12,7 tỷ USD giao dịch nghi lừa đảo: Mỹ - Anh mở rộng phối hợp điều tra

Mỹ và Anh vừa thiết lập cơ chế phối hợp thực thi pháp luật chung nhằm vào các trung tâm lừa đảo tiền mã hóa xuyên quốc gia. Hai nước sẽ điều tra song song cùng một mục tiêu, chia sẻ thông tin về mạng lưới tội phạm có tổ chức và bàn bạc quyền tài phán truy tố cho từng vụ việc cụ thể.

Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) cho biết ngày 4 (giờ Hàn Quốc), Lực lượng đặc nhiệm Trung tâm lừa đảo (Scam Center Task Force) thuộc Văn phòng Công tố Liên bang tại Washington D.C. đã ký biên bản ghi nhớ với Cơ quan Công tố Hoàng gia Anh và xứ Wales (Crown Prosecution Service) cùng Cơ quan Phòng chống Tội phạm Quốc gia Anh (National Crime Agency - NCA). DOJ mô tả đây là cơ chế hợp tác quốc tế đầu tiên nhằm vô hiệu hóa các trung tâm lừa đảo chuyên thực hiện hành vi lừa đảo đầu tư tiền mã hóa và lừa đảo đầu tư dựa trên không gian mạng.

Thỏa thuận gồm các nội dung chính: điều tra song song đối với mục tiêu chung; chia sẻ thông tin liên quan đến mạng lưới tội phạm có tổ chức; bàn bạc quyền tài phán truy tố đối với các vụ việc hai bên cùng quan tâm; và ưu tiên xử lý các vụ việc liên quan. Nhà chức trách hai nước cho biết đã xác định được một số vụ việc lớn trùng lặp, và NCA dự kiến tổ chức sự kiện gặp mặt trực tiếp với các đối tác trong ngành vào đầu tháng 10 tại London để bàn biện pháp ngăn chặn.

Jeanine Ferris Pirro, Công tố trưởng Liên bang tại Washington D.C., phát biểu rằng "Anh là một trong những đồng minh và đối tác lâu đời nhất của Mỹ" và "hôm nay chúng tôi quyết định sát cánh cùng nhau trong cuộc chiến chống tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia". Bà Pirro cho rằng các mạng lưới tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia gốc Trung Quốc đang vận hành các khu phức hợp lừa đảo, chiếm đoạt tiền của nạn nhân và sử dụng lao động là nạn nhân buôn người.

Quy mô thiệt hại là lý do khiến Mỹ mở rộng phạm vi hợp tác. Theo Trung tâm Khiếu nại Tội phạm Internet (IC3) thuộc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI), các vụ lừa đảo dựa trên không gian mạng chiếm khoảng 85% tổng thiệt hại được trình báo trong năm 2025. Trong đó, thiệt hại do lừa đảo đầu tư dựa trên không gian mạng - bao gồm tiền mã hóa - được trình báo đã tăng 89%, từ 4,57 tỷ USD năm 2023 lên 8,65 tỷ USD năm 2025.

Lực lượng đặc nhiệm Trung tâm lừa đảo được thành lập vào tháng 11/2025, với mục tiêu chính là các mạng lưới tội phạm có tổ chức gốc Trung Quốc hoạt động chủ yếu tại Đông Nam Á. Bộ Tư pháp Mỹ cho biết các tổ chức này tham gia lừa đảo đầu tư tiền mã hóa, lừa đảo mạng, buôn người và rửa tiền, gây thiệt hại hàng tỷ USD cho nạn nhân tại Mỹ.

Trung tâm lừa đảo là các cứ điểm tội phạm có tổ chức, dùng nền tảng đầu tư giả và kỹ thuật thao túng tâm lý để chiếm đoạt tiền của nạn nhân. Phương thức phổ biến là dụ dỗ nạn nhân trong thời gian dài, khiến họ chuyển các khoản tiền nhỏ trước khi bị chiếm đoạt số tiền lớn hơn. Vì vậy, cơ quan điều tra không chỉ theo dõi từng tài khoản riêng lẻ mà còn nhắm vào mạng lưới vận hành và đường đi của dòng tiền rửa.

Mạng lưới Thực thi Tội phạm Tài chính (FinCEN) thuộc Bộ Tài chính Mỹ, trong một phân tích riêng công bố cùng ngày 4 (giờ Hàn Quốc), cho biết các giao dịch tài chính bị nghi liên quan đến lừa đảo đầu tư tài sản số do các trung tâm lừa đảo ở nước ngoài thực hiện đã lên tới 12,7 tỷ USD. Con số này dựa trên hơn 33.000 báo cáo giao dịch đáng ngờ được tiếp nhận từ tháng 9/2023 đến tháng 12/2025.

Việc truy quét xuyên quốc gia vốn đã có xu hướng mở rộng từ trước. Bộ Tư pháp Mỹ cho biết trong chiến dịch hồi tháng 4 với sự tham gia của cảnh sát Dubai, FBI và Bộ Công an Trung Quốc, ít nhất 276 người đã bị bắt giữ và ít nhất 9 trung tâm lừa đảo đầu tư tiền mã hóa đã bị đóng cửa. Khi đó, Mỹ đã truy tố các đối tượng liên quan với cáo buộc lừa đảo và rửa tiền.

Diễn biến lần này tiếp nối thông tin mà TokenPost từng đưa về việc cơ quan điều tra và công tố Mỹ, Anh xây dựng cơ chế hợp tác chung đầu tiên để truy quét các trung tâm lừa đảo tiền mã hóa ở nước ngoài. Điểm mới của lần công bố này là phối hợp thông tin điều tra, quyền tài phán truy tố và các biện pháp ngăn chặn từ khu vực tư nhân trong cùng một khuôn khổ, thay vì chỉ xử lý từng vụ việc riêng lẻ.

Với nhà đầu tư Việt Nam, việc ứng phó lừa đảo đầu tư tiền mã hóa xuyên biên giới cũng là vấn đề trực tiếp. Trong các mô hình lừa đảo len lỏi qua sàn giao dịch nước ngoài, ứng dụng nhắn tin và website đầu tư giả mạo, nơi cư trú của nạn nhân và nơi hoạt động của tổ chức tội phạm thường khác nhau, khiến việc điều tra đơn phương của một quốc gia có thể làm chậm quá trình phong tỏa tài sản và truy tố.

Bước tiếp theo của hai nước là sự kiện gặp mặt trực tiếp giữa khu vực công và tư diễn ra đầu tháng 10 tại London. Tại đây, NCA dự kiến cùng các đối tác trong ngành bàn biện pháp ngăn chặn mạng lưới lừa đảo.