Token hóa tăng nhưng Bitcoin(BTC), Ethereum(ETH) không mặc nhiên sinh lời

Token hóa tài sản không đồng nghĩa Bitcoin(BTC) hay Ethereum(ETH) tự động tạo ra lợi nhuận. Khi cổ phiếu, trái phiếu chính phủ và tín dụng được đưa lên blockchain, câu hỏi then chốt là doanh nghiệp, mạng lưới hay giao thức nào xử lý giao dịch và khoản vay sẽ thu phí, đồng thời nắm giữ giá trị kinh tế.

Trong báo cáo “Breaking The Wall: Has Blockchain Finally Reached Its Moment?” công bố ngày 8 tháng 10, Citrini Research cho rằng sự kết hợp giữa tài sản tài chính truyền thống và hạ tầng blockchain có thể mở rộng vai trò của blockchain trong lĩnh vực tài chính. Báo cáo đặt câu hỏi “ai nắm bắt giá trị kinh tế” thay vì chỉ bàn về tính hợp pháp của token hóa. Trang công khai nằm trong khu vực dành cho người đăng ký trả phí, nên chưa thể xác minh toàn bộ phân tích và căn cứ chi tiết theo từng loại tài sản.

Token hóa là cách thể hiện quyền sở hữu hoặc quyền đòi hỏi đối với tài sản như cổ phiếu, trái phiếu chính phủ và tín dụng dưới dạng token dựa trên blockchain. Lập luận của Citrini Research không dừng ở việc đưa tài sản lên chuỗi. Báo cáo cho rằng hạ tầng blockchain có thể được sử dụng nhiều hơn khi token được giao dịch, cho vay hoặc dùng làm tài sản thế chấp.

Báo cáo cũng nêu viễn cảnh các tác nhân AI hoạt động theo chương trình suốt 24 giờ trên nhiều ứng dụng tài chính. Đây là dự báo về nhu cầu hạ tầng hỗ trợ hoạt động tài chính tự động. Trang công khai không có dữ liệu thành tích cho biết các tác nhân AI sẽ thực hiện giao dịch tài sản tài chính thực tế với quy mô nào.

Hoạt động giao dịch tăng lên và việc một doanh nghiệp hay người nắm giữ token cụ thể thu được lợi nhuận là hai vấn đề riêng. Đơn vị phát hành hoặc quản lý có thể thu phí phát hành hay quản lý; nền tảng giao dịch có thể hưởng doanh thu giao dịch và khai thác mạng lưới khách hàng. Giao thức cho vay có thể tham gia vào quá trình tạo lãi, thu phí và sử dụng tài sản thế chấp.

Mạng lưới nền tảng cũng có thể chịu tác động từ nhu cầu xử lý giao dịch, nhưng cần xem xét riêng liệu khoản thu có được chuyển đến người nắm giữ token mạng lưới hay không. Cơ chế phí, chi phí, cạnh tranh và quyền của người nắm giữ token sẽ quyết định giá trị được phân bổ cho ai. Không thể mặc nhiên kết luận tài sản được token hóa nhiều hơn sẽ kéo doanh thu của doanh nghiệp liên quan hoặc giá trị token mạng lưới tăng theo.

Trong bài viết ngày 17 tháng 10, CoinDesk dẫn ý kiến của một số nhân vật trong ngành. Christian Magoon, CEO của Amplify ETFs, cho rằng các công ty hạ tầng có thể trở thành “trạm thu phí” của giao dịch blockchain; các nền tảng giao dịch, ngân hàng và công ty quản lý tài sản có sẵn điểm tiếp xúc với khách hàng cũng có thể hưởng lợi từ khâu phân phối. Ông nói thị trường vẫn ở “giai đoạn rất sớm” và các đơn vị dẫn đầu hiện nay có thể thay đổi về lâu dài. Nhận định này nêu khả năng về vị trí của các doanh nghiệp, chưa xác định ai sẽ nắm lợi thế lâu dài.

Jeff Dorman, CIO của Arca, nhận định cạnh tranh có thể làm giảm lợi nhuận từ khâu phát hành token, trong khi các hoạt động giao dịch, cho vay và sử dụng tài sản thế chấp sau phát hành có thể tạo ra hiệu quả kinh tế bền vững hơn. Ông nêu Securitize, Hyperliquid, Aave(AAVE) và Aerodrome làm ví dụ. Đây là đánh giá của Dorman, không phải bằng chứng xác nhận lợi nhuận của các doanh nghiệp hay token cụ thể.

Zach Pandl, trưởng bộ phận nghiên cứu tài sản số tại Grayscale, cho rằng các mạng lưới tiếp nhận tài sản token hóa và xử lý giao dịch có thể là cách để nhà đầu tư tiếp xúc trực tiếp với lĩnh vực này. Bài viết của CoinDesk giới thiệu Ethereum, BNB Chain và Solana(SOL) là những mạng lưới dẫn đầu trong ngành, đồng thời nêu Avalanche(AVAX) và Canton như các ví dụ tiếp cận tập trung vào tổ chức. Những nhận định này cũng không chứng minh cách phân chia doanh thu giữa các mạng lưới hoặc giá trị token sẽ tăng.

Cũng có ý kiến hoài nghi về giá trị của bản thân hoạt động token hóa. Arthur Hayes, đồng sáng lập BitMEX kiêm CIO của Maelstrom, lưu ý rằng chỉ ghi thông tin chứng khoán vào một sổ cái khác có thể không tạo ra nhiều giá trị. CoinDesk dẫn lại nhận xét của ông về việc “ghi sổ tốt hơn”, nhưng chưa xác minh được bản gốc cuộc phỏng vấn trên Rollup và liên kết trực tiếp.

Khả năng hoạt động token hóa và quyền lợi của người nắm giữ token tách biệt nhau cũng được đề cập trong trường hợp hoạt động token hóa mở rộng nhưng không gắn trực tiếp với giá trị token Ondo Finance. Ngay cả khi khối lượng giao dịch hoặc doanh thu của hoạt động liên quan tăng, người nắm giữ token cũng không tự động có quyền đòi hỏi khoản thu đó.

Trước đó, TokenPost đã đề cập số lượng ví thực hiện giao dịch đầu tiên trên thị trường tài sản thực của Hyperliquid. Việc xác nhận có người tham gia giao dịch không cho biết doanh nghiệp, mạng lưới hay giao thức nào sẽ nhận được doanh thu.

Khó xác định một bên duy nhất sẽ thu được giá trị vì giá trị có thể phát sinh ở nhiều khâu, từ phát hành và quản lý đến phân phối, giao dịch, cho vay, thanh toán và xử lý trên mạng lưới. Các đơn vị ở mỗi khâu có mức phí và tệp khách hàng khác nhau; quyền lợi dành cho người nắm giữ token cũng tùy thuộc vào từng sản phẩm và giao thức.

Viễn cảnh tài chính sử dụng tác nhân AI do Citrini Research nêu ra cùng các dự báo về nguồn thu từ những nhân vật trong ngành phản ánh phân tích và kỳ vọng. Với những thông tin hiện có, chưa thể kết luận việc token hóa mở rộng sẽ làm tăng doanh thu của một doanh nghiệp cụ thể hay giá trị của token thuộc một mạng lưới nhất định.