OpenAI hoãn IPO, dòng vốn nuôi cơn sốt AI đứng trước phép thử

OpenAI đã lùi kế hoạch phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) từ năm nay sang năm sau. Anthropic cũng điều chỉnh lịch IPO từ tháng 10 sang tháng 11, khiến khả năng huy động vốn đang duy trì làn sóng đầu tư vào AI thu hút sự chú ý.

Theo Wall Street Journal (WSJ) ngày 27, để đánh giá thời điểm bong bóng AI có thể vỡ, cần theo dõi khả năng các doanh nghiệp tiếp tục huy động vốn mới thay vì chỉ nhìn vào thành tựu công nghệ. Khoảnh khắc bước ngoặt có thể xuất hiện khi dòng vốn mới cạn kiệt trong lúc doanh nghiệp vẫn tiếp tục đốt tiền, tạo ra 'khoảng trống tài trợ'.

'Khoảng trống tài trợ' là khoảng cách giữa số vốn doanh nghiệp cần trước khi có thể tự đứng vững bằng dòng tiền nội bộ và số vốn thực tế có thể huy động. Cùng với 'tốc độ đốt tiền', chỉ số cho thấy doanh nghiệp tiêu hao tiền mặt nhanh đến đâu, khái niệm này được dùng để đánh giá mức độ khó khăn về vốn.

WSJ dẫn trường hợp Pets.com sụp đổ trong bong bóng dot-com năm 2000 sau khi hoạt động huy động vốn mới bị đình trệ. Pets.com mua sản phẩm với giá 10 USD, bán ra 5 USD và chi 50 USD cho marketing, nhưng vẫn duy trì hoạt động với kỳ vọng dòng vốn đầu tư sẽ tiếp tục chảy vào.

Tuy nhiên, khi thị trường vốn đóng băng, Pets.com đã ngừng hoạt động vào tháng 11 năm 2000. Trường hợp này cho thấy các doanh nghiệp thua lỗ và tiêu hao tiền mặt khó có thể chống chịu nếu nguồn vốn đầu tư bị cắt.

Trước và sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2007, sự suy yếu của môi trường huy động vốn cũng xuất hiện trước. Freddie Mac phát hành cổ phiếu ưu đãi trị giá 6 tỷ USD (khoảng 8,14 nghìn tỷ won) khi khoản lỗ thế chấp tăng, nhưng không thể huy động đủ vốn cổ phần phổ thông để hấp thụ tổn thất. Fannie Mae và Freddie Mac sau đó chịu sự quản lý của chính phủ vào năm 2008.

Hiện chưa có dấu hiệu cho thấy các kênh huy động vốn của thị trường AI đã đóng lại. Chỉ riêng việc OpenAI và Anthropic điều chỉnh lịch IPO chưa đủ để kết luận hai doanh nghiệp này gặp khó khăn về vốn hay bong bóng AI sụp đổ.

Hai công ty vẫn chưa niêm yết nên bên ngoài khó nắm chính xác tình hình tài chính, bao gồm tốc độ tiêu hao tiền mặt và khả năng sinh lời. Việc chưa IPO cũng không đồng nghĩa với việc họ không thể huy động vốn trên thị trường tư nhân.

Khả năng huy động vốn của OpenAI gắn với toàn bộ hệ sinh thái AI. Nếu Nvidia(NVDA) và SoftBank(9984) cung cấp vốn cho OpenAI, công ty có thể tiếp tục đầu tư vào trung tâm dữ liệu và hạ tầng điện toán.

Ngược lại, nếu nguồn vốn suy yếu, áp lực có thể lan sang các doanh nghiệp mở rộng hạ tầng với OpenAI là khách hàng. Các tổ chức tài chính tham gia đầu tư trung tâm dữ liệu và nhà cung cấp thiết bị cũng có thể chịu ảnh hưởng từ dòng vốn này.

Oracle(ORCL) được đưa ra như một ví dụ cho mối liên kết trên. Oracle đã gửi 'thông báo bất khả kháng' cho đơn vị phát triển để chuẩn bị cho khả năng chậm hoàn thành dự án trung tâm dữ liệu tại New Mexico dành cho OpenAI. Dự án được cho là có khoản vay khoảng 18 tỷ USD (khoảng 24,426 nghìn tỷ won).

Oracle cho biết dự án vẫn đang được triển khai theo kế hoạch. Đơn vị phát triển cũng giải thích rằng thông báo này không thay đổi các cam kết tài chính của dự án kéo dài nhiều năm.

Do đó, bản thân thông báo bất khả kháng chưa đủ để cho thấy hoạt động xây dựng trung tâm dữ liệu bị dừng hoặc nhu cầu AI suy yếu. Tuy nhiên, các dự án trung tâm dữ liệu phụ thuộc vào vốn vay và hợp đồng dài hạn, nên gánh nặng của các doanh nghiệp liên quan có thể tăng nếu môi trường huy động vốn xấu đi.

Trong cấu trúc đầu tư AI, vốn đi vào các công ty AI, sau đó được các công ty này sử dụng cho trung tâm dữ liệu, chất bán dẫn và thiết bị điện. Nếu doanh nghiệp then chốt không huy động được số vốn cần thiết, việc xây dựng trung tâm dữ liệu và đầu tư thiết bị liên quan cũng có thể bị ảnh hưởng.

TokenPost trước đó từng đưa tin lãi suất và nhà cung cấp vốn là những biến số then chốt trong tranh luận về bong bóng AI. Một số phân tích cũng cho rằng nếu hoạt động huy động vốn của các công ty AI và đầu tư trung tâm dữ liệu suy yếu, dòng vốn vào thiết bị AI và thị trường tài sản số, vốn được kết nối thông qua vốn rủi ro và thanh khoản USD, có thể chịu tác động.

Câu hỏi cốt lõi mà WSJ đặt ra là liệu mối quan tâm của thị trường có chuyển từ 'AI có thể làm gì' sang 'ai sẽ cung cấp khoản đầu tư tiếp theo' hay không. Hiện chưa thể khẳng định các kênh huy động vốn đã đóng lại, nhưng dòng vốn xoay quanh OpenAI và các trung tâm dữ liệu đang được xem là thước đo khả năng duy trì đầu tư vào AI.