45 xe Cybercab đăng ký tại Texas, NHTSA mở điều tra tiêu chuẩn an toàn

Cybercab, mẫu robotaxi 2 chỗ không vô lăng của Tesla(TSLA), đã bắt đầu vận hành tại một số khu vực ở Austin, bang Texas (Mỹ), khiến Cục An toàn Giao thông Đường bộ Quốc gia Mỹ (NHTSA) mở cuộc điều tra rà soát mức độ tuân thủ tiêu chuẩn an toàn liên bang. TechCrunch Mobility đưa tin Tesla đã đăng ký 45 xe Cybercab tại Texas.

NHTSA cho biết ngày 4 tháng 9 rằng cơ quan này đã mở một cuộc điều tra rà soát (audit query) đối với quy trình tự chứng nhận mà Tesla dùng để khẳng định Cybercab đáp ứng đầy đủ các Tiêu chuẩn an toàn xe cơ giới liên bang (FMVSS) áp dụng cho dòng xe này. Động thái này được đưa ra ngay sau khi Tesla triển khai thương mại Cybercab tại Austin.

Cybercab là mẫu xe riêng biệt, khác với robotaxi dựa trên nền tảng Model Y. Theo hướng dẫn dành cho hành khách của Tesla, bên trong Cybercab không có vô lăng, không có bàn đạp ga và phanh, xe chỉ có 2 ghế ngồi.

FAQ chính thức của Tesla giới thiệu Cybercab là mẫu xe 2 chỗ màu vàng ánh kim, hiện có thể đặt chuyến tại một số khu vực của Austin. TechCrunch Mobility cũng nhắc lại rằng Tesla đã đăng ký 45 xe Cybercab tại Texas.

Không khí sự kiện lần này trầm lắng hơn hẳn so với các buổi ra mắt trước đây của Tesla. TechCrunch Mobility cho biết Tổng giám đốc điều hành (CEO) Tesla Elon Musk đã không xuất hiện tại sự kiện.

Đợt vận hành này nằm trong tiến trình dịch vụ robotaxi của Tesla mở rộng ra các khu vực giới hạn ở Florida và Texas. Tuy nhiên, cần phân biệt rõ giữa việc mở rộng phạm vi địa lý của toàn bộ dịch vụ robotaxi và phạm vi vận hành riêng của Cybercab.

Vấn đề pháp lý ở đây chia làm hai lớp: tiêu chuẩn liên bang và giấy phép cấp bang. FMVSS là bộ tiêu chuẩn an toàn liên bang mà mọi xe bán và lưu hành tại Mỹ phải đáp ứng, và nhà sản xuất thường tự chứng nhận việc tuân thủ các tiêu chuẩn này.

NHTSA khẳng định các tiêu chuẩn an toàn hiện hành vẫn có hiệu lực đầy đủ. Trọng tâm của cuộc điều tra rà soát lần này là xem xét Tesla đã dựa vào tài liệu kỹ thuật và quy trình nào để tự chứng nhận cho một mẫu xe không có các bộ phận điều khiển truyền thống do con người thao tác.

Bang Texas cũng có hệ thống cấp phép riêng. Cơ quan quản lý phương tiện của Texas cho biết theo Dự luật Thượng viện số 2807 được ban hành năm 2025, việc vận hành xe tự lái thương mại cần có giấy phép của bang, và kể từ ngày 28 tháng 5 năm 2026, các doanh nghiệp vận hành thương mại phải duy trì giấy phép còn hiệu lực.

Trên trang thông tin công khai về các đơn vị vận hành, Tesla Robotaxi LLC đã được ghi nhận trong hệ thống đăng ký của bang. Điều này cho thấy đợt vận hành lần này không chỉ là một sự kiện ra mắt thông thường, mà đồng thời chịu sự giám sát của cả tiêu chuẩn an toàn liên bang lẫn giấy phép cấp bang.

Tranh cãi về khả năng tiếp cận cũng nổ ra. FAQ của Tesla liệt kê các tính năng hỗ trợ tiếp cận gồm ghế dạng băng ghế ngang tầm xe lăn, khoang cốp chứa thiết bị hỗ trợ di chuyển, không gian cho chó nghiệp vụ hỗ trợ, cùng chữ nổi Braille trên cửa và các nút bấm.

Fast Company đưa tin đoạn quảng cáo "dành cho mọi hành khách" mà Tesla đăng tải đã vấp phải làn sóng chỉ trích lan rộng trên X. Nhiều ý kiến đặt câu hỏi rằng sau khi cất thiết bị hỗ trợ di chuyển vào cốp xe, hành khách sẽ tự di chuyển đến cửa xe bằng cách nào.

Phản ứng thực tế lại trái chiều. Business Insider dẫn lời hành khách khiếm thị Gary Moss (Gary Moss) rằng sau khi trải nghiệm Cybercab, ông cảm thấy không gian bên trong giống như "phòng khách". Ông đánh giá tích cực về cửa tự động và trải nghiệm chuyến đi, nhưng cho biết khi có nhiều xe Cybercab cùng lúc, ông thiếu tín hiệu âm thanh để nhận biết đâu là xe của mình.

Hướng đi công nghệ giữa các hãng cũng khác nhau. Trong khi Tesla theo đuổi cách tiếp cận dựa chủ yếu vào camera, Waymo khẳng định trên blog chính thức ngày 26 tháng 8 rằng "cảm biến đa lớp là điều bắt buộc". Waymo cho rằng cần kết hợp camera, lidar, radar cùng một lớp kiểm chứng độc lập để có thể thương mại hóa quy mô lớn ở cấp độ tự hành Level 4.

Phản ứng thị trường thể hiện rõ nhất qua giá cổ phiếu. Theo AP, sau khi NHTSA công bố cuộc điều tra, cổ phiếu Tesla giảm khoảng 6%, xuống còn 354,08 USD, xóa sạch mức tăng của phiên trước đó. Tuy vậy, đây mới chỉ là giai đoạn điều tra rà soát; chưa có kết luận vi phạm hay quyết định triệu hồi nào được đưa ra.

Phạm vi vận hành của Cybercab hiện vẫn giới hạn ở một số khu vực của Austin. Sau khi quy định giới hạn hành khách dưới 13 tuổi và cấu trúc không vô lăng, không bàn đạp của xe được công bố, kết quả cuộc điều tra rà soát của NHTSA sẽ là yếu tố quyết định các bước tiếp theo. Đợt vận hành này cũng nối tiếp việc dịch vụ robotaxi của Tesla mở rộng ra các khu vực giới hạn tại Florida và Texas trước đó.