16,5 tỷ USD: Shell hoàn tất thương vụ, M&A năng lượng Canada dồn dập

Các thương vụ mua bán và sáp nhập (M&A) quy mô lớn liên tiếp diễn ra trong ngành dầu khí Canada. Shell đã hoàn tất thương vụ mua ARC Resources, trong khi Tamarack Valley Energy và Headwater Exploration đang 추진 hợp nhất trị giá 10 tỷ CAD (khoảng 10 nghìn tỷ won).

Shell hoàn tất việc mua ARC Resources vào ngày 2 tháng 9. Giá trị vốn cổ phần mới nhất của thương vụ đạt khoảng 13,9 tỷ USD (khoảng 1,9039 nghìn tỷ won), còn giá trị doanh nghiệp, bao gồm nợ ròng và các hợp đồng thuê, vào khoảng 16,5 tỷ USD (khoảng 2,2589 nghìn tỷ won). Shell cho biết thương vụ sẽ bổ sung sản lượng chất lỏng và khí khoảng 370.000 boe/ngày, đồng thời nâng tốc độ tăng trưởng sản lượng bình quân hằng năm lên khoảng 4% đến năm 2030.

Cổ đông ARC nhận 8,20 CAD tiền mặt và 0,40247 cổ phiếu Shell cho mỗi cổ phiếu. Shell cho biết có thể kết hợp các tài sản sản xuất của ARC tại British Columbia và Alberta với hoạt động khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) hiện có. Tuy nhiên, việc mở rộng giai đoạn 2 của LNG Canada vẫn cần quyết định đầu tư cuối cùng.

Tamarack Valley Energy và Headwater Exploration công bố thỏa thuận hợp nhất hoàn toàn bằng trao đổi cổ phiếu vào ngày 8 tháng 9. Giá trị giao dịch là 10 tỷ CAD (khoảng 10 nghìn tỷ won), trong khi sản lượng của công ty sau hợp nhất dự kiến vượt 80.000 boe/ngày. Giao dịch dự kiến hoàn tất vào giữa quý IV/2026.

Sau khi giao dịch hoàn tất, cổ đông hiện hữu của Tamarack sẽ nắm 66,5% cổ phần công ty hợp nhất, còn cổ đông Headwater nắm 33,5%. Tamarack cho biết sau khi hoàn tất mở rộng hệ thống giảm kéo, công ty có thể vận chuyển 25.000 thùng/ngày qua đường ống Trans Mountain từ quý I/2027. Cấu trúc giao dịch nhằm 확보 không chỉ quy mô sản xuất mà còn cả khả năng tiếp cận mạng lưới xuất khẩu ở bờ biển phía Tây.

AvonRock Energy, được Carlyle hỗ trợ, đã đồng ý mua Parallax Energy Operating vào ngày 14 tháng 9. Parallax sở hữu khoảng 300.000 mẫu Anh tổng cộng tại khu vực Duvernay thuộc East Shale, Alberta. Giá trị giao dịch chưa được công bố và mức ước tính khoảng 1 tỷ USD (khoảng 136,90 nghìn tỷ won) được đề cập trên thị trường không phải là số liệu chính thức.

Carlyle cho biết thương vụ nhằm xây dựng nền tảng dầu nhẹ tại miền Tây Canada. Giao dịch của AvonRock được triển khai theo hướng vừa bổ sung tài sản sản xuất, vừa mở rộng nền tảng tài nguyên tại một khu vực cụ thể.

Các giao dịch lần này khác với đợt tái cơ cấu tài sản tại Canada năm 2017. Khi đó, Shell bán tài sản cát dầu cho Canadian Natural Resources với giá khoảng 11,1 tỷ CAD, còn Cenovus Energy mua tài sản Canada của ConocoPhillips với giá 17,7 tỷ CAD. Bối cảnh chính khi đó được cho là các tập đoàn dầu khí quốc tế thu hẹp tài sản và giảm nợ.

Ngược lại, các giao dịch lớn trong năm nay cùng cho thấy xu hướng mở rộng sản lượng và tích hợp tài sản. Trong các thương vụ của Shell và Tamarack, lần lượt có phương án kết hợp với hoạt động LNG và tiếp cận đường ống. Shell cho biết có thể kết hợp tài sản ARC tại British Columbia và Alberta với hoạt động LNG hiện hữu, còn Tamarack đưa ra phương án 확보 công suất vận chuyển qua đường ống Trans Mountain.

Sản lượng là chỉ số quan trọng để đánh giá quy mô doanh nghiệp sau M&A. Tuy nhiên, mức sản lượng trên 80.000 boe/ngày do Tamarack và Headwater đưa ra là dự báo của phía công ty đối với doanh nghiệp sau hợp nhất, cần được phân biệt với sản lượng thực tế sau khi giao dịch hoàn tất.

Trao đổi cổ phiếu là cấu trúc sử dụng cổ phiếu của bên mua thay cho tiền mặt làm đối giá. Trong giao dịch Tamarack và Headwater, việc cổ đông Tamarack nắm 66,5% và cổ đông Headwater nắm 33,5% phản ánh quan hệ sở hữu của hai bên trong điều kiện giao dịch.

Tom Pavic (Tom Pavic), đại diện Sayer Energy Advisors, nói: “Giá cổ phiếu Tamarack đã tăng trong năm nay, trở thành một đồng tiền mạnh hơn có thể sử dụng cho giao dịch”. Nhận định này cho thấy giá cổ phiếu của bên mua có thể ảnh hưởng đến điều kiện giao dịch và cơ cấu huy động vốn trong các thương vụ trao đổi cổ phiếu.

Một số thông tin cho rằng M&A dầu khí Canada đã vượt 30 tỷ USD trong năm 2026 và quy mô cả năm có thể vượt mức 53 tỷ USD của năm 2017. Tuy nhiên, các số liệu này chưa được xác nhận là thống kê tổng hợp chính thức của ngành, nên chưa thể khẳng định là kết quả cuối cùng của toàn thị trường.

Lợi ích của các bên trong giao dịch cũng khác nhau. Cổ đông của bên bán hoặc doanh nghiệp bị mua sẽ nhận tiền mặt hoặc cổ phiếu của bên mua. Trong khi đó, bên mua có thể mở rộng sản lượng và khả năng tiếp cận hạ tầng, nhưng phải đối mặt với nguy cơ pha loãng sở hữu do phát hành cổ phiếu và rủi ro giao dịch không hoàn tất.

Thương vụ Shell mua ARC đã hoàn tất, nhưng thương vụ hợp nhất Tamarack–Headwater và thương vụ AvonRock–Parallax vẫn cần các bước phê duyệt cổ đông, tòa án, cơ quan quản lý và hoàn tất giao dịch. Tamarack–Headwater đang hướng tới hoàn tất vào giữa quý IV/2026.

Khả năng hoàn tất cuối cùng của các giao dịch, sản lượng sau hợp nhất và kết quả khai thác công suất đường ống sẽ được xác nhận thông qua các thủ tục phê duyệt và công bố sau khi giao dịch hoàn tất.