Vệt ngưng tụ giảm 40% tác động nóng lên, Google và Cathay Pacific mở rộng thử nghiệm AI ở châu Á - Thái Bình Dương

Google và Cathay Pacific (mã 0293.HK) đã mở rộng thử nghiệm công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) giúp máy bay tránh vệt ngưng tụ sang mạng bay châu Á - Thái Bình Dương, sau khi thử nghiệm ban đầu cho thấy tác động nóng lên của vệt ngưng tụ giảm khoảng 40%.

Google (thuộc Alphabet, mã GOOGL) cho biết ngày 7 (giờ địa phương) rằng hãng cùng Cathay Pacific sẽ mở rộng thử nghiệm giảm vệt ngưng tụ sang khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Đợt thử nghiệm vận hành ban đầu được thực hiện trên hơn 100 chuyến bay, trong đó hơn 80 chuyến bay đã điều chỉnh đường bay để tránh tạo vệt ngưng tụ.

Vệt ngưng tụ là những đám mây tinh thể băng hình thành quanh khí thải khi máy bay bay qua lớp không khí lạnh và ẩm. Phần lớn tan nhanh, nhưng một số tồn tại lâu, loang rộng như mây và giữ nhiệt trong khí quyển, góp phần vào hiện tượng nóng lên toàn cầu.

Theo Google, vệt ngưng tụ tồn tại lâu chiếm khoảng một phần ba tổng tác động khí hậu của ngành hàng không. Đây là lý do hãng xem việc giảm vệt ngưng tụ là giải pháp bổ sung bên cạnh cắt giảm nhiên liệu tiêu thụ trực tiếp, bởi nó xử lý cả tác động của những đám mây hình thành sau chuyến bay.

Công nghệ này không thay đổi lớn đường bay, mà chỉ điều chỉnh nhẹ độ cao của máy bay để tránh vùng không phận dễ hình thành vệt ngưng tụ. Hệ thống kết hợp công nghệ dự đoán bằng AI, hình ảnh vệ tinh và dữ liệu thời tiết để xác định các khu vực khí quyển lạnh và ẩm có nguy cơ tạo vệt ngưng tụ cao.

Google so sánh việc điều chỉnh này với cách phi công đổi đường bay để tránh nhiễu động không khí. Hãng cho biết thay đổi này không ảnh hưởng đến hành khách hay an toàn bay, đồng thời có thể áp dụng trên đội bay và hệ thống nhiên liệu hiện có mà không cần thay thế thiết bị quy mô lớn.

Nhân viên điều hành bay và phi công nhận thông tin dự báo trước mỗi chuyến bay. Trong lúc bay, thông tin liên quan được cập nhật qua wifi trên khoang và thư mục bay điện tử của Cathay Pacific, giúp tích hợp công nghệ vào quy trình vận hành sẵn có.

Thử nghiệm lần này bao gồm cả tuyến Hong Kong - Singapore. Google phân tích rằng các điều chỉnh trên tuyến bay này chiếm hơn một nửa mức giảm tác động khí hậu của toàn bộ đợt thử nghiệm.

Tránh vệt ngưng tụ là việc điều chỉnh đường bay và độ cao theo điều kiện thời tiết. Cùng một chuyến bay nhưng khả năng hình thành vệt ngưng tụ có thể khác nhau tùy nhiệt độ và độ ẩm ở từng đoạn bay, nên cần dự báo thời tiết theo thời gian thực kết hợp quyết định vận hành.

Lawrence Fong, Giám đốc Kỹ thuật số và CNTT của Cathay Pacific, nói rằng "ngành hàng không cần giải pháp ứng phó biến đổi khí hậu, và AI đang giúp đẩy nhanh tiến trình đó". Phát biểu này cho thấy trọng tâm của dự án là kiểm chứng khả năng giảm tác động khí hậu mà không cần thay đổi toàn bộ hệ thống vận hành hiện tại của hãng bay.

Tổ chức phi lợi nhuận Contrails.org cũng tham gia dự án này. Tổ chức cho biết nếu điều chỉnh đường bay của khoảng 5% tổng số chuyến bay, ngành hàng không có thể tránh được 80% tác động nóng lên do vệt ngưng tụ gây ra.

Trước đó, Google từng triển khai các dự án tương tự tại không phận Mỹ và khu vực Bắc Đại Tây Dương. Hợp tác với Cathay Pacific là bước mở rộng phạm vi thử nghiệm công nghệ này sang châu Á - Thái Bình Dương.

Tuy nhiên, con số giảm 40% trong thử nghiệm ban đầu là ước tính của Google dựa trên phân tích hình ảnh vệ tinh. Việc hiệu quả này có lặp lại trên nhiều tuyến bay và điều kiện vận hành khác nhau hay không vẫn là câu hỏi cần được xác nhận trong các đợt thử nghiệm mở rộng tiếp theo.

Cathay Pacific và Google dự kiến sẽ tiến hành đợt thử nghiệm thứ hai trên các tuyến bay châu Á và tuyến xuyên Thái Bình Dương trong thời gian tới.