ARK Invest nộp đơn cơ cấu quỹ token hóa lên SEC, chờ phê duyệt

ARK Invest (ARK Investment Management) đã nộp đơn lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) xin thay đổi cơ cấu quỹ, kết hợp cổ phần niêm yết trên sàn với cổ phần token hóa trong cùng một quỹ. Tuy nhiên, SEC hiện chưa đưa ra quyết định phê duyệt.

SEC công bố nội dung đơn xin của ARK Venture Fund và ARK Invest ngày 26/8. Đơn được nộp lần đầu ngày 20/5 và đã qua hai lần sửa đổi vào ngày 11/6 và 7/8.

ARK Invest đề nghị thay đổi cấu trúc phê duyệt để có thể bổ sung vào quỹ đóng hiện tại hai loại cổ phần mới: lớp giao dịch trên sàn (exchange class) dùng cho niêm yết, và lớp token hóa (tokenized class) ghi nhận quyền sở hữu bằng sổ cái phân tán. Hạn nộp yêu cầu điều trần là 17h30 ngày 18/9 theo giờ miền Đông nước Mỹ, tương đương khoảng 4h30 sáng ngày 19/9 theo giờ Việt Nam.

Lớp token hóa được thiết kế để giao dịch trên hệ thống giao dịch thay thế (ATS) đã đăng ký với SEC hoặc các nền tảng báo giá khác. Giao dịch trực tiếp giữa các ví đã được phê duyệt cũng được cho phép, nhưng quỹ hoặc đại lý ủy quyền chỉ được chấp nhận những ví đã qua quy trình chống rửa tiền và xác minh danh tính khách hàng.

Trong tuyên bố của nhân viên về chứng khoán token hóa ngày 28/1, SEC cho biết hình thức phát hành token khác nhau không làm thay đổi bản chất chứng khoán theo luật liên bang. Nói cách khác, việc token hóa tự nó không phải là cách để né tránh các quy định chứng khoán hiện hành.

Jamie Selway (Jamie Selway), quan chức của SEC, phát biểu trong bài diễn văn ngày 13/4 rằng cơ quan này đang chuẩn bị đề xuất miễn trừ đổi mới (innovation exemption) để cho phép giao dịch chứng khoán token hóa. Đây mới chỉ là tiến triển ở cấp nhân viên, chưa phải quy định cuối cùng hay thông báo phê duyệt chính thức.

Cuộc đua trong lĩnh vực này không đơn thuần là ai ra mắt sản phẩm đầu tiên. BlackRock đã ra mắt lớp cổ phần on-chain cho một số quỹ thị trường tiền tệ dành cho nhà đầu tư tổ chức tại châu Âu từ ngày 4/8. Token đại diện cho cổ phần của quỹ cơ sở, nhưng danh sách cổ đông chính thức vẫn do đại lý chuyển nhượng (transfer agent) quản lý.

Lớp on-chain của Quỹ kỹ thuật số Kho bạc (Treasury Digital Fund) của Fidelity cũng sử dụng blockchain công khai. Tuy nhiên, hồ sơ sở hữu chính thức vẫn được đại lý chuyển nhượng lưu giữ trên sổ sách, còn dữ liệu trên blockchain chỉ mang tính bổ trợ; nếu hai bên có sai lệch, sổ sách chính thức của đại lý chuyển nhượng sẽ được ưu tiên.

Vì vậy, trọng tâm của đơn xin lần này không phải ai token hóa quỹ trước, mà là cấu trúc pháp lý và vận hành nào sẽ vượt qua được vòng thẩm định của SEC. Xu hướng chuyển hồ sơ sở hữu quỹ sang blockchain cũng có liên quan tới việc Ngân hàng New York Mellon đang tìm cách chuyển hệ thống quản lý hồ sơ quỹ sang nền tảng blockchain.

ARK Invest đề xuất mô hình gộp cả lớp cổ phần niêm yết và lớp cổ phần token hóa trong cùng một quỹ. Trong khi đó, BlackRock và Fidelity lại áp dụng ghi nhận on-chain hoặc lớp cổ phần riêng cho các sản phẩm đang vận hành sẵn có, nên khó so sánh trực tiếp ba mô hình này trên cùng một thước đo.

Giới quan sát có đánh giá trái chiều về cách tiếp cận quản lý của ngành. Hiệp hội Blockchain (Blockchain Association) cho rằng có thể cân nhắc cơ chế miễn trừ đổi mới với giới hạn về thời gian và quy mô giao dịch. Ngược lại, Hiệp hội Công nghiệp Chứng khoán và Thị trường Tài chính Mỹ (SIFMA) cảnh báo rằng miễn trừ trên diện rộng có thể làm suy yếu bảo vệ nhà đầu tư và gây phân mảnh thị trường.

Brett Redfearn (Brett Redfearn) của Securitize nêu dự đoán trong phát biểu ngày 20/8 rằng SEC có thể công bố cơ chế miễn trừ đổi mới vào đầu tháng 10. Tuy nhiên, đây chỉ là nhận định từ phía doanh nghiệp trong ngành, không phải lịch trình chính thức mà SEC đã ấn định.

Ngày 1/9, SEC đề xuất hiện đại hóa quy định đối với đại lý chuyển nhượng đã đăng ký, trong đó nêu rõ việc sử dụng liên lạc điện tử và công nghệ blockchain. Điều này cho thấy trong vận hành thực tế của các sản phẩm token hóa, không chỉ công nghệ giao dịch mà cả hồ sơ sở hữu chính thức và hệ thống đại lý chuyển nhượng cũng có thể trở thành đối tượng thẩm định.

Một quỹ token hóa không chỉ hoàn thiện bằng cách đưa tài sản cơ sở lên blockchain. Thị trường giao dịch được, ví đã được phê duyệt, quy trình xác minh khách hàng và chống rửa tiền, cùng sổ sách chính thức của đại lý chuyển nhượng phải vận hành đồng bộ, nên khác biệt cấu trúc giữa các sản phẩm có thể quyết định việc có vượt qua được khâu quản lý hay không.

Tại châu Âu, quỹ thị trường tiền tệ token hóa cũng đã xuất hiện, tiêu biểu là trường hợp Aviva Investors bổ sung lớp cổ phần token hóa vào quỹ thanh khoản USD hiện có. Có thể thấy các sản phẩm token hóa đang mở rộng theo hướng kết hợp hạ tầng blockchain vào cách tiếp cận cổ phần và quản lý hồ sơ, hơn là thay đổi đối tượng đầu tư của quỹ gốc.

Lớp cổ phần token hóa của ARK Invest hiện vẫn đang ở giai đoạn chờ phê duyệt. Bước tiếp theo sẽ diễn ra sau hạn chót yêu cầu điều trần, dự kiến vào khoảng 4h30 sáng ngày 19/9 theo giờ Việt Nam. Việc SEC phê duyệt đơn xin này hay yêu cầu thẩm định bổ sung sẽ được quyết định sau đó.