45% cổ phiếu S&P500 có beta âm, diễn biến tách khỏi chỉ số

Khoảng 45% cổ phiếu thành phần S&P500 ghi nhận beta âm trong 3 tháng gần đây, cho thấy diễn biến của nhiều cổ phiếu đang đi ngược xu hướng tăng của chỉ số.

Goldman Sachs cho biết khoảng 45% cổ phiếu S&P500 có beta âm trong giai đoạn 3 tháng. Theo thống kê riêng của CNBC, tỷ lệ này khoảng 40% trong 3 tháng và 17% trong một năm.

Beta âm chỉ xu hướng lợi suất của một cổ phiếu biến động ngược chiều chỉ số thị trường. Khi beta âm, cổ phiếu có thể giảm lúc chỉ số tăng hoặc tăng lúc chỉ số giảm trong một khoảng thời gian nhất định.

S&P500 được tính theo phương pháp vốn hóa thị trường lưu hành tự do. Các doanh nghiệp có vốn hóa càng lớn càng ảnh hưởng nhiều đến chỉ số, nên chỉ số vẫn có thể tăng dù nhiều cổ phiếu riêng lẻ suy yếu nếu một số cổ phiếu công nghệ vốn hóa lớn và cổ phiếu liên quan đến hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) tăng mạnh. S&P Dow Jones Indices cũng mô tả S&P500 là chỉ số tính theo vốn hóa thị trường lưu hành tự do.

Adam Turnquist, chiến lược gia kỹ thuật cấp cao tại LPL Financial, nói: “Chỉ cần một số ít cổ phiếu siêu vốn hóa vận động, nhiều cổ phiếu có tỷ trọng nhỏ vẫn không cần tăng.” Điều này cho thấy đà tăng của chỉ số không nhất thiết đồng nghĩa với việc toàn bộ cổ phiếu thành phần cùng đi lên.

Bradley Krom, giám đốc chiến lược đầu tư tại WisdomTree, cho rằng beta là hàm số của mối tương quan và mức biến động. Khi các cổ phiếu biến động vào những thời điểm và vì những lý do khác nhau, mức tăng và giảm có thể triệt tiêu lẫn nhau ở cấp độ chỉ số.

Sự phân hóa trong nội bộ thị trường cũng thể hiện qua số cổ phiếu lập đỉnh và đáy. Trong ngày S&P500 tăng 1,5%, có 30 cổ phiếu ghi nhận mức thấp nhất trong 52 tuần, trong khi chỉ 7 cổ phiếu lập mức cao nhất trong 52 tuần.

Jason Goepfert, người đứng đầu SentimenTrader, phân tích rằng đây là lần đầu tiên kể từ tháng 12/1999 số cổ phiếu lập đáy mới nhiều hơn số cổ phiếu lập đỉnh mới trong bối cảnh S&P500 tăng trên 1% và tiến gần mức cao kỷ lục.

AllianceBernstein cho biết phân tích lợi suất một năm tính đến ngày 30 tháng 6 năm 2026 cho thấy tỷ lệ cổ phiếu Mỹ biến động ngược chiều S&P500 đang ở mức cao trong lịch sử. Dòng vốn đầu tư lớn đã chảy vào các nhà sản xuất bán dẫn, doanh nghiệp phần cứng và công ty liên quan đến hạ tầng AI, trong khi những doanh nghiệp không gắn trực tiếp với xu hướng đầu tư AI tương đối tụt lại.

Ngành năng lượng cũng vận động theo hướng riêng. Giá dầu cao và cổ phiếu năng lượng tăng mạnh diễn ra đồng thời với sự suy yếu của các ngành khác, khiến cổ phiếu năng lượng có thể ghi nhận beta âm.

Evercore ISI đã phân tích 115 cổ phiếu S&P500 có beta âm trong 6 tháng. Danh sách này tương đối tập trung vào các cổ phiếu thuộc ngành năng lượng, tiện ích và hàng tiêu dùng thiết yếu.

Các chuyên gia thận trọng khi so sánh hiện tượng hiện nay một cách đơn giản với bong bóng dot-com giai đoạn 1999-2000. Khác với thời điểm đó, các doanh nghiệp công nghệ lớn hiện nay đã có doanh thu, sản phẩm và mô hình kinh doanh trưởng thành.

Tuy nhiên, Bradley Krom nhận định việc beta âm mở rộng gần đây có liên quan đến mức độ tập trung của thị trường. Khi đà tăng của chỉ số tập trung vào một số ít cổ phiếu vốn hóa lớn, diễn biến của chỉ số và cổ phiếu riêng lẻ có thể ngày càng phân tách.

Hiện tượng chỉ số mạnh nhưng nhiều cổ phiếu thành phần nằm dưới đường trung bình động dài hạn từng được TokenPost đề cập. Các chỉ báo về độ rộng thị trường có thể khác nhau tùy đối tượng và phương pháp tính, nhưng điểm chung là chỉ nhìn vào chỉ số không đủ để đánh giá diễn biến bên trong thị trường.

Hiện tượng này cho thấy khó đánh giá sức khỏe toàn thị trường chỉ dựa trên mức tăng của S&P500. Để nắm bắt diễn biến nội bộ, cần đồng thời theo dõi tỷ lệ beta âm, số cổ phiếu lập đỉnh và đáy mới, cùng mức độ tập trung vốn hóa.