cân nhắc giữ mức 2,25%

Ngân hàng Trung ương Canada đã tăng lãi suất chính sách thêm 0,25 điểm phần trăm lên 2,5%, sau khi cân nhắc phương án giữ nguyên ở mức 2,25%. Ngân hàng cho biết nguy cơ chi phí năng lượng lan sang giá các hàng hóa và dịch vụ khác là một lý do để tăng lãi suất.

Ngày 11, Ngân hàng Trung ương Canada (Bank of Canada) công bố bản tóm tắt thảo luận chính sách tiền tệ, ghi lại các cuộc thảo luận của hội đồng trước quyết định lãi suất ngày 28 tháng 10. Cuộc họp bắt đầu ngày 20 tháng 10.

Trước tiên, các thành viên xem xét diễn biến kinh tế toàn cầu. Dù giá dầu ở mức cao, tăng trưởng toàn cầu vẫn mạnh hơn dự báo hồi tháng 7, được hỗ trợ bởi đầu tư liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) tại Mỹ và châu Á. Trong khi đó, chi phí năng lượng cao gây sức ép lên tăng trưởng ở các nước nhập khẩu dầu như những nước thuộc Khu vực đồng euro.

Kinh tế Canada cũng vững hơn dự kiến. Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) tăng 3,3% trong quý II; các chỉ báo gần đây cho thấy tăng trưởng quý III vào khoảng 2%.

Các thành viên dự báo kinh tế Canada tăng trưởng 1% trong năm 2026 và 2% mỗi năm trong năm 2027 và 2028. Họ nhận định nền kinh tế vẫn còn năng lực sản xuất dư thừa, nhưng phần dư địa này sẽ dần thu hẹp nếu đà tăng trưởng tiếp tục.

Lạm phát duy trì quanh mức 3% kể từ tháng 4. Mức tăng chủ yếu tập trung ở những mặt hàng chịu ảnh hưởng trực tiếp từ giá năng lượng, như xăng và vé máy bay, trong khi các chỉ số lạm phát cơ bản ở gần mức 2%. Tỷ trọng các mặt hàng có lạm phát từ 3% trở lên cũng gần mức trung bình trong quá khứ.

Các thành viên xem chi phí nhiên liệu là một trong những yếu tố chính làm tăng chi phí doanh nghiệp. Giá các sản phẩm có nguồn gốc từ dầu mỏ như hóa chất, nhựa và cao su cũng tăng, cùng với giá đầu vào nhập khẩu như chất bán dẫn và linh kiện máy tính. Ngân hàng cho biết nhu cầu thiết bị phục vụ AI là một nguyên nhân khiến giá một số linh kiện, trong đó có chất bán dẫn, tăng.

Đến thời điểm đó, doanh nghiệp mới chỉ chuyển một phần hạn chế chi phí tăng thêm sang giá bán cho người tiêu dùng. Tuy nhiên, khảo sát của Ngân hàng Trung ương Canada cho thấy các doanh nghiệp dự kiến sẽ chuyển nhiều hơn mức tăng chi phí sang khách hàng trong 12 tháng tới. Theo các thành viên, tốc độ và phạm vi chuyển chi phí phụ thuộc vào thời gian cú sốc năng lượng kéo dài.

Các thành viên đánh giá kỳ vọng lạm phát ngắn hạn đã tăng, trong khi kỳ vọng dài hạn vẫn ổn định. Họ có ý kiến khác nhau về thời điểm và mức độ doanh nghiệp chuyển chi phí sang giá bán.

Phương án giữ nguyên lãi suất dựa trên việc lạm phát tăng chủ yếu ở nhóm năng lượng và các dịch vụ sử dụng nhiều năng lượng làm đầu vào. Nếu loại trừ giá xăng, lạm phát tháng 9 là 2,2%, còn lạm phát cơ bản ở gần mức 2%. Năng lực sản xuất dư thừa trong nền kinh tế và khả năng thuế quan mới của Mỹ gây sức ép lên tăng trưởng cũng là những yếu tố ủng hộ phương án này.

Tâm lý doanh nghiệp tham gia khảo sát xấu đi sau khi đàm phán thương mại giữa Canada và Mỹ đổ vỡ. Các thành viên cũng cân nhắc tác động của bất ổn thương mại đối với tăng trưởng và hoạt động doanh nghiệp.

Phương án tăng lãi suất đặt trọng tâm vào việc giá xăng, dầu diesel và dầu sưởi tăng mạnh so với tháng 7, đồng thời được dự báo sẽ duy trì ở mức cao. Các thành viên nhận định áp lực lạm phát có thể lan rộng nếu doanh nghiệp đưa chi phí nhiên liệu và các đầu vào khác vào giá bán cho người tiêu dùng. Triển vọng tăng trưởng tốt hơn cũng đồng nghĩa nền kinh tế có ít dư địa hơn để bù đắp áp lực chi phí.

Trước đó, TokenPost từng đưa tin Ngân hàng Trung ương Canada đánh giá kế hoạch tài khóa của chính phủ không phải trở ngại đối với việc đưa lạm phát trở lại mục tiêu. Trong lần thảo luận này, nguy cơ chi phí năng lượng lan sang các mức giá khác trở thành vấn đề trọng tâm trong quyết định lãi suất.

Sau khi xem xét hai phương án, các thành viên quyết định tăng lãi suất lên 2,5%. Họ nhận định chính sách tiền tệ không thể hạ giá năng lượng quốc tế, nhưng có thể ngăn cú sốc này dẫn đến đà tăng giá trên diện rộng.

Các thành viên để ngỏ khả năng tăng lãi suất thêm, nhưng sẽ quyết định tại từng cuộc họp dựa trên dữ liệu kinh tế mới do mức độ bất ổn còn cao. Ngân hàng dự kiến công bố quyết định lãi suất tiếp theo vào ngày 9 tháng 12.