30/12/2026: EUDR áp dụng với doanh nghiệp lớn, vừa; Nestlé nói cà phê giá rẻ mất sức hút xuất khẩu

Nestlé Việt Nam cảnh báo mô hình xuất khẩu dựa vào cà phê giá rẻ có giới hạn, đồng thời nhấn mạnh sản xuất bền vững và gia tăng giá trị. Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EU), hay EUDR, sẽ áp dụng với doanh nghiệp lớn và vừa từ ngày 30 tháng 12 năm 2026.

Fortune đưa tin ngày 9 tháng 11 rằng Binu Jacob, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Nestlé Việt Nam, phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh Fortune Southeast Asia 500 ở TP.HCM hôm 3 tháng 11: “Cà phê giá rẻ sẽ không còn hấp dẫn để xuất khẩu”. Ông nói xuất khẩu cà phê Việt Nam có thể gặp khó nếu không đáp ứng các tiêu chuẩn bền vững ngày càng nghiêm ngặt của EU.

Jacob cho rằng muốn duy trì xuất khẩu, ngành cà phê cần sản xuất bền vững, đáp ứng tiêu chuẩn cao và nâng giá trị trong chuỗi cung ứng. Theo ông, ngành cần giảm phụ thuộc vào sản lượng lớn và giá thấp.

Việt Nam là nước sản xuất cà phê lớn thứ hai thế giới và là nhà sản xuất cà phê robusta lớn nhất. Robusta chủ yếu được dùng làm cà phê hòa tan.

Báo cáo 2023-2024 của Liên đoàn Cà phê châu Âu (European Coffee Federation, ECF) ghi nhận EU27 tiêu thụ 2,53 triệu tấn cà phê trong năm 2023. Tính theo ước tính mức tiêu thụ toàn cầu trong báo cáo, EU27 chiếm khoảng 24% lượng cà phê tiêu thụ trên thế giới.

EUDR áp dụng cho chuỗi cung ứng của 7 nhóm hàng hóa và sản phẩm liên quan, gồm cà phê, ca cao, đậu nành, gia súc và gỗ. Ủy ban châu Âu nêu mục tiêu của quy định là giảm nạn phá rừng và suy thoái rừng, lượng khí thải nhà kính liên quan và tổn thất đa dạng sinh học.

Doanh nghiệp lần đầu đưa hàng hóa thuộc diện điều chỉnh vào thị trường EU hoặc xuất khẩu từ EU phải thực hiện thẩm định. Họ cần xác minh nơi sản xuất không phải là khu đất bị phá rừng sau ngày 31 tháng 12 năm 2020, tuân thủ luật pháp của nước sản xuất và nộp tờ khai điện tử có thông tin vị trí thu hoạch.

Jacob cho biết các nông hộ nhỏ có thể chuyển từ phương thức canh tác truyền thống sang nông nghiệp tái sinh tương đối thuận lợi. Ông nhận định việc chuyển đổi này có thể cải thiện sức cạnh tranh xuất khẩu và giữ lại nhiều giá trị hơn tại địa phương.

Nestlé Việt Nam phối hợp với Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên (Western Highlands Agriculture and Forestry Science Institute) phát triển cây giống cà phê phù hợp với thổ nhưỡng địa phương. Jacob cho biết có thể nhân khoảng 2.000 cây giống bằng phương pháp nuôi cấy mô từ một chiếc lá cà phê.

Nestlé Việt Nam cho biết trong 15 năm qua, công ty đã tạo ra 100 triệu cây giống kháng bệnh và cung cấp cho nông hộ ở khu vực miền Trung với giá được trợ cấp. Chương trình Nescafé Plan cũng ghi nhận hoạt động hỗ trợ cây giống trong khuôn khổ sản xuất cà phê bền vững.

CARE Quốc tế tại Việt Nam (CARE International Vietnam) cho biết ngày 6 tháng 11, tổ chức này chính thức khởi động dự án SustainCoffee do EU tài trợ tại tỉnh Đắk Lắk, phối hợp với các đối tác địa phương. Dự án hỗ trợ hơn 400 doanh nghiệp cà phê và hợp tác xã áp dụng tiêu chuẩn bền vững, tăng tính minh bạch của chuỗi cung ứng. Khoảng 1,4 triệu nông dân và người lao động trong chuỗi cung ứng là nhóm hưởng lợi gián tiếp.

Dự án bắt đầu vào tháng 12 năm 2025, dự kiến kết thúc vào tháng 5 năm 2029 và triển khai tại các tỉnh Đắk Lắk, Sơn La. Doanh nghiệp lớn và vừa cùng một số doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ đã thuộc diện áp dụng quy định về gỗ của EU sẽ phải tuân thủ EUDR từ ngày 30 tháng 12 năm 2026. Các doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ còn lại bắt đầu áp dụng từ ngày 30 tháng 6 năm 2027.