ECB đề xuất 3 sáng kiến: euro kỹ thuật số, Pontes và Appia

Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đề xuất kết hợp euro kỹ thuật số dành cho thanh toán cá nhân với hạ tầng thanh toán tài sản được token hóa. Kế hoạch nhằm duy trì tiền ngân hàng trung ương làm chuẩn thanh toán trong lĩnh vực tài chính số, thay vì thay thế tiền mặt và tiền gửi ngân hàng.

Ngày 6 tháng 10, tại bài phát biểu trong chương trình trực tuyến MNI Connect ở Frankfurt, thành viên Ban điều hành ECB Piero Cipollone cho biết ba sáng kiến có vai trò riêng: euro kỹ thuật số phục vụ thanh toán hằng ngày, Pontes hỗ trợ thanh toán bán buôn cho tài sản được token hóa, còn Appia định hình cấu trúc, tiêu chuẩn và cơ chế quản trị cho hệ sinh thái tài chính token hóa tại châu Âu. Ông mô tả cả ba là sự mở rộng tiền ngân hàng trung ương sang môi trường số.

Euro kỹ thuật số là dạng tiền ngân hàng trung ương dành cho chuyển tiền giữa cá nhân, thương mại điện tử và thanh toán tại cửa hàng. Sáng kiến đang được thiết kế để hỗ trợ thanh toán trực tuyến lẫn ngoại tuyến, đồng thời bổ sung cho tiền mặt và các phương thức thanh toán tư nhân. Các ngân hàng và nhà cung cấp dịch vụ thanh toán chịu sự quản lý dự kiến sẽ phụ trách dịch vụ cho người dùng và phân phối.

Ông Cipollone cho biết hai phần ba giao dịch thanh toán bằng thẻ tại khu vực đồng euro phụ thuộc vào các mạng lưới thẻ quốc tế, trong khi 13 trong số 21 quốc gia thuộc khu vực này không có mạng lưới thẻ nội địa. Ông cũng cho biết thanh toán xuyên biên giới chiếm 5% thị trường.

Ảnh hưởng đến thanh khoản ngân hàng được trình bày dưới dạng phân tích dựa trên các giả định. Theo yêu cầu của Nghị viện châu Âu, ECB phân tích 2.025 ngân hàng với giả định hạn mức nắm giữ euro kỹ thuật số từ 500 đến 3.000 euro. Trong kịch bản thông thường, khi loại trừ tiền gửi tăng do mức sử dụng tiền mặt giảm và giả định hạn mức 3.000 euro, tỷ lệ bao phủ thanh khoản (LCR) của ngành ngân hàng được ước tính giảm từ 166% xuống 163%, còn tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR) giảm từ 128% xuống 127%. ECB cho biết đây là phân tích minh họa, chưa phải quyết định về hạn mức nắm giữ cuối cùng.

ECB cũng đưa dòng tiền gửi tăng do mức sử dụng tiền mặt giảm vào phân tích. Ngân hàng này ước tính tiền gửi có thể tăng 127 tỷ euro đến năm 2034, tương đương 0,4% tài sản của ngành ngân hàng và 1,5% tiền gửi không kỳ hạn bán lẻ. Đây là dự báo, không phải dòng tiền đã thực tế phát sinh.

Trong lĩnh vực tài chính bán buôn, Pontes được khởi động ngày 21 tháng 9. Dịch vụ này kết nối các nền tảng công nghệ sổ cái phân tán (DLT) trên thị trường với dịch vụ của Eurosystem, để thanh toán giao dịch tài sản được token hóa bằng tiền ngân hàng trung ương. ECB đặt mục tiêu triển khai đầy đủ vào giữa năm 2028, sau đó dự kiến vận hành 24 giờ mỗi ngày, 7 ngày mỗi tuần, cùng các chức năng lập trình và đa tiền tệ.

Appia là sáng kiến dài hạn nhằm xây dựng cấu trúc, tiêu chuẩn và cơ chế quản trị cho hệ sinh thái tài chính token hóa tích hợp. ECB cho biết đã nhận 127 ý kiến trong đợt tham vấn công khai và 90% số người trả lời bày tỏ ý định đóng góp. Ngân hàng này đặt mục tiêu hoàn thành bản thiết kế hệ sinh thái vào năm 2028.

ECB giải thích tiền ngân hàng trung ương được token hóa không nhằm đẩy tiền gửi ngân hàng được token hóa ra khỏi thị trường. Sáng kiến hướng tới cung cấp nền tảng thanh toán để tiền gửi token hóa do các ngân hàng khác nhau phát hành có thể được trao đổi ngang mệnh giá. Nếu quy trình lập pháp về euro kỹ thuật số hoàn tất trước cuối năm 2026, ECB cho biết sẽ chuẩn bị cho khả năng phát hành lần đầu vào năm 2029.

Euro kỹ thuật số khác tiền mặt và tiền gửi ngân hàng như thế nào?

Euro kỹ thuật số là dạng tiền ngân hàng trung ương mà ECB đang lên kế hoạch phát triển. Khác với tiền gửi tại ngân hàng thương mại, đây được thiết kế là tiền của ngân hàng trung ương. Sáng kiến đang được chuẩn bị để hỗ trợ chuyển tiền giữa cá nhân và thanh toán tại cửa hàng trực tuyến hoặc ngoại tuyến. ECB định hướng euro kỹ thuật số bổ sung cho tiền mặt và phương thức thanh toán tư nhân, thay vì thay thế chúng. Các ngân hàng và nhà cung cấp dịch vụ thanh toán chịu sự quản lý dự kiến sẽ phụ trách dịch vụ người dùng và phân phối.

Pontes và Appia có vai trò gì?

Pontes kết nối các nền tảng DLT trên thị trường với dịch vụ của Eurosystem để thanh toán giao dịch tài sản được token hóa bằng tiền ngân hàng trung ương. Sáng kiến được khởi động ngày 21 tháng 9 và ECB đặt mục tiêu triển khai đầy đủ vào giữa năm 2028. Appia không phải một dịch vụ thanh toán riêng lẻ, mà là sáng kiến dài hạn về cấu trúc, tiêu chuẩn và cơ chế quản trị cần thiết cho hệ sinh thái tài chính token hóa tại châu Âu. ECB cho biết đợt tham vấn về Appia nhận được 127 ý kiến, trong đó 90% người trả lời bày tỏ ý định đóng góp. Mục tiêu là hoàn thành bản thiết kế hệ sinh thái vào năm 2028.

Hạn mức nắm giữ euro kỹ thuật số đã được chốt ở mức 3.000 euro chưa?

Chưa. ECB giả định hạn mức nắm giữ từ 500 đến 3.000 euro khi phân tích ảnh hưởng đến ngân hàng. Trong kịch bản thông thường với hạn mức 3.000 euro, không tính tiền gửi tăng do mức sử dụng tiền mặt giảm, tỷ lệ bao phủ thanh khoản được ước tính giảm từ 166% xuống 163% và tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng giảm từ 128% xuống 127%. ECB cho biết kết quả chỉ mang tính minh họa và chưa quyết định hạn mức cuối cùng. Ước tính tiền gửi có thể tăng 127 tỷ euro đến năm 2034 do mức sử dụng tiền mặt giảm cũng chỉ là dự báo.