Mỹ không khai thác thương mại vonfram, Trung Quốc chiếm 79% sản lượng mỏ

Năm 2025, Mỹ không khai thác vonfram ở quy mô thương mại, trong khi Trung Quốc chiếm 79% sản lượng vonfram từ các mỏ trên toàn cầu. Điều này khiến chuỗi cung ứng khoáng sản trở thành vấn đề cần xem xét bên cạnh năng lực sản xuất vũ khí khi Mỹ bổ sung kho đạn dược và tên lửa.

Cục Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) cho biết trong báo cáo “Tóm tắt khoáng sản năm 2026” rằng mức phụ thuộc ròng vào nhập khẩu vonfram của Mỹ vượt 50% lượng tiêu thụ. Tỷ lệ này phản ánh phần tiêu thụ trong nước dựa vào nhập khẩu ròng, không cho biết lượng vonfram có trong một loại vũ khí cụ thể hay khối lượng cần bổ sung trong thời chiến.

Quy mô đạn dược được sử dụng trong chiến tranh Iran và lượng vonfram cần bổ sung được ước tính riêng. Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Hoàng gia Anh (RUSI) ước tính liên quân đã sử dụng 11.294 quả đạn trong 16 ngày đầu chiến sự, và cần khoảng 4.000 kg vonfram để bổ sung số đạn pháo đã tiêu hao. Anthony Milewski đã dẫn lại ước tính này.

Vonfram được dùng không chỉ trong vũ khí mà còn trong các dụng cụ cắt gọt để sản xuất thiết bị quân sự. Vì vậy, vấn đề nguồn cung khoáng sản liên quan cả việc cung ứng linh kiện cho vũ khí hoàn chỉnh lẫn thiết bị sản xuất. Tuy nhiên, sản lượng khai thác mỏ và lượng đạn dược sử dụng là hai chỉ số khác nhau; không thể xem tỷ trọng sản xuất của Trung Quốc là quy mô thiếu hụt trong kho dự trữ của quân đội Mỹ.

Gali cũng là khoáng sản có nguồn cung tập trung ở một quốc gia. Theo dữ liệu của USGS, Trung Quốc chiếm 99% sản lượng gali sơ cấp độ tinh khiết thấp năm 2025. Gali được dùng làm vật liệu bán dẫn, trong đó có các vật liệu phục vụ radar quân sự và thiết bị liên lạc. Tỷ trọng sản lượng vonfram khai thác từ mỏ và tỷ trọng sản lượng gali sơ cấp độ tinh khiết thấp có phạm vi thống kê khác nhau, nên không thể so sánh như thể chúng cùng phản ánh một công đoạn sản xuất.

Mức phụ thuộc nhập khẩu của Mỹ không chỉ giới hạn ở hai loại khoáng sản này. Văn phòng Trách nhiệm giải trình Chính phủ Mỹ (GAO) cho biết tính đến tháng 12 năm 2025, Mỹ phụ thuộc ròng 100% vào nhập khẩu đối với 12 loại khoáng sản thiết yếu và phụ thuộc ít nhất 50% đối với 34 loại khác. Các số liệu này phản ánh tổng mức tiêu thụ của Mỹ, không cho biết ngành công nghiệp quốc phòng thực tế sử dụng bao nhiêu từng loại khoáng sản.

Kể cả khi 확보 được mỏ, khâu tinh luyện và chế biến vẫn là thách thức. Phân tích năm 2025 của War on the Rocks xem xét mức độ tập trung nguồn cung, tầm quan trọng quân sự, khả năng thay thế và thời gian cần thiết để tăng công suất sản xuất. Phân tích cho rằng ngay cả khi quặng được khai thác ở nơi khác, nút thắt chuỗi cung ứng vẫn có thể kéo dài nếu khâu tinh luyện, tách và sản xuất linh kiện tập trung tại một số quốc gia. Báo cáo cũng đề xuất hợp tác chế biến với các đồng minh, trong đó có Hàn Quốc, trong chuỗi cung ứng vonfram.

Chính phủ Mỹ đang ứng phó thông qua chính sách mua sắm. Ngày 20 tháng 7, Nhà Trắng cho biết trong một sắc lệnh hành pháp rằng Mỹ sẽ mua sắm tại Mỹ hoặc các nước đồng minh không chỉ thành phẩm cung cấp cho quân đội, mà cả nguyên liệu thiết yếu và linh kiện cần để sản xuất, bảo trì và sửa chữa các sản phẩm đó. Sắc lệnh cũng yêu cầu xây dựng hướng dẫn để theo dõi các chuỗi cung ứng thiết yếu phục vụ mua sắm quốc phòng, từ nguyên liệu thô đến thành phẩm.

Cần phân biệt chính sách mua sắm với lượng hàng thực tế được cung ứng. Chỉ dựa vào ước tính của RUSI về lượng đạn dược sử dụng và vonfram cần bổ sung, số liệu sản xuất khoáng sản của USGS cùng sắc lệnh của Nhà Trắng thì chưa thể tính được chuỗi cung ứng mới sẽ bổ sung kho vũ khí của quân đội Mỹ nhanh đến đâu. Trong phân tích công bố ngày 19, Milewski ước tính cần khoảng 4.000 kg vonfram để bổ sung đạn dược đã sử dụng trong 16 ngày đầu chiến sự; phân tích RUSI mà ông dẫn lại cũng đưa ra cùng ước tính.

Vấn đề nguồn cung vonfram của Mỹ cần được xem xét đồng thời với tỷ trọng sản xuất cao của Trung Quốc và sự tập trung ở khâu chế biến. Trước đó, TokenPost từng đưa tin Trung Quốc chiếm 82% sản lượng vonfram khai thác toàn cầu, trong bối cảnh lượng dự trữ chiến lược của Mỹ được cho là đang giảm. Thống kê lần này của USGS ghi nhận tỷ trọng sản xuất năm 2025 ở mức 79%.