921 vụ tố giác giao dịch bất thường, cao nhất kể từ 2010

Số vụ tố giác nghi ngờ giao dịch bất công bằng trên thị trường chứng khoán Hàn Quốc đã lên tới 921 vụ tính đến tháng 7 năm nay, mức cao nhất kể từ năm 2010. Trong đó, tố giác nghi ngờ thao túng giá chiếm khoảng 70% với 636 vụ.

Theo tài liệu mà nghị sĩ Park Seong-hun (박성훈) thuộc Đảng Quyền lực Nhân dân nhận được từ Sở Giao dịch Chứng khoán Hàn Quốc (KRX), tổng số vụ tố giác giao dịch bất công bằng trong giai đoạn tháng 1-7 năm nay là 921 vụ. Số vụ tố giác theo năm lần lượt là 222 vụ (2022), 356 vụ (2023), 602 vụ (2024) và 519 vụ (2025).

Xét theo loại hình, tố giác nghi ngờ 'thao túng giá' - tức hành vi tác động nhân tạo lên giá cổ phiếu - chiếm số lượng nhiều nhất. Loại tố giác này tăng từ 139 vụ năm 2022 lên 432 vụ năm 2025, và chỉ trong 7 tháng đầu năm nay đã vượt mốc 600 vụ.

Tố giác sử dụng thông tin nội bộ chưa công bố là 29 vụ, tăng 6 vụ so với năm 2022. Tố giác giao dịch gian lận giảm từ 60 vụ xuống 42 vụ trong cùng giai đoạn, trong khi các loại tố giác khác - bao gồm bán khống, chênh lệch giao dịch ngắn hạn, sở hữu khối lượng lớn - đạt 214 vụ, vượt con số 73 vụ của năm 2025.

Xét theo thị trường, mức tăng tố giác thể hiện rõ nhất tại sàn KOSDAQ, nơi có tỷ trọng nhà đầu tư cá nhân cao. Tố giác liên quan đến KOSDAQ đạt 585 vụ, chiếm 64% tổng số, trong khi tố giác liên quan đến sàn KOSPI (thị trường chứng khoán cơ sở) là 292 vụ.

Trái ngược với số vụ tố giác, số tiền thưởng thực tế được chi trả lại không nhiều. Số vụ được KRX chi thưởng cho tố giác giao dịch bất công bằng là 8 vụ năm 2022, 12 vụ năm 2023, sau đó giảm còn 2 vụ mỗi năm trong 2024 và 2025, và vẫn giữ ở mức 2 vụ tính đến tháng 7 năm nay.

Tổng tiền thưởng chi trả giảm từ 134.928.000 won năm 2022 xuống còn 41.493.000 won năm 2023 và 4.106.000 won năm 2024. Năm 2025, số tiền thưởng là 9.170.000 won, và tính đến tháng 7 năm nay là 1.154.000 won.

Không phải mọi vụ tố giác đều dẫn đến việc phát hiện giao dịch bất công bằng hay được chi thưởng. KRX cho biết sau khi giám sát và thẩm định thị trường đối với từng vụ tố giác, cơ quan này sẽ quyết định có thông báo cho các cơ quan liên quan hay không, còn kết quả xử lý tiếp theo bị hạn chế công bố ra bên ngoài theo quy định pháp luật liên quan.

KRX giải thích việc khó công bố kết quả xử lý tố giác ra bên ngoài xuất phát từ quy định hạn chế sử dụng thông tin theo Luật Thị trường vốn và quy định bảo mật giao dịch tài chính theo Luật Giao dịch tài chính thực danh.

Ủy ban Dịch vụ Tài chính (FSC) đã bãi bỏ mức trần 3 tỷ won đối với tiền thưởng tố giác giao dịch bất công bằng trước đây, chuyển sang cơ chế chi trả tối đa 30% khoản lợi bất chính bị phát hiện, thu hồi hoặc tiền phạt liên quan.

KRX cũng nâng hạn mức tiền thưởng nhỏ kể từ cuối tháng 6. Theo đó, ngay cả khi người tố giác có tham gia một phần vào hành vi giao dịch bất công bằng, họ vẫn có thể nhận thưởng nếu không đóng vai trò chủ mưu hay tham gia lặp lại nhiều lần.

Một trong những trường hợp chi thưởng đáng chú ý của KRX là vụ tố giác thao túng giá cổ phiếu liên quan đến thông tin sai sự thật của doanh nghiệp A được tiếp nhận năm 2020, với số tiền thưởng 126.000.000 won. Cùng năm đó, vụ tố giác sử dụng thông tin nội bộ liên quan đến thao túng giá cổ phiếu của một nhân viên công ty con thuộc doanh nghiệp B cũng được chi thưởng 31.450.000 won.

Nghị sĩ Park Seong-hun (박성훈) thuộc Đảng Quyền lực Nhân dân nhận định “cơ quan quản lý tài chính không nên chỉ dừng lại ở việc tiếp nhận tố giác, mà cần kiểm tra chặt chẽ xem việc này có thực sự dẫn đến phát hiện và xử phạt hay không, đồng thời phải tăng cường hệ thống giám sát, điều tra để các thế lực thao túng giá không còn chỗ đứng”. Ông cho rằng cần xác minh riêng liệu số vụ tố giác tăng có thực sự đi kèm với số vụ phát hiện và xử phạt tăng tương ứng hay không.

KRX cho biết theo quy định xử lý nghiệp vụ giám sát thị trường, cơ quan này xử lý tố giác trong vòng 3 ngày kể từ ngày tiếp nhận và thông báo kết quả cho người tố giác. Trong 5 năm gần đây, toàn bộ các vụ tố giác tiếp nhận đều được xử lý trong thời hạn này.