269 tỷ won cho 8 tổ chức mới, lo ngại trùng chức năng với các bộ

Chính phủ Hàn Quốc đã phân bổ tổng cộng 26,97 tỷ won cho ngân sách năm sau dành cho 8 tổ chức mới thành lập hoặc tái cơ cấu, bao gồm các ủy ban và ban chỉ đạo. Việc vận hành các tổ chức riêng biệt để đảm nhận những công việc vốn có thể do các bộ hiện hữu phụ trách đã làm dấy lên tranh cãi về gánh nặng tài chính và sự trùng lặp chức năng.

Tờ Hankyung (한국경제) đưa tin ngày 7, dựa trên dự thảo ngân sách năm 2027 vừa được công bố, rằng ngân sách năm sau của 4 ủy ban gồm Ủy ban Ánh sáng (빛의위원회), Ủy ban Xã hội Cơ bản (기본사회위원회), Ủy ban An toàn Tính mạng Quốc dân (국민생명안전위원회) và Ủy ban Công chức Hợp đồng (공무직위원회) là 17,115 tỷ won. Nếu cộng thêm ngân sách của Ban Chỉ đạo Đổi mới Dịch vụ Trí tuệ Nhân tạo Quốc dân, Ban Chỉ đạo Thực thi Chính sách Chuyển đổi Không gian Quốc thổ, Ban Hỗ trợ Thành phố Đặc biệt Hợp nhất và ngân sách chuẩn bị thành lập Viện Xúc tiến Phúc lợi Động vật, tổng quy mô lên tới 26,97 tỷ won.

Tổ chức được phân bổ ngân sách nhiều nhất là Ủy ban Ánh sáng. Ủy ban này được thành lập trong năm nay và nhận 7,882 tỷ won chi phí vận hành cho năm sau.

Ủy ban Ánh sáng có nhiệm vụ điều tra, thu thập sử liệu liên quan đến “cách mạng ánh sáng”, đồng thời phát hiện và trao chứng nhận, tôn vinh những công dân có đóng góp trong việc vượt qua tình trạng thiết quân luật khẩn cấp ngày 3/12. Chính phủ cho biết cần một cơ quan riêng để nhà nước ghi nhận hành động phản kháng tự phát của người dân, nhưng tiêu chí cụ thể để chứng nhận “người bảo vệ nền dân chủ” vẫn chưa được làm rõ.

Việc phân bổ ngân sách vận hành trong khi đối tượng và tiêu chí chứng nhận chưa được cụ thể hóa đang khiến tính hợp lý của khoản chi này bị đặt dấu hỏi. Đặc biệt, việc ấn định chi phí vận hành khi chưa có tiêu chí rõ ràng được xem là điểm gây tranh cãi nhất.

Ủy ban Xã hội Cơ bản nhận 3,661 tỷ won. “Xã hội cơ bản” là khái niệm chính sách theo đó nhà nước đảm bảo các dịch vụ thiết yếu cho đời sống người dân như nhà ở, y tế, chăm sóc.

Lĩnh vực nhà ở hiện do Bộ Đất đai, Hạ tầng và Giao thông phụ trách, còn y tế và chăm sóc thuộc thẩm quyền của Bộ Y tế và Phúc lợi cùng các bộ liên quan khác. Có ý kiến cho rằng nếu một ủy ban trực thuộc Tổng thống lại đứng ra tổng hợp, điều phối các công việc này một lần nữa, chức năng có thể trùng lặp với các bộ hiện hữu.

Ngân sách của Ủy ban An toàn Tính mạng Quốc dân là 3,282 tỷ won. Mục đích thành lập là điều phối ở cấp toàn chính phủ các chính sách liên quan đến tính mạng người dân như tai nạn lao động, thiên tai, nhưng Ủy ban Quản lý An toàn Trung ương do Thủ tướng chủ trì cùng các tổ chức về thảm họa, an toàn của Bộ Hành chính và An toàn đã đang hoạt động.

Ủy ban Công chức Hợp đồng do Bộ Việc làm và Lao động thành lập trong năm nay được phân bổ 2,29 tỷ won. Đây là tổ chức thẩm định, điều phối điều kiện lao động của công chức hợp đồng, nhưng trong dự thảo ngân sách, nội dung hoạt động chỉ được ghi là “chi phí vận hành Ủy ban Công chức Hợp đồng”, không kèm hạng mục chi tiêu cụ thể.

Các tổ chức liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) cũng nhận ngân sách riêng. Ban Chỉ đạo Đổi mới Dịch vụ Trí tuệ Nhân tạo Quốc dân do Bộ Khoa học và Công nghệ Thông tin Truyền thông thành lập ngày 26/8 sẽ nhận 6,769 tỷ won cho năm sau.

Ban Chỉ đạo Đổi mới Dịch vụ Trí tuệ Nhân tạo Quốc dân có quy mô 61 người, trực tiếp lên kế hoạch và phát triển các dịch vụ ứng dụng AI phục vụ người dân. Có ý kiến cho rằng do đã tồn tại Ủy ban Chiến lược Trí tuệ Nhân tạo Quốc gia và Cục Chính sách Trí tuệ Nhân tạo thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ Thông tin Truyền thông, cần làm rõ sự phân công vai trò và trách nhiệm giữa tổ chức mới với các cơ quan hiện hữu.

Bộ Nông nghiệp, Thực phẩm và Nông thôn phân bổ 1,003 tỷ won cho công tác chuẩn bị thành lập Viện Xúc tiến Phúc lợi Động vật. Dù luật căn cứ thành lập và biên chế nhân sự chưa được xác định, các khoản chi phí chuẩn bị như tiền thuê văn phòng đã được đưa vào ngân sách.

Cũng có ý kiến chỉ trích rằng do Bộ Nông nghiệp, Thực phẩm và Nông thôn cùng các tổ chức hiện hữu khác đã phụ trách công tác bảo vệ, phúc lợi động vật, việc thành lập cơ quan mới đã đi trước việc điều chỉnh chức năng. Có lo ngại rằng những tổ chức được lập ra mỗi khi phát sinh vấn đề chính sách có thể dần trở thành cơ quan thường trực trên thực tế.

Trong quá trình Quốc hội thẩm định ngân sách, có ý kiến cho rằng cần xem xét các tổ chức mới thực hiện chức năng khác biệt gì so với các bộ, cơ quan công lập hiện hữu, cũng như thời hạn tồn tại và mục tiêu hiệu quả có được xác định rõ ràng hay không. Vai trò của từng tổ chức và căn cứ thực hiện ngân sách cũng cần được xem xét kỹ trong quá trình thẩm định.