Đầu tư AI có thể vượt 2.000 tỷ USD vào năm 2026, IMF cảnh báo rủi ro nợ

Đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI) toàn cầu do khu vực tư nhân dẫn dắt có thể vượt 2.000 tỷ USD (khoảng 2.738 nghìn tỷ won) vào năm 2026. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cảnh báo khi hoạt động đầu tư ngày càng phụ thuộc vào vốn vay, việc lợi nhuận kỳ vọng không thành hiện thực có thể dẫn đến sụt giảm định giá doanh nghiệp, tổn thất tài sản và sa thải.

IMF cho biết trong báo cáo thường niên năm 2026, dựa trên các ước tính bên ngoài, đầu tư AI toàn cầu do khu vực tư nhân dẫn dắt có khả năng vượt 2.000 tỷ USD trong năm nay. IMF đánh giá đầu tư AI có thể trở thành một trong những động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh nhất trong những năm gần đây.

Công nghệ liên quan đến AI cũng tác động đến nền kinh tế Mỹ. IMF ước tính đầu tư công nghệ AI đã nâng tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Mỹ thêm 0,5 điểm phần trăm trong năm 2025. IMF cho rằng những hiệu quả ban đầu của việc ứng dụng AI có thể đã góp phần vào đà tăng năng suất nhanh hơn gần đây tại Mỹ.

Tuy nhiên, mở rộng đầu tư AI không đồng nghĩa với việc lợi nhuận ổn định sẽ nhanh chóng xuất hiện. Khi các khoản đầu tư có chi phí lớn, như xây dựng trung tâm dữ liệu và hạ tầng điện toán, gia tăng, tỷ lệ các doanh nghiệp liên quan sử dụng vốn vay cũng tăng lên.

Trong Báo cáo ổn định tài chính toàn cầu công bố tháng 4 năm 2026, IMF dự báo chi tiêu vốn liên quan đến AI sẽ đạt 3.400 tỷ USD (khoảng 4.655 nghìn tỷ won) vào năm 2029. Các doanh nghiệp điện toán đám mây lớn được thống kê đã phát hành hơn 100 tỷ USD (khoảng 136,9 nghìn tỷ won) trái phiếu kể từ tháng 1 năm 2025 để chuẩn bị cho các khoản đầu tư trong tương lai.

Khi hoạt động vay nợ gia tăng, tác động tiêu cực cũng lớn hơn nếu tỷ suất sinh lời đầu tư thấp hơn dự kiến. IMF phân tích rằng nếu khả năng sinh lời của các khoản đầu tư AI có chi phí cao không đạt kỳ vọng, giá trị cổ phiếu có thể điều chỉnh mạnh, tài sản suy giảm và số lượng sa thải tại doanh nghiệp tăng lên.

Mối liên kết giữa các doanh nghiệp cũng được xem là một yếu tố rủi ro. IMF giải thích rằng khi mô hình 'tài chính tuần hoàn' mở rộng, trong đó các công ty phát triển AI, doanh nghiệp bán dẫn và tập đoàn công nghệ lớn đồng thời là khách hàng, nhà đầu tư và bên cung cấp vốn của nhau, vấn đề tại một doanh nghiệp có thể lan sang các doanh nghiệp khác.

Trong cấu trúc này, định giá của các doanh nghiệp liên quan có thể cùng tăng ngay cả khi nhu cầu thực tế và doanh thu chưa đủ hỗ trợ. IMF nhận định mức độ liên kết càng cao giữa các doanh nghiệp AI thì nguy cơ đà giảm mở rộng khi xảy ra cú sốc trên thị trường tài chính càng lớn.

Tác động của việc AI lan rộng đối với nền kinh tế không hoàn toàn tiêu cực. IMF cũng nêu khả năng việc sử dụng AI có thể nâng năng suất trong nhiều ngành và thúc đẩy tốc độ tăng trưởng. Tuy nhiên, IMF cho rằng khoảng cách giữa lao động sở hữu kỹ năng công nghệ liên quan đến AI và lao động có kỹ năng trung bình chịu ảnh hưởng từ tự động hóa có thể gia tăng trên thị trường việc làm.

IMF đánh giá AI vừa là cơ hội nâng cao tăng trưởng và năng suất, vừa có thể tạo áp lực lên ổn định tài chính và thị trường lao động. IMF sẽ tiếp tục theo dõi các rủi ro kinh tế vĩ mô và ổn định tài chính liên quan đến đầu tư AI.