IEA hạ dự báo nguồn cung 1,3 triệu thùng/ngày, khả năng Trung Đông bình thường hóa năm 2027

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA - International Energy Agency) đã hạ dự báo nguồn cung dầu thô toàn cầu năm 2026 xuống mức trung bình 100,7 triệu thùng/ngày. Thời điểm nguồn cung tại các nước sản xuất dầu Trung Đông bình thường hóa hoàn toàn được đưa ra là năm 2027. Lượng tồn kho dầu thô giảm cùng kỳ vọng lạm phát tăng lên khiến giới phân tích cho rằng lộ trình lạm phát và lãi suất có thể ảnh hưởng đến điều kiện tài chính của Bitcoin(BTC).

Trong "Báo cáo thị trường dầu mỏ tháng 9/2026" công bố ngày 11, IEA đã hạ dự báo nguồn cung dầu thô toàn cầu năm nay giảm 1,3 triệu thùng/ngày so với tháng trước. Thời điểm nguồn cung khu vực Vùng Vịnh phục hồi hoàn toàn cũng bị lùi sang năm 2027.

Mức giảm về nhu cầu còn lớn hơn. IEA dự báo nhu cầu dầu thô toàn cầu năm 2026 sẽ giảm 2,5 triệu thùng/ngày so với năm trước, mức giảm này rộng hơn 940.000 thùng/ngày so với dự báo đưa ra hồi tháng trước.

Nhu cầu chậm lại có thể làm giảm áp lực tăng giá dầu, nhưng điều kiện nguồn cung vẫn bất ổn. Trên thực tế, lượng tồn kho quan sát được đã giảm 95 triệu thùng chỉ trong tháng 8. Điều này đồng nghĩa dù nhu cầu giảm, nếu gián đoạn nguồn cung còn tiếp diễn thì điều kiện vật lý của thị trường vẫn có thể trở nên căng thẳng.

Tốc độ phục hồi nguồn cung cũng khác nhau theo từng khu vực. Lượng hàng đi vòng qua eo biển Hormuz cùng các tàu hộ tống quân sự đã giúp giảm bớt phần nào thiệt hại xuất khẩu dầu thô, nhưng lượng xuất khẩu dầu tinh chế và khí hóa lỏng (LPG) tại khu vực Vùng Vịnh vẫn thấp hơn khoảng 60% so với tháng 2.

Trước đó, IEA từng nhận định rằng gián đoạn vận tải biển tại Trung Đông có thể ảnh hưởng đến nguồn cung dầu thô và chi phí vận chuyển. Trong báo cáo lần này, ngoài sản lượng, tuyến vận chuyển và tốc độ phục hồi xuất khẩu theo từng khu vực cũng được nêu là các biến số của thị trường.

Bất ổn của thị trường dầu mỏ không trực tiếp gây ra cú sốc nguồn cung cho Bitcoin. Mối liên hệ nằm ở lạm phát và lãi suất. Nếu giá năng lượng duy trì ở mức cao trong thời gian dài, kỳ vọng lạm phát có thể tăng lên và việc các ngân hàng trung ương hạ lãi suất hay nới lỏng điều kiện tài chính có thể bị trì hoãn.

Khi chi phí vay vốn tăng, điều kiện huy động vốn cho các tài sản rủi ro, trong đó có Bitcoin, cũng có thể xấu đi. Tuy nhiên, báo cáo của IEA không đo lường sự thay đổi thực tế của chi phí vay đối với Bitcoin, và cũng chưa có mối quan hệ một chiều nhất quán nào được xác nhận giữa giá dầu và BTC.

Kết quả sơ bộ khảo sát người tiêu dùng của Đại học Michigan cho thấy kỳ vọng lạm phát đã tăng lên. Kỳ vọng lạm phát 1 năm tới trong tháng 9 đạt 4,6%, tăng so với mức 4,0% của tháng 8, kỳ vọng dài hạn cũng tăng từ 3,3% lên 3,4%.

Đại học Michigan giải thích giá nhiên liệu tăng trở lại cùng căng thẳng thương mại đã làm gia tăng lo ngại của các hộ gia đình về gánh nặng chi tiêu trong tương lai. Khi giá năng lượng và kỳ vọng lạm phát cùng biến động, thị trường tài chính có thể gia tăng cảnh giác đối với lộ trình chính sách của ngân hàng trung ương.

Tuy nhiên, còn quá sớm để khẳng định giá năng lượng tăng đã lan rộng thành lạm phát trên diện rộng. Ông Christopher J. Waller (Christopher Waller), Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), phát biểu trong bài diễn văn ngày 3 rằng "hiện tượng giá năng lượng cao lan sang giá của nhiều hàng hóa và dịch vụ khác vẫn chưa xuất hiện". Phát biểu này cho thấy Fed vẫn đang phân biệt rạch ròi giữa biến động giá năng lượng đơn lẻ và nguy cơ lạm phát lan rộng.

Đồng thời, ông Waller cũng chỉ ra rằng giá năng lượng tăng trở lại và kỳ vọng lạm phát dài hạn tăng là những rủi ro khiến lạm phát có thể đi lên. Ý ông muốn nhấn mạnh cần phân biệt rõ giữa bản thân giá năng lượng và việc lạm phát có lan truyền hay không.

Gần đây thị trường xuất hiện cách diễn giải cho rằng giá dầu và lợi suất trái phiếu chính phủ tăng có thể gây áp lực lên toàn bộ tài sản rủi ro. Tuy nhiên, chỉ dựa vào việc nhu cầu dầu giảm thì khó có thể kết luận điều kiện tài chính đã nới lỏng, và cũng chưa có căn cứ cho thấy BTC di chuyển cùng chiều hay ngược chiều một cách nhất quán với giá dầu.

Đối với nhà đầu tư, cần theo dõi đồng thời tốc độ phục hồi nguồn cung dầu, kỳ vọng lạm phát tại Mỹ và lộ trình lãi suất của Fed. Giá dầu không trực tiếp quyết định giá Bitcoin, nhưng có thể ảnh hưởng đến tâm lý đầu tư tài sản rủi ro thông qua chi phí năng lượng và kỳ vọng lãi suất.

IEA dự báo nguồn cung của các nước sản xuất dầu Trung Đông sẽ phục hồi hoàn toàn vào năm 2027, nhưng đây mới là con số dự báo, chưa phải kết quả đã được xác nhận. Cho đến khi nguồn cung thực tế phục hồi và kỳ vọng lạm phát ổn định trở lại được xác nhận, gánh nặng đối với điều kiện tài chính của Bitcoin vẫn có thể còn tồn tại.