Thiệt hại trực tiếp do thời tiết đạt 384 tỷ USD mỗi năm, cần song song giảm phát thải và thích ứng

Thiệt hại trực tiếp liên quan đến thời tiết trên toàn cầu đạt trung bình 384 tỷ USD mỗi năm trong 5 năm gần đây, theo ước tính được Ngân hàng Trung ương Hà Lan dẫn lại. Chủ tịch ngân hàng Olaf Sleijpen cho rằng cần đồng thời giảm phát thải và thích ứng với khí hậu để hạn chế tác động của biến đổi khí hậu lên giá cả và ổn định tài chính.

Phát biểu tại hội nghị Green Swan 2026 ở Manila, Philippines, ngày 19, Sleijpen nói: “Chúng ta vẫn còn quyền lựa chọn. Đó là lựa chọn giữa một tương lai ngày càng rủi ro và một tương lai có thể quản lý được”. Ngân hàng Trung ương Hà Lan đăng toàn văn bài phát biểu trong cùng ngày.

Trong bài phát biểu, ngân hàng cho biết ngân sách carbon còn lại phù hợp với mục tiêu giới hạn mức nóng lên ở 1,5 độ C gần như đã cạn. Mức tăng nhiệt trong 10 năm tới rất có khả năng vượt đáng kể ngưỡng này. Dù mục tiêu ngày càng khó đạt, vẫn còn những lựa chọn để giảm quy mô thiệt hại.

Dẫn ước tính của các công ty tái bảo hiểm tư nhân, ngân hàng cho biết thiệt hại trực tiếp do các hiện tượng thời tiết trên toàn cầu trong 5 năm gần đây trung bình là 384 tỷ USD mỗi năm, hơn gấp đôi so với đầu những năm 2000. Con số này chỉ tính tổn thất phát sinh từ các sự kiện thời tiết.

Ngân hàng cũng dẫn nghiên cứu về thời tiết cực đoan của NGFS, theo đó tác động lên GDP trong các trường hợp nghiên cứu lên tới 57%. Nghiên cứu nêu trường hợp Pakistan năm 2022, khi lạm phát tăng 17 điểm phần trăm. Mức 57% là ngưỡng cao nhất trong các trường hợp được nghiên cứu, không phải tỷ lệ thiệt hại áp dụng cho mọi quốc gia.

Bài phát biểu cũng đề cập tiến triển trong ứng phó khí hậu. Dẫn số liệu của Cơ quan Năng lượng Tái tạo Quốc tế (IRENA), Sleijpen cho biết công suất phát điện tái tạo toàn cầu đã tăng hơn 2,5 lần kể từ năm 2015. Dữ liệu của IRENA cho thấy chi phí điện quy dẫn của các dự án điện mặt trời quy mô lớn giảm 90% trong giai đoạn 2010–2024. Đây là chỉ số chi phí dành cho điện mặt trời quy mô lớn.

Sleijpen nhấn mạnh thích ứng khí hậu không thể thay thế việc giảm phát thải. Theo ông, cần chuẩn bị ứng phó với những thiệt hại đang hiện hữu, đồng thời làm chậm quá trình nóng lên. NGFS, mạng lưới có hơn 150 ngân hàng trung ương và cơ quan giám sát tài chính tham gia, cung cấp dữ liệu rủi ro khí hậu, phân tích kịch bản và hướng dẫn quản lý rủi ro; quyết định về chính sách khí hậu vẫn thuộc về chính phủ các nước.