Syria thúc đẩy kế hoạch phát điện 5.000 MW, nối lại vận chuyển dầu thô từ mỏ

Syria đang thúc đẩy xây dựng các cơ sở phát điện với tổng công suất 5.000 MW. Hãng thông tấn nhà nước SANA đưa tin vào tháng 1/2026 rằng dầu thô bắt đầu được vận chuyển từ mỏ Omar-Tanak đến nhà máy lọc dầu Baniyas. Các dự án nhà máy điện đã bước vào giai đoạn ký hợp đồng cuối cùng và khởi công một số hạng mục, trong khi ý tưởng biến Syria thành hành lang vận chuyển năng lượng mới ở Trung Đông vẫn đang ở giai đoạn đề xuất.

Tháng 5/2025, Bộ Năng lượng Syria ký biên bản ghi nhớ trị giá 7 tỷ USD (khoảng 9.275 tỷ won) với các doanh nghiệp quốc tế. Kế hoạch gồm bốn nhà máy điện khí chu trình hỗn hợp với tổng công suất 4.000 MW và các nhà máy điện mặt trời công suất 1.000 MW. Mức 5.000 MW là công suất mục tiêu được công bố, không đồng nghĩa các cơ sở đã hoàn thành hoặc đi vào hoạt động.

Sau đó, dự án chuyển sang giai đoạn ký kết. Tháng 11/2025, Bộ Năng lượng Syria ký hợp đồng cuối cùng về xây dựng nhà máy điện và cơ sở điện mặt trời. Tháng 4/2026, bộ này thông báo khởi động dự án nhà máy nhiệt điện Zayzoun, có công suất theo kế hoạch là 1.000 MW.

Việc nối lại vận chuyển dầu thô không đủ để xác định sản lượng hiện tại hoặc quy mô phục hồi. Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) ghi nhận sản lượng dầu thô của Syria trước nội chiến ở mức 383.000 thùng/ngày. Con số lịch sử này cần được phân biệt với mức phục hồi hiện nay.

Syria cũng đang thảo luận về khai thác tài nguyên ngoài khơi. Tháng 2/2026, Công ty Dầu khí Nhà nước Syria ký biên bản ghi nhớ với Chevron($CVX) và Power International Holding của Qatar về thăm dò, phát triển dầu khí trong vùng biển Syria. Biên bản ghi nhớ ghi nhận ý định hợp tác, không xác nhận trữ lượng hay việc bắt đầu khai thác thương mại.

Trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, ACWA Power của Saudi Arabia đã nhất trí với Bộ Năng lượng Syria xem xét các dự án điện mặt trời và lưu trữ có công suất tối đa 1.000 MW, cùng các dự án điện gió tối đa 1.500 MW. Hãng thông tấn Saudi Arabia SPA đưa tin thỏa thuận được đạt vào tháng 8/2025. Đây là thỏa thuận xem xét dự án, không phải kết quả vận hành các cơ sở.

Điều kiện để doanh nghiệp nước ngoài tham gia cũng thay đổi. Tháng 5/2025, Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với Syria nhưng duy trì các biện pháp trừng phạt liên quan đến an ninh. Việc nới lỏng trừng phạt không có nghĩa mọi hạn chế đều chấm dứt.

Bên cạnh công cuộc tái thiết năng lượng, một đề xuất tận dụng vị trí địa lý của Syria để lập tuyến vận chuyển tránh eo biển Hormuz cũng được đưa ra. Trong báo cáo ngày 3/9, Viện Baker thuộc Đại học Rice phân tích khả năng xây dựng đường ống dẫn dầu dựa trên các tuyến đường và cơ sở hạ tầng hiện có của Syria. Trước đó, TokenPost đã đưa tin về lượng dầu thô và sản phẩm dầu đi qua eo biển Hormuz cũng như lưu lượng qua các đường ống tránh eo biển hiện hữu. Phân tích của Viện Baker không phải thông báo xác nhận mạng lưới vận chuyển mới sẽ được xây dựng hoặc đưa vào vận hành.

Công cuộc tái thiết năng lượng của Syria đã tiến đến các hợp đồng cuối cùng cho nhà máy điện, khởi động một số dự án và nối lại vận chuyển dầu thô từ mỏ. Cần theo dõi riêng việc công suất phát điện được công bố có chuyển thành nguồn cung điện thực tế hay không, và đề xuất về tuyến vận chuyển có bước sang giai đoạn ký hợp đồng, thi công hay không.

Câu hỏi thường gặp

Các cơ sở phát điện 5.000 MW của Syria đã đi vào hoạt động chưa?

Chưa. Mức 5.000 MW là công suất mục tiêu nêu trong biên bản ghi nhớ tháng 5/2025. Sau đó, Syria công bố hợp đồng cuối cùng và khởi động dự án nhà máy điện Zayzoun, nhưng điều đó không có nghĩa toàn bộ cơ sở đã hoạt động.

Chevron đang khai thác dầu khí ngoài khơi Syria phải không?

Công ty Dầu khí Nhà nước Syria, Chevron và các bên liên quan công bố biên bản ghi nhớ về thăm dò và phát triển. Đây là bước khởi đầu cho các cuộc thảo luận hợp tác, khác với việc bắt đầu khai thác thương mại.

Tuyến vận chuyển tránh eo biển Hormuz qua Syria đã được xác nhận chưa?

Viện Baker thuộc Đại học Rice đã phân tích khả năng tận dụng các tuyến đường hiện có. Chưa có thông báo xác nhận việc xây dựng hoặc vận hành mạng lưới vận chuyển mới.