467,3 tỷ USD mua kỳ hạn ngoại tệ, Trung Quốc lần đầu vượt bán trong năm

Khách hàng của các ngân hàng Trung Quốc đã mua kỳ hạn ngoại tệ (forward) với tổng giá trị 46,73 tỷ USD trong tháng 7, cao hơn 4,69 tỷ USD so với lượng bán ra. Đây là tháng đầu tiên trong năm nay thị trường này ghi nhận trạng thái mua ròng.

Cục Quản lý Ngoại hối Nhà nước Trung Quốc (SAFE) cho biết trên thị trường kỳ hạn ngoại tệ dành cho khách hàng ngân hàng trong tháng 7, lượng mua ngoại tệ đạt 46,73 tỷ USD, còn lượng bán đạt 42,04 tỷ USD. Lượng mua tăng 212,4% so với cùng kỳ năm trước, trong khi tổng giá trị giao dịch kỳ hạn dành cho khách hàng đạt 88,77 tỷ USD, tăng 76,2%.

Giao dịch kỳ hạn ngoại tệ dành cho khách hàng là hợp đồng cho phép doanh nghiệp chốt trước số tiền và tỷ giá ngoại tệ cần dùng trong tương lai. Việc mua ngoại tệ kỳ hạn thường do các doanh nghiệp nhập khẩu thực hiện, theo đó họ cam kết trả nhân dân tệ (CNY) để nhận USD hoặc ngoại tệ khác sau này, nhằm chuẩn bị sẵn tiền thanh toán hàng nhập khẩu hoặc vốn đầu tư ra nước ngoài.

Số liệu của SAFE được tính theo giá trị danh nghĩa dựa trên chiều giao dịch của khách hàng, chỉ bao gồm giao dịch giữa nhân dân tệ và ngoại tệ, không tính các giao dịch giữa các loại ngoại tệ với nhau.

Lượng mua kỳ hạn tăng lên trong bối cảnh nhân dân tệ mạnh lên. Tỷ giá USD/nhân dân tệ ở nước ngoài (CNH) đã giảm khoảng 10%, từ 7,4288 nhân dân tệ hồi tháng 4 năm ngoái xuống còn 6,7034 nhân dân tệ vào ngày 7/9.

Tỷ giá USD/CNY giảm đồng nghĩa số nhân dân tệ cần bỏ ra để mua cùng một lượng USD cũng giảm theo. Điều này khiến các doanh nghiệp nhập khẩu Trung Quốc có thêm động lực chốt giá ngoại tệ đang ở mức thấp ngay từ bây giờ.

Ở giai đoạn đầu khi nhân dân tệ mới bắt đầu mạnh lên, doanh nghiệp nhập khẩu có xu hướng trì hoãn mua vào vì kỳ vọng giá ngoại tệ sẽ còn giảm thêm. Nhưng khi tỷ giá đã giảm đủ sâu, nhu cầu mua của bên nhập khẩu quay trở lại, trong khi bên xuất khẩu lại có xu hướng trì hoãn bán ngoại tệ.

Một số hãng tin quốc tế đưa tin trong tháng 7, tỷ giá kỳ hạn USD/CNY kỳ hạn 1 năm thấp hơn tỷ giá giao ngay, đồng thời điểm hoán đổi (swap point) cũng ở mức âm. Điểm hoán đổi âm cho thấy tỷ giá kỳ hạn thấp hơn tỷ giá giao ngay, qua đó có thể giúp giảm chi phí hợp đồng cho các doanh nghiệp muốn mua USD trong tương lai.

Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) từ tháng 3 đã hạ tỷ lệ dự trữ rủi ro ngoại hối áp dụng cho hoạt động bán ngoại tệ kỳ hạn của ngân hàng từ 20% xuống 0%. Đây là biện pháp nhằm giảm chi phí mua ngoại tệ kỳ hạn cho doanh nghiệp, qua đó khuyến khích phòng ngừa rủi ro tỷ giá.

Trên thị trường giao ngay, quy mô bán ròng ngoại tệ đã thu hẹp lại. Giá trị bán ròng ngoại tệ giao ngay của khách hàng ngân hàng Trung Quốc giảm từ 47,08 tỷ USD trong tháng 6 xuống còn 14,4 tỷ USD trong tháng 7.

Như vậy, lượng mua ngoại tệ kỳ hạn tăng lên trong khi nguồn cung ngoại tệ trên thị trường giao ngay lại yếu đi. Điều này cho thấy trên thị trường dành cho khách hàng, tổng giá trị hợp đồng cam kết mua ngoại tệ trong tương lai đã vượt tổng giá trị hợp đồng cam kết bán.

Tuy vậy, chỉ với một tháng đảo chiều cung - cầu trên thị trường kỳ hạn, chưa thể khẳng định nhân dân tệ đang chuyển sang xu hướng yếu đi. Nhu cầu ngoại tệ kỳ hạn tăng lên nhiều khả năng đóng vai trò điều tiết tốc độ tăng giá vốn đang khá nhanh của nhân dân tệ, hơn là đảo ngược hoàn toàn xu hướng mạnh lên.

Thặng dư thương mại tháng 8 của Trung Quốc đạt 119,09 tỷ USD. Lũy kế 8 tháng đầu năm, thặng dư thương mại đạt 805,51 tỷ USD.

Thặng dư thương mại khổng lồ vẫn là nền tảng cung ngoại tệ cho nền kinh tế Trung Quốc, do đó cần theo dõi riêng nhu cầu ngoại tệ kỳ hạn và cung - cầu ngoại tệ giao ngay. Tác động của các giao dịch kỳ hạn của doanh nghiệp đến nguồn cung ngoại tệ trong tương lai cũng cho thấy cần phân biệt rõ giữa giao dịch khiến USD thực tế được bơm ngay vào thị trường và các hợp đồng kỳ hạn chưa đến hạn thanh toán.

Diễn biến cung - cầu nhân dân tệ trong thời gian tới sẽ cần được theo dõi đồng thời trên cả ba yếu tố: thị trường kỳ hạn, thị trường giao ngay và dòng chảy thặng dư thương mại.