Xuất khẩu dầu Kuwait phục hồi 1 triệu thùng/ngày, chi phí vận chuyển đội lên

Xuất khẩu dầu thô của Kuwait đã phục hồi lên khoảng 1 triệu thùng/ngày, nhưng một phần sản lượng này được xử lý bằng hình thức chuyển tải giữa các tàu (STS) bên ngoài eo biển Hormuz, nên con số phục hồi chưa đồng nghĩa với việc chuỗi vận chuyển đã trở lại bình thường.

CNBC TV18 đưa tin Tập đoàn Dầu khí Kuwait (KPC) đang dùng cả tàu chở dầu của riêng mình lẫn tàu thuê để cung cấp trực tiếp cho khách hàng. Trong khối lượng xuất khẩu này có cả phần dầu được chuyển tải giữa các tàu ngay bên ngoài eo biển Hormuz.

Ông Shaikh Khaled Al-Sabah (Shaikh Khaled Al-Sabah), phụ trách tiếp thị quốc tế của KPC, phát biểu tại hội nghị APPEC do S&P Global Energy tổ chức ở Singapore rằng “chúng tôi có thể cung cấp cho tất cả khách hàng, nhưng một số lô hàng không còn giống như trước”. Theo ông, các lô hàng vận chuyển ra ngoài Hormuz phải cộng thêm phụ phí rủi ro, trong khi hàng xếp tại các cảng bên trong vịnh Ba Tư lại được chiết khấu. Phát biểu này cho thấy cùng một loại dầu thô nhưng chi phí đã phân hóa rõ theo từng tuyến vận chuyển.

Tổng khối lượng xuất khẩu và khối lượng thực sự đi qua eo biển là hai con số khác nhau. Báo The National dẫn số liệu của Kpler cho biết trong tháng 7, lượng dầu Kuwait đi qua Hormuz chỉ đạt 560.000 thùng/ngày, giảm 36% so với tháng trước. Điều này có nghĩa dù xuất khẩu của Kuwait đã tăng lên khoảng 1 triệu thùng/ngày, phần lớn không còn đi theo tuyến truyền thống qua eo biển.

Khối lượng dầu của UAE đi qua Hormuz trong tháng 7 cũng giảm tới 53%. Thay vào đó, tuyến qua cảng Fujairah được sử dụng nhiều hơn, nhờ đường ống Habshan-Fujairah cho phép UAE đưa dầu ra khỏi Hormuz mà không cần qua eo biển.

Ả Rập Saudi cũng tận dụng đường ống Đông-Tây (East-West Pipeline) nối tới Biển Đỏ, với công suất tối đa được công bố lên tới 7 triệu thùng/ngày. Trong khi đó, Kuwait gần như không có tuyến thay thế nào ở quy mô tương đương.

KPC hiện đang xem xét thêm các tuyến đường ống thay thế đi qua Ả Rập Saudi và UAE. Ở thời điểm hiện tại, tập đoàn này vẫn duy trì cách làm là cho tàu chở dầu đi qua Hormuz rồi chuyển hàng sang tàu lớn hơn ngoài eo biển, hoặc vận hành theo hình thức tàu con thoi để duy trì xuất khẩu.

STS là hình thức chuyển hàng từ tàu này sang tàu khác ngay trên biển. Kuwait đang dùng cách này để phân tán tuyến vận chuyển, nhưng việc cần thêm tàu và thêm chuyến đi đồng nghĩa chi phí vận chuyển và gánh nặng vận hành có thể tăng theo.

Các ước tính về khối lượng đi qua Hormuz cũng chênh lệch khá lớn giữa các tổ chức. Ông Russell Hardy (Russell Hardy), Tổng giám đốc điều hành Vitol, ước tính lượng hàng qua eo biển vào khoảng 10 triệu thùng/ngày, trong đó dầu thô chiếm khoảng 9 triệu thùng. Trong khi đó, Tập đoàn Macquarie đưa ra con số khoảng 7 triệu thùng/ngày nếu tính gộp cả dầu thô và các sản phẩm lọc dầu.

Theo số liệu Kpler tổng hợp, khối lượng hàng hóa toàn vùng Vịnh trong tháng 7 vào khoảng 4 triệu thùng/ngày. Tháng 6 trước đó ghi nhận 98 lượt tàu chở dầu đi qua Hormuz. Cùng nói về một eo biển, nhưng con số công bố lại khác nhau tùy theo cách tính: khối lượng đi trực tiếp, khối lượng đi vòng, hay có gộp cả sản phẩm lọc dầu hay không.

Chính vì vậy, khó có thể xem việc xuất khẩu của Kuwait phục hồi là dấu hiệu cho thấy vận chuyển qua Hormuz đã trở lại bình thường. UAE và Ả Rập Saudi có thể dùng đường ống sẵn có để né một phần tuyến qua eo biển, còn Kuwait vẫn phụ thuộc khá nhiều vào tàu biển và hình thức STS.

Sản lượng khai thác và khối lượng xuất khẩu của Kuwait cũng là hai khái niệm cần phân biệt rõ.

Thị trường hiện quan tâm đến việc dầu được vận chuyển theo tuyến nào và với chi phí ra sao, hơn là chỉ nhìn vào con số khối lượng đã phục hồi hay chưa. Vận chuyển ra ngoài Hormuz phải cộng thêm phụ phí, trong khi hàng xếp bên trong eo biển được chiết khấu, khiến cùng một loại dầu thô nhưng cấu trúc giá lại khác nhau tùy điều kiện vận chuyển.

Đánh giá về khả năng chống chịu của toàn vùng Vịnh cũng chưa thống nhất. UAE và Ả Rập Saudi có thể dùng đường ống để né bớt một phần xuất khẩu, còn cách ứng phó của Kuwait thiên về kết hợp cung cấp trực tiếp và chuyển tải giữa các tàu. Xuất khẩu phục hồi là điều đã được xác nhận, nhưng điều đó không có nghĩa tuyến vận chuyển và chi phí đã quay lại mức trước khi xảy ra căng thẳng.

Nếu tình hình lưu thông qua eo biển Hormuz một lần nữa biến động, tốc độ phục hồi xuất khẩu của Kuwait cũng có thể bị ảnh hưởng theo. Hiện tại, KPC vẫn duy trì song song hai cách cung cấp trực tiếp và chuyển tải giữa các tàu, đồng thời xem xét thêm các tuyến thay thế qua Ả Rập Saudi và UAE.