MnTe: Quan sát trực tiếp magnon chiral, dấu hiệu của altermagnetism

Magnon chiral, đặc điểm được diễn giải là dấu hiệu của altermagnetism, đã được quan sát trực tiếp trong mangan telluride (MnTe). Nhóm nghiên cứu cho biết kết quả này đưa ra bằng chứng thực nghiệm về altermagnetism.

Nhóm hợp tác do Phòng thí nghiệm Máy gia tốc Quốc gia SLAC (SLAC National Accelerator Laboratory) thuộc Bộ Năng lượng Mỹ dẫn đầu công bố nghiên cứu trên tạp chí Science ngày 29 tháng 10. Nhóm quan sát magnon bằng phương pháp tán xạ tia X phân cực tròn, đồng thời cho biết sự thay đổi của độ phân cực spin theo động lượng phù hợp với tính đối xứng g-wave của altermagnetism trong MnTe. Tóm tắt nghiên cứu

Altermagnetism là trạng thái từ tính có đặc điểm của cả sắt từ và phản sắt từ. Dù tổng độ từ hóa triệt tiêu, trạng thái này vẫn có thể tạo ra dòng điện phân cực spin, nên đang được nghiên cứu cho công nghệ điện tử sử dụng spin. Tại Cơ sở Bức xạ Synchrotron châu Âu (ESRF) ở Pháp, nhóm chiếu tia X phân cực quay theo hai chiều trái và phải rồi so sánh phản ứng tán xạ, qua đó ghi nhận tín hiệu khó giải thích chỉ bằng phản sắt từ thông thường.

SLAC cho biết thí nghiệm đầu tiên được tiến hành vào năm 2024, sau đó kết quả được xác nhận trong một thí nghiệm lặp lại vào đầu năm 2025. Nghiên cứu tập trung vào đặc tính từ của MnTe. SLAC nêu công nghệ lượng tử và thiết bị điện tử dùng cho bộ nhớ, trung tâm dữ liệu là những lĩnh vực có thể ứng dụng vật liệu altermagnet. Thông cáo của SLAC cho biết các nghiên cứu tiếp theo dự kiến xem xét cách điều khiển trạng thái altermagnet bằng ánh sáng và điện.