3,4 tỷ AUD nợ của Bathla Group, tín dụng tư nhân Úc bị soi xét

Nợ được biết đến của tập đoàn phát triển nhà ở Úc Bathla Group đã được công bố ở mức khoảng 3,4 tỷ đô la Úc (AUD) tại cuộc họp chủ nợ ngày 4 tháng 9, cao gấp 10 lần con số 340 triệu AUD (khoảng 290 tỷ won) từng được đưa ra ban đầu. Vấn đề thanh khoản của một nhà phát triển bất động sản đơn lẻ đang lan rộng thành đợt rà soát rủi ro trên toàn thị trường tín dụng tư nhân của Úc.

Bathla Group bước vào diện quản lý tự nguyện (voluntary administration) từ ngày 25 tháng 8. Trong thông báo chính thức, công ty cho biết nguyên nhân đến từ doanh số bán hàng chậm lại, thay đổi ngân sách liên bang hồi tháng 5, niềm tin suy yếu tại các thị trường chủ lực và chi phí xây dựng tăng cao. Các quản tài viên được chỉ định gồm Steven Longley, Daniel Walley, Adam Colley, Andrew Scott và Rebecca Gill của công ty tư vấn Teneo.

Cuộc họp chủ nợ đầu tiên diễn ra lúc 10h30 ngày 4/9 theo giờ chuẩn miền Đông Úc (AEST), tức 7h30 cùng ngày theo giờ Việt Nam. Đài ABC (Úc) đưa tin ngày 4/9 rằng tại cuộc họp này, khoản nợ đã biết của Bathla Group được công bố vào khoảng 3,4 tỷ AUD. Do quy mô nợ có thể thay đổi theo từng thời điểm ước tính và số liệu sơ bộ, con số này cần được hiểu là mốc tính tại thời điểm họp chủ nợ.

Cơ cấu nợ được công bố gồm trái phiếu có bảo đảm 3,08 tỷ AUD, nợ thuế với Sở Thuế vụ Úc 145 triệu AUD, thuế đất 42 triệu AUD, trái phiếu không bảo đảm 130 triệu AUD và nợ lương cùng quỹ hưu trí 4 triệu AUD. Tỷ trọng lớn của trái phiếu có bảo đảm cho thấy các khoản vay thế chấp dự án phát triển và bất động sản đang là tâm điểm của vụ việc.

Việc công trình có tiếp tục thi công hay không phụ thuộc vào khả năng huy động vốn ngắn hạn. Teneo cho biết cần từ 1 đến 1,3 triệu AUD mỗi tuần để duy trì thi công tại một số công trường. Tính đến ngày 27/8, công ty cần khoảng 20 triệu AUD để duy trì hoạt động xây dựng trong 5 tuần tới.

Vào thời điểm đó, số nhà đang thi công vào khoảng 2.000 căn, trong khi tổng số dự án trong đường ống phát triển vào khoảng 13.000 căn. ABC đưa tin cùng thời điểm Bathla Group có 349 nhân viên, chi phí lương tuần khoảng 3,3 triệu AUD và 219 dự án, trong đó 45 dự án đang ở giai đoạn xây dựng. Việc ngừng thi công có thể gây áp lực đồng thời lên người mua nhà, nhà thầu phụ và người lao động.

Vụ việc của Bathla Group lan thành vấn đề kinh tế Úc bởi thị trường nhà ở và thị trường tài chính có mối liên hệ chặt chẽ. Reuters đưa tin số đơn xin vay thế chấp mua nhà tại 4 ngân hàng lớn của Úc đã giảm hai chữ số phần trăm. Cũng trong bài viết này, Morgan Stanley (MS) nhận định ngành ngân hàng Úc đối mặt rủi ro giảm đối với kết quả kinh doanh năm 2027, dựa trên cơ sở thị trường vay thế chấp chậm lại, cạnh tranh gia tăng và chất lượng tín dụng suy giảm.

Tuy nhiên, chưa xác nhận được tài liệu gốc công khai nào cho thấy Morgan Stanley trực tiếp gọi sự sụp đổ của Bathla Group là cú sốc trực tiếp đối với toàn bộ nền kinh tế Úc. Trong phạm vi có thể xác minh, cảnh báo của Morgan Stanley là phân tích về ngành ngân hàng Úc và nhu cầu vay mua nhà chậm lại. Vụ Bathla Group được đặt cạnh như một trường hợp vỡ nợ bất động sản quy mô lớn xảy ra cùng thời điểm.

Ủy ban Đầu tư và Chứng khoán Úc (ASIC) trong phát biểu trước ủy ban hỗn hợp Quốc hội ngày 4/9 đã nhắc đến Bathla Group như một diễn biến đáng lo ngại trong lĩnh vực tín dụng tư nhân. Ủy ban này chỉ ra rằng thông tin và tính minh bạch của thị trường tín dụng tư nhân Úc còn kém hơn so với các thị trường tương tự như Mỹ và Anh.

Tín dụng tư nhân là cấu trúc trong đó các quỹ hoặc tổ chức tài chính phi ngân hàng cấp vốn trực tiếp cho doanh nghiệp và dự án, thay vì thông qua ngân hàng. Kênh này đã mở rộng như một nguồn huy động vốn thay thế cho doanh nghiệp vừa và các nhà phát triển bất động sản trong giai đoạn lãi suất tăng và quy định ngân hàng siết chặt.

Phản ứng thị trường phân hóa giữa phòng thủ và cảnh giác. MA Financial trong công bố ngày 25/8 cho biết sẽ giới hạn mức rút vốn của một số quỹ cơ sở ở mức 1% tài sản quản lý mỗi tháng. Công ty giải thích lý do là điều kiện thị trường và nhu cầu rút vốn gia tăng, đồng thời khẳng định không có khoản tiếp xúc trực tiếp nào với Bathla Group.

Trên website chính thức trước đây, Bathla Group từng giới thiệu quy mô hoạt động tại 58 khu vực ngoại ô, đường ống dự án trị giá 15 tỷ AUD và hơn 500 nhân viên. Những con số này không phản ánh tình hình tài chính hiện tại của công ty. Tuy vậy, đây là dữ liệu nền cho thấy vấn đề thanh khoản của một nhà phát triển lớn có thể lan đồng thời sang công trường, nhà thầu phụ, người mua nhà và nhà đầu tư tín dụng tư nhân.

Với nhà đầu tư trong nước, vụ việc này để lại điểm cần lưu ý khi xem xét các sản phẩm tín dụng tư nhân và tài chính bất động sản ở nước ngoài. Khoản vay phát triển bất động sản dù có tài sản bảo đảm vẫn có thể chịu áp lực dòng tiền lớn khi thi công chậm trễ, bán hàng đình trệ và nhu cầu rút vốn cộng dồn cùng lúc. Giá trị tài sản bảo đảm mà quỹ công bố và số tiền thực tế có thể thu hồi không phải lúc nào cũng là một.

Quản tài viên cho biết tính đến ngày 4/9 đang thảo luận với một số bên cho vay về phương án hỗ trợ vốn ngắn hạn. Những công trường của các bên cho vay không tham gia hỗ trợ vốn có thể khó tiếp tục thi công. Việc các công trường của Bathla Group có tiếp tục hoạt động hay không sẽ phụ thuộc vào kết quả đàm phán với chủ nợ và quyết định hỗ trợ vốn của từng bên cho vay.