BRICS hợp tác AI mã nguồn mở, Trung Quốc làm chủ tịch năm 2027

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (Xi Jinping) đã đề xuất tăng cường hợp tác trí tuệ nhân tạo (AI) mã nguồn mở và sáng kiến công nghiệp hóa mới dựa trên AI tại Hội nghị cấp cao BRICS lần thứ 18 diễn ra ở New Delhi, Ấn Độ, ngày 12.

Theo phát biểu của ông Tập Cận Bình do Bộ Ngoại giao Trung Quốc công bố ngày 12, các nước thành viên BRICS cần mở rộng hợp tác trong nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI, cũng như trong lĩnh vực công nghiệp và chuỗi cung ứng. Trung Quốc sẽ giữ vai trò chủ tịch BRICS vào năm 2027 và đăng cai Hội nghị cấp cao lần thứ 19.

Ông Tập Cận Bình nói: “Các nước BRICS cần tăng cường hợp tác trong lĩnh vực AI, khuyến khích tinh thần mã nguồn mở, cởi mở, hợp tác và chia sẻ.” Phát biểu này cho thấy Trung Quốc muốn thúc đẩy một mô hình hợp tác AI hướng tới tính minh bạch và chia sẻ công nghệ giữa các nước thành viên, thay vì chỉ giới hạn trong nội bộ khối.

Ông cũng đề nghị các nước thành viên tích cực tham gia Tổ chức Hợp tác AI Thế giới (WAICO). WAICO là tổ chức được Trung Quốc đề xuất nhằm thúc đẩy hợp tác quốc tế trong phát triển và quản trị AI.

Chủ tịch Trung Quốc cũng đưa ra sáng kiến “công nghiệp hóa mới dựa trên AI”, kêu gọi các nước BRICS mở rộng thành quả trong nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI, đồng thời tăng cường hợp tác công nghiệp và chuỗi cung ứng.

Phạm vi hợp tác AI được đề cập không chỉ giới hạn ở phát triển công nghệ. Việc ứng dụng AI trong sản xuất và liên kết chuỗi cung ứng cũng được nhắc tới, hướng tới đưa kết quả nghiên cứu vào hệ thống công nghiệp và sản xuất thực tế.

Hợp tác công nghiệp và chuỗi cung ứng được đặt ra như một chương trình nhằm kết nối thị trường và nền tảng sản xuất giữa các nước thành viên BRICS. Ông Tập Cận Bình cho rằng hợp tác AI cần góp phần ổn định chuỗi cung ứng và hình thành thị trường thống nhất giữa các thành viên.

Nhân dịp hội nghị cấp cao lần này, BRICS đánh dấu 20 năm thành lập trong năm 2026. Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết nhờ việc mở rộng số lượng thành viên, BRICS đã phát triển thành nền tảng hợp tác đại diện cho các thị trường mới nổi và các nước đang phát triển.

Hiện BRICS có các thành viên gồm Iran, Indonesia, Ai Cập, Ethiopia và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE). Ấn Độ giữ vai trò chủ tịch năm 2026 và đăng cai tổ chức hội nghị tại New Delhi.

Việc BRICS gần đây mở rộng thành viên được xem là yếu tố giúp mở rộng phạm vi thảo luận trong khối. Trung Quốc lấy AI làm cầu nối để gắn kết hợp tác công nghệ với chương trình công nghiệp và chuỗi cung ứng giữa các nước thành viên.

Ông Tập Cận Bình cũng cho rằng BRICS cần dẫn dắt trật tự quốc tế theo hướng công bằng và bình đẳng hơn, đồng thời nâng cao tiếng nói của các nước Nam bán cầu (Global South) trong quản trị quốc tế ở những lĩnh vực mới như không gian mạng và không gian vũ trụ.

Nam bán cầu là cách gọi chung cho các thị trường mới nổi và các nước đang phát triển. Việc BRICS mở rộng thành viên cùng các thảo luận về hợp tác AI và chuỗi cung ứng được xem là cách mở rộng con đường để các nước này tham gia vào quy tắc công nghệ và trật tự công nghiệp quốc tế.

Trung Quốc sẽ giữ vai trò chủ tịch BRICS năm 2027, điều phối chương trình nghị sự với các nước thành viên và đăng cai Hội nghị cấp cao lần thứ 19. Trong phát biểu lần này, ông Tập Cận Bình chưa đưa ra lịch trình cụ thể hay các cơ quan tham gia hợp tác AI.