87,6 tỷ USD ngân sách bổ sung: Chi phí chiến dịch Iran ra Quốc hội Mỹ

Nhà Trắng vừa đề nghị Quốc hội Mỹ phê duyệt khoản ngân sách bổ sung trị giá 87,6 tỷ USD, trong bối cảnh ước tính chi phí cho chiến dịch quân sự nhằm vào Iran đã tăng lên 37,5 tỷ USD. Vấn đề bù đắp chi phí quốc phòng đang trở thành tâm điểm tranh cãi về quyền hạn chiến tranh và trách nhiệm tài khóa tại Mỹ.

Nhà Trắng cho biết trong khoản đề nghị nói trên, có tới 67,1 tỷ USD được phân bổ cho chi tiêu quốc phòng. Khoản này được cho là bao gồm cả những ưu tiên khác của Lầu Năm Góc như bổ sung kho đạn dược, tăng cường năng lực không gian mạng và duy trì các chương trình mật, chứ không chỉ riêng chi phí chiến dịch tại Iran.

Đề nghị được đưa ra trong bối cảnh Bộ Quốc phòng Mỹ trước đó vẫn khẳng định có thể trang trải chi phí chiến dịch quân sự tại Iran bằng ngân sách hiện có. Việc một mặt nói ngân sách hiện tại đủ dùng, mặt khác lại xin thêm tiền khiến áp lực thẩm định của Quốc hội tăng lên đáng kể.

Điểm gây tranh cãi chính là ở chỗ Bộ Quốc phòng Mỹ vừa khẳng định ngân sách hiện hành đủ để chi trả cho chiến dịch tại Iran, vừa đề nghị một khoản ngân sách riêng. Crypto Briefing đưa tin chiến dịch quân sự mang tên “Operation Epic Fury” của quân đội Mỹ được cho là khởi động vào khoảng ngày 28 tháng 2, với ước tính chi phí ban đầu tăng dần: từ 25 tỷ USD vào cuối tháng 4, lên 29 tỷ USD vào giữa tháng 5, rồi lên 37,5 tỷ USD vào cuối tháng 7.

Con số 37,5 tỷ USD chưa phản ánh đầy đủ chi phí khôi phục lực lượng và kho dự trữ đã tiêu hao trong chiến dịch. Bộ Quốc phòng Mỹ được cho là đã chính thức đề nghị thêm một khoản ngân sách bổ sung khoảng 80 tỷ USD vào khoảng tháng 6 năm 2026.

Kho đạn dược cũng là một trọng tâm trong tranh luận về chi phí. Tên lửa đánh chặn SM-3, tên lửa Patriot, đạn của hệ thống THAAD và tên lửa hành trình Tomahawk được cho là đã giảm đáng kể sau chiến dịch. Chi phí chiến tranh, vì vậy, không chỉ gồm chi phí tác chiến thực tế mà còn cả chi phí bổ sung kho dự trữ và khôi phục khả năng sẵn sàng chiến đấu.

Giới quan sát đánh giá phần lớn khoản ngân sách dành cho Bộ Quốc phòng trong đề nghị của Nhà Trắng không chỉ phục vụ chi phí chiến tranh trực tiếp, mà còn gắn liền với các ưu tiên khác của Lầu Năm Góc như kho đạn dược, năng lực không gian mạng và các chương trình mật. Nói cách khác, chi phí cho chiến dịch tại Iran và chi phí duy trì khả năng sẵn sàng chiến đấu lâu dài của quân đội đang được gộp chung trong cùng một đề nghị ngân sách.

Ngân sách bổ sung vốn là thủ tục xin Quốc hội phê duyệt riêng cho các khoản chi phí chiến tranh, thiên tai hay chính sách khẩn cấp mà ngân sách chính đã phân bổ trước đó không đủ trang trải. Khoản đề nghị lần này được xử lý tách biệt hoàn toàn với ngân sách quốc phòng năm tài khóa 2027, vốn ước tính khoảng 1.500 tỷ USD.

Tại Quốc hội, không chỉ quy mô ngân sách mà cả quy trình phê duyệt chiến dịch quân sự cũng trở thành vấn đề gây tranh cãi. Việc thẩm định ngân sách bổ sung diễn ra song song với các cuộc thảo luận về nghị quyết quyền hạn chiến tranh nhằm hạn chế hành động quân sự tiếp theo nhằm vào Iran, khiến tranh cãi lan sang cả cơ sở pháp lý của chiến dịch.

Một số nghị sĩ phản đối việc mở rộng chiến dịch quân sự mà không có sự phê duyệt của Quốc hội. Giới quan sát nhận định cuộc bỏ phiếu về ngân sách bổ sung có thể trở thành phép thử không chỉ về việc phê duyệt chi tiêu, mà còn về việc liệu Quốc hội có ủng hộ chính trị đối với chiến dịch quân sự tại Iran hay không.

Những nghị sĩ thận trọng với ngân sách bổ sung cho rằng Quốc hội cần trực tiếp xem xét kỹ cả chi phí chiến tranh lẫn vấn đề phê duyệt chiến dịch. Việc Bộ Quốc phòng tính toán chi phí và cung cấp thông tin đã đầy đủ hay chưa cũng là vấn đề được đặt ra trong quá trình thẩm định.

Ngược lại, phía ủng hộ ngân sách bổ sung lấy lý do cần duy trì chiến dịch và khả năng sẵn sàng chiến đấu của quân đội. Bộ Quốc phòng Mỹ cũng cảnh báo rằng nếu không có ngân sách bổ sung, hoạt động huấn luyện và khả năng sẵn sàng chiến đấu nói chung có thể bị ảnh hưởng.

Đối với độc giả tại Việt Nam, diễn biến này đáng chú ý vì căng thẳng quân sự tại Trung Đông có thể tác động đến tài khóa Mỹ và thị trường hàng hóa, qua đó ảnh hưởng đến tâm lý đối với tài sản rủi ro. TokenPost trước đó đã đề cập đến việc căng thẳng an ninh tại eo biển Hormuz có thể ảnh hưởng đến giá dầu và tâm lý thị trường tài sản rủi ro.

Tuy nhiên, tác động trực tiếp của đề nghị ngân sách bổ sung lần này đến giá Bitcoin(BTC) và Ethereum(ETH) chưa được xác nhận qua bất kỳ số liệu riêng biệt nào. Quốc hội Mỹ dự kiến sẽ vừa thẩm định đề nghị của Nhà Trắng, vừa xem xét phạm vi bù đắp chi phí quốc phòng cùng vấn đề phê duyệt chiến dịch quân sự.