Cổ phiếu token hóa: quyền cổ đông và điều kiện quy đổi quyết định tính khả thi

Khả năng thành công của cổ phiếu token hóa phụ thuộc vào quyền mà người nắm giữ được hưởng và điều kiện quy đổi, chứ không chỉ ở việc đưa cổ phiếu lên blockchain. Tên token có nhắc đến cổ phiếu của một doanh nghiệp cũng không đồng nghĩa người sở hữu token được bảo đảm quyền cổ đông.

Bài phân tích của 0xRickyW được Wu Blockchain đăng lại chia cổ phiếu token hóa thành ba loại: token mang quyền trực tiếp hoặc gián tiếp đối với cổ phiếu thật; chứng chỉ phát hành dựa trên cổ phiếu do bên thứ ba lưu ký; và sản phẩm phái sinh theo dõi giá cổ phiếu nhưng không trao quyền sở hữu cổ phiếu. Tài liệu của nhân viên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) giải thích rằng quyền của người nắm giữ tùy thuộc vào cấu trúc chứng khoán được token hóa. Token theo dõi giá nhưng không trao quyền sở hữu có thể không cấp quyền đối với công ty phát hành cổ phiếu cơ sở.

Vì vậy, cần xem xét riêng tài sản bảo chứng cho token và những quyền mà người nắm giữ có thể thực sự thực hiện. Nếu bên phát hành khác với tổ chức lưu ký cổ phiếu, người nắm giữ cũng có thể đối mặt với rủi ro đối tác, chẳng hạn bên phát hành phá sản.

Bán token và quy đổi token là hai quy trình khác nhau. Bán là chuyển token cho người mua khác; quy đổi là thu hồi token khỏi lưu thông theo thủ tục do bên phát hành quy định để nhận tiền mặt, stablecoin hoặc chứng khoán. Việc mua được token không tự động đồng nghĩa với đủ điều kiện quy đổi trực tiếp. Điều kiện, phí và thời gian xử lý phụ thuộc vào điều khoản của từng sản phẩm.

Số dư token được ghi trên blockchain không có nghĩa hồ sơ lưu ký cổ phiếu cơ sở và tài khoản khách hàng tự động được đối chiếu. Bên phát hành, công ty chứng khoán, tổ chức lưu ký và ứng dụng cần đối chiếu lịch sử giao dịch, đồng thời xử lý các sự kiện doanh nghiệp như cổ tức và chia tách cổ phiếu.

Token có thể được giao dịch vào cuối tuần khi thị trường chứng khoán đóng cửa, nhưng điều đó không có nghĩa giao dịch cổ phiếu cơ sở hoặc quy trình quy đổi cũng hoạt động trong cùng khoảng thời gian. Khi thanh khoản thị trường giảm, giá token có thể chênh lệch so với cổ phiếu cơ sở.

Bài phân tích nêu ba cơ hội khởi nghiệp. Thứ nhất là xây dựng sản phẩm danh mục đầu tư cho phép người dùng thực sự nắm giữ và điều chỉnh các ý tưởng đầu tư. Thứ hai là phần mềm vận hành để đối chiếu hồ sơ của bên phát hành, công ty chứng khoán, tổ chức lưu ký và ứng dụng, đồng thời xử lý các tình huống phát sinh như giao dịch thất bại hoặc quy đổi chậm. Thứ ba là hạ tầng định giá, quản lý rủi ro và thanh lý cần thiết khi dùng token làm tài sản thế chấp.

Một số sản phẩm đã hỗ trợ cho vay có tài sản thế chấp. Bài phân tích cho biết Kamino hỗ trợ thế chấp một số xStocks để vay USDC.

Để chấp nhận token làm tài sản thế chấp, bên cho vay cần xem xét đồng thời quyền pháp lý, thanh khoản thực tế và rủi ro giá khi thị trường đóng cửa. Tính khả thi của cổ phiếu token hóa phụ thuộc vào sự rõ ràng của quyền lợi, lộ trình quy đổi, khả năng đối chiếu hồ sơ và quản lý rủi ro, hơn là tên gọi hay khối lượng giao dịch.