Mỹ đề xuất cấp 1.000 USD cho mỗi người trưởng thành để đầu tư cổ phiếu công nghệ

Một đề xuất mang tên “Tài khoản Đổi mới” sẽ cấp tiền cho người trưởng thành đầu tư vào cổ phiếu công nghệ, nhằm chia sẻ lợi ích từ sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI). Sarah Cannon, nhà đầu tư công nghệ kiêm nhà kinh tế học, đề xuất cấp 1.000 USD hoặc 5.000 USD cho mỗi người trưởng thành.

Trong bài viết đăng trên Fortune ngày 18, Cannon đề xuất mở rộng “Tài khoản Trump” dành cho trẻ em tại Mỹ sang người trưởng thành. Bà ước tính phương án cấp 1.000 USD cho mỗi người dân sẽ cần khoảng 270 tỷ USD; nếu giới hạn đối tượng ở các hộ gia đình có tài sản ròng dưới 500.000 USD, kinh phí sẽ vào khoảng 190 tỷ USD.

Bà cũng nêu phương án thí điểm gồm một triệu tài khoản, mỗi tài khoản nhận 5.000 USD, với tổng quy mô 5 tỷ USD. Nguồn kinh phí có thể đến từ ngân sách liên bang, ngân sách bang hoặc đóng góp từ thiện. Cannon đề xuất ưu tiên người lao động trong những ngành chịu ảnh hưởng thất nghiệp lớn do AI; một tiêu chí đủ điều kiện được nêu là tỷ lệ thất nghiệp của ngành đạt 1,5 lần mức trung bình trong 10 năm qua.

Trang web chính thức của Tài khoản Trump cho biết đây là tài khoản đầu tư cấp một lần 1.000 USD cho trẻ em sinh từ ngày 1/1/2025 đến ngày 31/12/2028. Người giám hộ có thể đóng góp thêm tối đa 5.000 USD mỗi năm. Chưa có thông tin xác nhận tài khoản dành cho người trưởng thành đã được thông qua hoặc đưa vào luật.

Hiện chưa có bằng chứng xác nhận AI đang gây thất nghiệp trên diện rộng trong toàn nền kinh tế. Trong nghiên cứu được cập nhật vào tháng 8/2026, các nhà nghiên cứu tại Viện Kinh tế số Stanford phân tích dữ liệu tiền lương của ADP đến tháng 6/2026 và cho biết họ không tìm thấy bằng chứng về tình trạng thay thế việc làm trên diện rộng. Tuy nhiên, việc làm của lao động từ 22 đến 25 tuổi trong các nghề có mức độ tiếp xúc với AI cao thấp hơn 19% so với xu hướng của nhóm đối chiếu. Nhóm nghiên cứu mô tả đây là dấu hiệu ban đầu, chưa phải kết quả chứng minh quan hệ nhân quả.

Trong khuôn khổ chuyển đổi việc làm công bố tháng 4/2026, OpenAI cho biết mức độ tiếp xúc của một công việc với AI không thể được xem ngay là dự báo công việc đó sẽ biến mất. Công ty phân tích khoảng 148 triệu việc làm tại Mỹ: 18% có nguy cơ tự động hóa tương đối cao, 24% có khả năng được tái cơ cấu nhiệm vụ và 12% có thể phát triển cùng AI. OpenAI nhấn mạnh các tỷ lệ này không đồng nghĩa với tỷ trọng việc làm sẽ biến mất.

Đề xuất tài khoản vẫn cần giải quyết các vấn đề về gánh nặng kinh phí, điều kiện nhận hỗ trợ, tài sản đầu tư và rủi ro thua lỗ. Cannon viện dẫn lợi suất trong quá khứ của Nasdaq 100, đồng thời nói rằng mức lợi suất 21% mỗi năm trong 10 năm tới không được bảo đảm. Lợi suất quá khứ không thể xác định chắc chắn giá trị tương lai của tài khoản.

Một đề xuất khác nhằm chia sẻ lợi ích từ tăng trưởng AI với công chúng cũng được đưa ra. AP đưa tin Thượng nghị sĩ Bernie Sanders đề xuất dự luật áp thuế một lần 50% đối với cổ phiếu của các công ty AI lớn để lập quỹ tài sản quốc gia. Cách tiếp cận này khác với đề xuất của Cannon về tài khoản đầu tư cho từng cá nhân.