50% CEO xem AI là động lực tăng năng suất, chỉ 16% theo dõi ROI thời gian thực

50% CEO tham gia khảo sát của EY cho biết trí tuệ nhân tạo (AI) là yếu tố lớn nhất giúp tăng năng suất trong 12 tháng qua. Tuy nhiên, 23% nói rằng mức cải thiện năng suất nhờ AI đã bị hấp thụ trước khi chuyển thành kết quả tài chính.

EY công bố khảo sát ngày 1 tháng 10, thực hiện với 1.200 CEO tại 21 quốc gia trong tháng 8 và tháng 9 năm 2026. Chỉ 16% người trả lời cho biết họ theo dõi lợi tức đầu tư (ROI) theo thời gian thực.

Cảm nhận năng suất được cải thiện và khả năng xác nhận hiệu quả đó qua kết quả tài chính là hai chỉ số khác nhau. Kết quả khảo sát cho thấy khoảng cách giữa trải nghiệm khi sử dụng AI và năng lực theo dõi hiệu quả đầu tư của doanh nghiệp.

Các kết quả tài chính của doanh nghiệp cũng khác nhau tùy theo tiêu chí khảo sát. Trong khảo sát AI năm 2026 của McKinsey & Company, 37% người trả lời cho biết AI đóng góp tích cực vào EBIT của tổ chức. Nhóm có hiệu quả cao, đáp ứng cả hai tiêu chí là AI đóng góp ít nhất 5% EBIT và tạo ra ‘giá trị đáng kể’, chiếm 6%. Khảo sát được thực hiện trong tháng 5 và tháng 6 năm 2026 với 1.719 người tại 97 quốc gia.

Tỷ lệ 6% không đại diện cho toàn bộ người trả lời từng ghi nhận tác động tài chính từ AI. Đây là tỷ lệ đáp ứng đồng thời hai tiêu chí hiệu quả cao do McKinsey đặt ra. TokenPost trước đó đưa tin về kết quả khác trong cùng khảo sát của McKinsey: 88% người trả lời cho biết họ thường xuyên sử dụng AI trong ít nhất một chức năng công việc. Tỷ lệ phổ biến của AI và tỷ lệ đóng góp vào EBIT được đo theo các tiêu chí khác nhau.

Một phân tích riêng về kết quả kinh doanh của Apollo Global Management (APO) cho thấy doanh thu trên mỗi nhân viên sau điều chỉnh theo lạm phát và biên lợi nhuận của nhóm doanh nghiệp thuộc S&P 500, không tính 7 cổ phiếu công nghệ lớn, đang đi ngang. TokenPost từng đưa tin về phân tích của Apollo liên quan đến các chỉ số này ở S&P 493. Tuy nhiên, chỉ dựa vào doanh thu trên mỗi nhân viên và biên lợi nhuận thì không thể tách riêng nguyên nhân biến động có phải do doanh nghiệp áp dụng AI hay không. Các số liệu phản ánh xu hướng kết quả kinh doanh, chứ không đo lường tác động độc lập của AI.

Chi phí vận hành AI cũng ảnh hưởng đến mức độ sử dụng. Khoảng 20% người trả lời khảo sát của McKinsey cho biết chi phí vận hành AI, bao gồm chi phí token, đã hạn chế việc sử dụng. Token là đơn vị tính phí dịch vụ dựa trên lượng sử dụng mô hình AI.

Boston Consulting Group (BCG) cho biết trong khảo sát công bố ngày 30 tháng 9, gần một nửa số doanh nghiệp tham gia thuộc nhóm mở rộng ứng dụng AI và đạt kết quả hoặc nhóm doanh nghiệp ‘tương lai’. Khảo sát có 1.330 người trả lời ở cấp điều hành. Cách BCG phân loại doanh nghiệp khác với tiêu chí AI đóng góp ít nhất 5% EBIT của McKinsey. Do mẫu khảo sát và định nghĩa về hiệu quả khác nhau, không thể xem số liệu của hai cuộc khảo sát là cùng một chỉ số.

Trong khảo sát nhóm người dùng tại Mỹ dựa trên hóa đơn điện tử do Andreessen Horowitz công bố, tính đến tháng 8, 4,5% người tiêu dùng đủ điều kiện đăng ký ít nhất một dịch vụ trong số ChatGPT, Gemini và Claude. Tỷ lệ này là 2,1% một năm trước đó. Số liệu phản ánh đăng ký trả phí của người tiêu dùng, không đo lường năng suất hay mức đóng góp lợi nhuận của doanh nghiệp. Đăng ký cá nhân và kết quả tài chính doanh nghiệp có đối tượng và mẫu số khác nhau.

Bài bình luận đăng trên Fortune ngày 28 tháng 10 cũng đề cập khoảng cách thời gian giữa tiềm năng dài hạn của AI và khả năng thu hồi vốn đầu tư trong ngắn hạn.

Các khảo sát lần lượt đo lường năng suất khi ứng dụng AI, mức đóng góp vào EBIT của doanh nghiệp, hiệu quả theo nhóm doanh nghiệp và lượng đăng ký dịch vụ của người tiêu dùng. Chỉ từ những kết quả này chưa thể kết luận AI đã làm tăng lợi nhuận ở mọi doanh nghiệp, cũng như chưa thể khẳng định AI không tạo ra hiệu quả tài chính.