Meta tính chi 100–200 tỷ USD cho AI, quảng cáo vẫn chiếm 98% doanh thu

CEO Mark Zuckerberg của Meta(META) vừa nhắc đến mức đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) khoảng 100–200 tỷ USD (tương đương 133–266 nghìn tỷ won). Ông cũng trình bày về tính năng mua sắm và kế hoạch thu phí đăng ký của trợ lý AI 'Muse', nhưng không đưa ra con số nào về tác động tới mảng quảng cáo.

Trên podcast 'Cheeky Pint' do John Collison, đồng sáng lập Stripe, dẫn dắt, ông Zuckerberg nói: "Chúng tôi định ký tấm séc cỡ 100 tỷ, 200 tỷ USD", Fortune đưa tin. Theo hướng dẫn chi tiêu vốn (CAPEX) mà Meta công bố cho năm nay, con số này là 130–145 tỷ USD (173–193 nghìn tỷ won). Con số trong podcast chỉ là mức ước chừng khi nói về quy mô đầu tư, cần phân biệt với ngân sách chính thức.

Alexandr Wang, Giám đốc AI (Chief AI Officer) của Meta, cho biết trong cùng cuộc trò chuyện rằng những quyết định ở quy mô này được đưa ra "rất lâu trước khi có bằng chứng cho thấy nó hiệu quả". Ông gọi đó là điều 'hoàn toàn trái ngược với mô hình khởi nghiệp tinh gọn', tức là rót khoản tiền lớn trước khi kết quả được chứng minh. Cuộc trò chuyện được công bố đúng lúc phòng thí nghiệm siêu trí tuệ do ông Wang dẫn dắt ra mắt mô hình 'Muse Wonder'.

Ông Zuckerberg mô tả Meta là doanh nghiệp công nghệ 'full-stack', tự xây trung tâm dữ liệu, chip và cả hạ tầng bên dưới. Theo ông, chiến lược này "không phải để sở hữu nền tảng vì chính nó, mà để có thể làm ra sản phẩm tốt nhất". Full-stack là mô hình một công ty nắm toàn bộ chuỗi, từ mô hình AI, hạ tầng đến dịch vụ.

Đằng sau chiến lược này là mối bất hòa kéo dài với các nhà vận hành nền tảng di động. Năm 2019, Apple(AAPL) buộc ngừng ứng dụng 'Research' của Facebook vì thu thập dữ liệu người dùng trên diện rộng. Năm 2021, Apple đổi chính sách để người dùng có thể chặn việc theo dõi trong ứng dụng. Meta từng cho biết thay đổi này khiến họ thiệt hại khoảng 10 tỷ USD (khoảng 13,29 nghìn tỷ won) chỉ riêng trong năm 2022. Trong một bài đăng trên website của Meta năm 2024, ông Zuckerberg viết: "Bài học lớn nhất là kinh nghiệm phải xây dựng dịch vụ trong phạm vi mà Apple cho phép".

Chiến lược full-stack rất tốn kém. Theo ông Zuckerberg, xây một trung tâm dữ liệu AI công suất 1 gigawatt cần 50–60 tỷ USD (66–80 nghìn tỷ won), còn chi phí vận hành mỗi năm khoảng 15 tỷ USD (khoảng 20 nghìn tỷ won). Khác với Amazon(AMZN), Microsoft(MSFT) và Google(GOOGL), Meta không có mảng điện toán đám mây để cho khách hàng bên ngoài thuê trung tâm dữ liệu. Trên podcast, ông gọi nguồn tài nguyên tính toán đã đảm bảo là 'công cụ phòng ngừa rủi ro'.

Thương mại do tác nhân AI thực hiện được xem là bước tiếp theo của chiến lược này. Muse là trợ lý AI cá nhân, có thể nhận yêu cầu của người dùng rồi duyệt web, điền biểu mẫu hoặc tiến hành mua hàng. Trong thông báo chính thức hồi tháng 9, Meta cho biết Muse sẽ xin người dùng phê duyệt trước những tác vụ nhạy cảm như mua hàng. Ông Zuckerberg kể đã lập riêng một tài khoản Instacart(CART) cho Muse để đặt nguyên liệu làm bánh cuối tuần, và số lần ông dùng Instacart tăng từ vài lần mỗi năm lên 1–2 lần mỗi tuần.

Ông Wang cho rằng lợi ích của mua sắm qua tác nhân AI là giúp người dùng đỡ mất công tự đi qua nhiều website để tìm hiểu. Ông nói: "Trợ lý cá nhân tốt nhất phải khiến bạn cảm thấy như có sẵn đội ngũ pháp lý, tài chính và y tế bên cạnh". Để tác nhân AI so sánh và mua hàng thay người dùng, sự hợp tác của bên bán có thể là một biến số. Ngày 20 tháng 9, Amazon chặn Muse truy cập trang của mình với lý do vi phạm điều khoản và vấn đề bảo vệ thông tin tài khoản; sau đó Meta mở rộng thêm 10 đối tác mua sắm và hỗ trợ thanh toán qua PayPal(PYPL).

Vấn đề nằm ở quảng cáo. Quảng cáo chiếm khoảng 98% doanh thu quý gần nhất của Meta. Nếu tác nhân AI tự so sánh giá, đọc đánh giá rồi quyết định mua, cách quảng cáo tác động đến lựa chọn của người tiêu dùng cũng có thể thay đổi. Ông Collison nhận định những doanh nghiệp 'chỉ thành công nhờ tính giá quá cao' sẽ tìm cách ngăn chặn các tác nhân AI.

Ông Zuckerberg phản bác rằng hiếm doanh nghiệp nào chặn tác nhân AI, và nơi làm vậy nhiều khả năng sẽ chịu thiệt. Ông còn hỏi lại: "Chẳng phải quy mô toàn bộ thị trường thương mại sẽ tăng lên đáng kể sao?". Tuy nhiên, ông không đưa ra con số cụ thể về tác động của mua sắm qua tác nhân AI đối với doanh thu quảng cáo của Meta.

Ngoài quảng cáo, các nguồn thu được nhắc đến gồm phí đăng ký và phí giao dịch. Ông Zuckerberg nói "đăng ký sẽ là một trụ cột lớn", đồng thời đề cập cách thu một 'phần nhỏ' số tiền người dùng tiết kiệm hoặc kiếm được từ giao dịch. Trong thông báo chính thức, Meta cho biết các tính năng cơ bản của Muse miễn phí và sẽ có gói đăng ký, nhưng chưa công bố mức giá cụ thể. Phí đăng ký và phí giao dịch có bù đắp được khoảng trống của quảng cáo hay không chỉ có thể đánh giá khi quy mô doanh thu được công bố.

Justin Post, nhà phân tích của Bank of America(BAC), nhận định Meta đang 'tấn công trở lại' bằng AI. Ông cho rằng rủi ro lớn nhất không phải tác nhân AI mà là khoản chi tiêu cho AI ngày càng tăng. Quan điểm của Meta về lo ngại mua sắm qua tác nhân AI có thể ăn mòn doanh thu quảng cáo không được nêu trong nội dung nguồn tin.

Meta dự kiến công bố kết quả kinh doanh quý 3 sau khi thị trường đóng cửa ngày 21 (giờ miền Đông Mỹ) và tổ chức họp báo với nhà đầu tư (conference call) cùng ngày.