Quy mô, thời điểm cấp điện là điều kiện sống còn khi đầu tư công nghệ cao

Quy mô, thời điểm cấp điện, hạ tầng lưới điện và giá điện được xem là những điều kiện then chốt trong đầu tư vào các ngành công nghệ cao như bán dẫn và trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI). Giới phân tích cho rằng chỉ xây dựng cơ sở sản xuất thôi là chưa đủ, doanh nghiệp còn phải chuẩn bị nền tảng để được cấp điện ổn định.

Samjong KPMG công bố báo cáo “Mở rộng đầu tư ngành công nghệ cao và năng lực cạnh tranh hạ tầng năng lượng” vào ngày 9, trong đó nêu rõ doanh nghiệp cần xác định quy mô, thời điểm cấp điện, khả năng mở rộng công suất và gánh nặng chi phí dài hạn ngay từ giai đoạn đầu tư ban đầu.

Theo báo cáo, các nước lớn đang xem năng lượng là chiến lược cốt lõi để nâng cao năng lực cạnh tranh công nghiệp và thu hút đầu tư. Mỹ đang tập trung mở rộng năng lực tiếp nhận của lưới điện và xây dựng hạ tầng truyền tải song song với việc phát triển ngành bán dẫn, AI và sản xuất công nghệ cao.

Tại Hàn Quốc, tỷ trọng ngành sản xuất và mức tiêu thụ năng lượng trong lĩnh vực công nghiệp đều ở mức cao, nên khả năng cung cấp năng lượng ổn định có thể tác động trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của ngành công nghiệp. Báo cáo phân tích rằng nhu cầu điện mới từ bán dẫn và trung tâm dữ liệu AI tăng lên sẽ khiến mức độ phụ thuộc vào điện của các ngành công nghiệp hiện hữu cũng tăng theo.

Dù tổng công suất phát điện của quốc gia đủ lớn, nhưng nếu lưới truyền tải, trạm biến áp và hạ tầng hệ thống điện đến khu vực có nhu cầu không được xây dựng kịp thời, đầu tư công nghiệp vẫn có thể bị trì hoãn. Điều này cho thấy việc tăng số lượng nhà máy điện và việc thực sự cấp điện đến hiện trường sản xuất là hai vấn đề khác nhau.

Hạ tầng hệ thống điện được hiểu là các thiết bị lưới điện như đường dây truyền tải, trạm biến áp, dùng để đưa điện từ nhà máy phát điện đến nơi tiêu thụ. Ở những khu vực có cơ sở công nghiệp quy mô lớn, doanh nghiệp cần kiểm tra không chỉ sản lượng điện mà cả năng lực tiếp nhận và lịch trình đấu nối của lưới điện.

Ở cấp độ từng nhà máy, báo cáo đề xuất doanh nghiệp cần rà soát quy mô điện thực tế có thể được cấp, thời điểm cấp điện và khả năng bảo đảm thêm điện khi mở rộng sản xuất. Nguyên nhân là vì có thể xảy ra chênh lệch giữa lượng điện được cấp theo kế hoạch và lượng điện thực tế mà nhà máy có thể sử dụng.

Giá điện được xem là yếu tố không chỉ ảnh hưởng đến chi phí vận hành mà còn chi phối hiệu quả kinh tế đầu tư dài hạn. Ở những ngành tiêu thụ nhiều điện như bán dẫn, pin, thép và hóa chất, biến động giá điện tích lũy trong thời gian dài có thể tác động đến giá thành sản xuất và lợi nhuận trước lãi vay, thuế và khấu hao (EBITDA).

Giá điện và thời điểm cấp điện cũng có thể ảnh hưởng đến giá trị hiện tại ròng (NPV), tỷ suất hoàn vốn nội bộ (IRR) và thời gian thu hồi vốn đầu tư. Báo cáo giải thích rằng dù cùng quy mô cơ sở sản xuất, hiệu quả kinh tế của dự án vẫn có thể khác nhau tùy vào thời điểm và điều kiện được cấp điện.

Đối với những ngành cần lượng điện lớn, thay vì lập kế hoạch riêng cho cơ sở sản xuất và hạ tầng năng lượng, doanh nghiệp nên xem xét đồng bộ dựa trên cùng một thời điểm vận hành và hiệu quả kinh tế đầu tư. Nếu việc xây dựng hạ tầng năng lượng bên ngoài bị chậm trễ, nhà máy có thể hoàn thành nhưng vẫn chưa thể vận hành thực tế đúng tiến độ.

Samjong KPMG đưa ra ba hướng ứng phó gồm △kiểm tra trước điều kiện cấp điện ở từng nhà máy, △đưa rủi ro chậm cấp điện vào tính toán hiệu quả đầu tư, và △liên kết lịch trình hạ tầng năng lượng bên ngoài với tiến độ xây dựng cơ sở sản xuất. Đây là khuyến nghị để doanh nghiệp xác nhận các điều kiện liên quan đến điện trước khi ra quyết định đầu tư.

Ông Moon Sang-won (문상원), Thường vụ phụ trách Nhóm kinh doanh ESG của Samjong KPMG, cho biết “trong đầu tư ngành công nghệ cao, năng lượng không còn là vấn đề vận hành cần quản lý sau khi nhà máy đi vào hoạt động, mà là biến số cốt lõi quyết định tính khả thi và năng lực cạnh tranh của khoản đầu tư”. Ông nói thêm rằng “doanh nghiệp cần cân nhắc tổng thể quy mô, thời điểm cấp điện, gánh nặng chi phí dài hạn và điều kiện tiếp cận nguồn điện phát thải carbon thấp ngay từ giai đoạn xem xét đầu tư”. Phát biểu này cho thấy điều kiện năng lượng cần được nhìn nhận như điều kiện để triển khai dự án, chứ không phải hạng mục quản lý sau đầu tư.

Ông Moon nói thêm rằng “đặc biệt với những ngành cần lượng điện lớn, thay vì lập kế hoạch riêng cho cơ sở sản xuất và hạ tầng năng lượng, doanh nghiệp cần xem xét đồng bộ dựa trên cùng thời điểm vận hành và hiệu quả kinh tế đầu tư”. Đây là lời giải thích cho thấy việc khớp lịch trình hạ tầng điện với kế hoạch vận hành nhà máy là điều quan trọng.

Nhu cầu điện gia tăng của ngành công nghệ cao cũng liên quan đến các thảo luận về hạ tầng công nghiệp trong nước. Tokenpost trước đó đã đưa tin rằng tại buổi gặp gỡ giữa cơ quan quản lý với doanh nghiệp bán dẫn và AI, nền tảng cung cấp năng lượng tái tạo được đưa vào chương trình thảo luận.

Ngành AI không chỉ cần thiết bị tính toán quy mô lớn mà còn cần điện, hệ thống làm mát và chuỗi cung ứng vật liệu, linh kiện ổn định để vận hành. Tokenpost cũng từng phản ánh rằng trong đầu tư ngành công nghệ cao, các hạ tầng như điện, nước và thủ tục cấp phép cần được chuẩn bị đồng thời.

Báo cáo lần này đề xuất doanh nghiệp cần xác nhận trước điều kiện cấp điện khi đầu tư vào ngành công nghệ cao, đồng thời đưa rủi ro chậm cấp điện và chi phí dài hạn vào quá trình đánh giá hiệu quả kinh doanh. Samjong KPMG đưa ra giải pháp là liên kết lịch trình cơ sở sản xuất với kế hoạch hạ tầng năng lượng.