Tín dụng ngoại tệ bằng USD giảm còn -4%, BIS nêu khả năng 'bước sang giai đoạn mới'

Tốc độ tăng trưởng tín dụng ngoại tệ bằng USD giảm từ 6% trong quý III/2021 xuống -4% vào cuối năm 2022. Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS; Bank for International Settlements) trong báo cáo ‘BIS Quarterly Review’ công bố ngày 4 tháng 12 năm 2023 cho biết thanh khoản toàn cầu có khả năng bước sang một giai đoạn mới trong bối cảnh lãi suất cao kéo dài và đồng USD mạnh lên.

BIS phân tích rằng lãi suất dài hạn tăng đến tháng 10/2023 rồi nhanh chóng giảm vào tháng 11, trong khi tài sản rủi ro, tỷ giá tại các nền kinh tế mới nổi và dòng vốn đồng biến với diễn biến trên các thị trường trái phiếu chính phủ lớn. Chỉ số thanh khoản toàn cầu trong báo cáo là tổng các khoản vay bằng USD, euro và yen cung cấp cho bên vay phi ngân hàng cùng nguồn vốn huy động qua trái phiếu quốc tế, không phản ánh vốn hóa thị trường tài sản số hay nguồn cung stablecoin.

BIS mô tả thanh khoản toàn cầu qua hai giai đoạn. Trong giai đoạn 2003-2009, tín dụng ngân hàng mở rộng. Từ năm 2009 đến năm 2021, thị trường trái phiếu và tín dụng bằng USD tăng trưởng. Từ năm 2021, BIS đưa ra 'giai đoạn ba tiềm năng', khi tín dụng ngoại tệ giảm do chính sách tiền tệ thắt chặt.

Tổng tín dụng ngoại tệ vào giữa năm 2023 thấp hơn 2% so với đỉnh ghi nhận vào giữa năm 2021. Tỷ lệ so với GDP giảm từ 20% vào cuối quý II/2021 xuống 17% vào cuối quý II/2023. Tỷ trọng tín dụng bằng USD trong tổng tín dụng ngoại tệ cũng giảm từ 72% xuống 68%.

Áp lực đối với các nền kinh tế thị trường mới nổi lớn hơn. BIS cho biết tín dụng bằng USD dành cho nhóm này giảm 5% vào giữa năm 2023 so với cùng kỳ năm trước, khi lãi suất Mỹ tăng và đồng USD mạnh lên làm điều kiện huy động ngoại tệ xấu đi.

Thống kê mới nhất trong tài liệu gốc chỉ đến quý II/2023, nên diễn biến sau đó không thể được xác nhận chỉ dựa trên báo cáo này.

BIS đồng thời đề cập đến rủi ro thanh khoản trong hệ thống tài chính truyền thống. Các đối tác thanh toán bù trừ trung tâm (CCP) nắm giữ 1,3 nghìn tỷ USD (khoảng 1.768 nghìn tỷ won) tài sản thanh khoản tính đến tháng 6/2023, trong đó hơn 80% tập trung tại 8 nhóm CCP. Tài sản chủ yếu gồm trái phiếu chính phủ và tài sản tương đương tiền. BIS cảnh báo việc thay đổi cơ cấu tài sản thế chấp có thể làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu thanh khoản hoặc đà giảm giá trái phiếu chính phủ trong giai đoạn căng thẳng.

Thị trường quỹ thị trường tiền tệ (MMF) toàn cầu vượt 9 nghìn tỷ USD (khoảng 12.240 nghìn tỷ won) vào cuối năm 2021. Phạm vi BIS phân tích chiếm khoảng hai phần ba toàn thị trường, với dòng tiền MMF chủ yếu được cung cấp cho ngân hàng và chính phủ. Khi tiền gửi ngân hàng giảm 1 USD, tài sản MMF tăng khoảng 34 cent, nhưng phần lớn mức tăng này chảy vào chính phủ và ngân hàng.

Báo cáo không phân tích trực tiếp thị trường tài sản số. Vì vậy, không thể diễn giải rằng BIS đã kết luận thanh khoản tài sản số hoặc thị trường stablecoin suy yếu. Mối liên hệ với tài sản số chỉ giới hạn ở các kênh gián tiếp thông qua lãi suất, thanh khoản USD và khẩu vị rủi ro.

Cảnh báo của BIS về khả năng thay đổi cấu trúc huy động ngoại tệ quốc tế trong môi trường lãi suất cao khó có thể áp dụng nguyên vẹn cho thị trường hiện tại, bởi các số liệu chính trong báo cáo chủ yếu được tổng hợp đến giữa năm 2023.