187 nghìn tỷ won đổ vào ngân hàng Hàn Quốc, khối tài chính cấp 2 vẫn giảm dù hạn mức bảo hiểm tăng gấp đôi

Tổng dư nợ tiền gửi tại các ngân hàng Hàn Quốc đã tăng thêm 187 nghìn tỷ won trong hơn một năm kể từ khi hạn mức bảo hiểm tiền gửi được nâng từ 50 triệu won lên 100 triệu won, trong khi tiền gửi tại khối tài chính cấp 2 như ngân hàng tiết kiệm và các hợp tác xã tín dụng lại giảm. Xu hướng dịch chuyển dòng vốn sang khối tài chính cấp 2 mà giới chức từng tính đến đã không xảy ra.

Theo hãng tin tài chính Yonhap Infomax đưa tin ngày 8, tổng dư nợ tiền gửi tại các ngân hàng nhận tiền gửi tính đến cuối tháng 6 năm nay đạt 2.912 nghìn tỷ won, tăng 187 nghìn tỷ won so với mức 2.725 nghìn tỷ won vào cuối tháng 8 năm ngoái, thời điểm ngay trước khi hạn mức bảo hiểm tiền gửi được điều chỉnh.

Trong cùng giai đoạn, tổng dư nợ tiền gửi tại các ngân hàng tiết kiệm tương hỗ giảm khoảng 2 nghìn tỷ won. Saemaul Geumgo, hệ thống quỹ tín dụng cộng đồng của Hàn Quốc, giảm 17 nghìn tỷ won, còn các hợp tác xã tín dụng Sinhyeop giảm khoảng 5 nghìn tỷ won.

Ngành giảm mạnh nhất là bảo hiểm nhân thọ. Dư nợ tiền gửi tại các công ty bảo hiểm nhân thọ giảm khoảng 83 nghìn tỷ won, dù không phải toàn bộ khoản tiền gửi tại nhóm này thuộc diện được bảo hiểm tiền gửi bảo vệ.

Trước khi nâng hạn mức, cơ quan quản lý tài chính Hàn Quốc từng tính đến khả năng dòng vốn dịch chuyển sang khối tài chính cấp 2, nơi thường trả lãi suất huy động cao hơn. Một số ý kiến khi đó cũng dự báo cạnh tranh lãi suất huy động ở khối tài chính cấp 2 sẽ hạ nhiệt, trong khi ngân hàng có thể phải phát hành thêm trái phiếu ngân hàng để bù đắp nguồn vốn.

Nhưng diễn biến lãi suất huy động thực tế lại đi ngược dự báo. Lãi suất huy động tại khối tài chính cấp 2 tăng lên, song dư nợ tiền gửi vẫn tiếp tục giảm.

Theo màn hình lãi suất tiền gửi kỳ hạn của ngân hàng tiết kiệm trên Yonhap Infomax (mã màn hình 4428), lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng bình quân của 79 ngân hàng tiết kiệm tính đến ngày 7 đạt 3,73%, tăng 0,74 điểm phần trăm so với mức 2,99% ghi nhận vào ngày 1 tháng 9 năm ngoái.

Việc tiền gửi ngân hàng tăng được lý giải chủ yếu nhờ tiền gửi doanh nghiệp và tín dụng doanh nghiệp mở rộng. Tiền gửi doanh nghiệp ít chịu ảnh hưởng của hạn mức bảo hiểm 100 triệu won hơn so với tiền gửi cá nhân, còn tín dụng doanh nghiệp tăng khiến một phần vốn vay quay trở lại tài khoản ngân hàng, qua đó góp phần đẩy tổng dư nợ tiền gửi đi lên.

Vốn cá nhân chảy vào chứng khoán, khối tài chính cấp 2 tăng lãi suất vẫn không giữ được dòng tiền

Trong bối cảnh quy định tổng hạn mức cho vay hộ gia đình hạn chế quy mô vốn cá nhân, dòng vốn có xu hướng chảy vào tín dụng doanh nghiệp, kéo theo tiền gửi ngân hàng tăng lên. Giới phân tích nhận định tiền gửi ngân hàng tăng trưởng tương ứng tốc độ tăng cung tiền, trong khi khối tài chính cấp 2 lại tăng trưởng âm, chủ yếu do sụt giảm ở nhóm khách hàng cá nhân.

Trong nửa đầu năm nay, khi thị trường chứng khoán đi lên, một phần tiền gửi đã dịch chuyển sang kênh đầu tư chứng khoán. Khối tài chính cấp 2 đã tăng lãi suất huy động để giữ chân dòng vốn, nhưng vẫn không thu hẹp được đà giảm tiền gửi.

Hiệu quả giảm bất tiện khi phân tán tiền gửi nhờ nâng hạn mức bảo hiểm cũng được đánh giá là không lớn. Lý do là dịch vụ ngân hàng qua Internet và ứng dụng di động đã giúp việc phân bổ tiền gửi ở nhiều tổ chức tài chính trở nên dễ dàng từ trước, nên việc nâng hạn mức không tạo thêm khác biệt đáng kể.

Một quan chức trong ngành tài chính cấp 2 cho biết “trong nửa đầu năm, có nhiều yếu tố khiến dư nợ tiền gửi giảm như dòng tiền dịch chuyển sang chứng khoán và việc thu hẹp ưu đãi miễn thuế, nhưng sang tháng 7 và tháng 8, đà giảm đã rõ ràng chững lại và dư nợ đang duy trì quanh mức cuối tháng 6”. Phát biểu này cho thấy chỉ riêng việc tăng lãi suất khó có thể đảo ngược hoàn toàn dòng vốn đã dịch chuyển do biến động chứng khoán và thay đổi chính sách thuế.

Hạn mức bảo hiểm tiền gửi là mức tối đa mà Tổng công ty Bảo hiểm tiền gửi Hàn Quốc (KDIC) chi trả cho người gửi tiền khi một tổ chức tài chính bị đình chỉ hoạt động hoặc phá sản. Hạn mức này được nâng từ 50 triệu won lên 100 triệu won kể từ ngày 1 tháng 9 năm ngoái.

Diễn biến lần này cũng tương đồng với phân tích trước đó của TokenPost cho rằng hiệu ứng tăng tiền gửi tại ngân hàng tiết kiệm sau khi nâng hạn mức bảo hiểm tiền gửi vẫn còn hạn chế. Có thể thấy tín dụng doanh nghiệp, diễn biến thị trường chứng khoán và thay đổi chính sách thuế tác động đến dòng tiền gửi giữa các nhóm tổ chức tài chính rõ rệt hơn so với bản thân việc nâng hạn mức bảo hiểm.

Nhìn chung, sau khi hạn mức bảo hiểm tiền gửi được nâng lên, chưa ghi nhận dòng vốn dịch chuyển mang tính cấu trúc sang khối tài chính cấp 2. Đà giảm tiền gửi tại khối này đã chững lại trong tháng 7 và tháng 8, nhưng nhìn chung vẫn chỉ dừng ở mức duy trì so với cuối tháng 6.