Giá dầu Brent tăng 9,3%/tuần khi căng thẳng Hormuz leo thang

Cảnh báo của Iran nhằm vào Mỹ và cuộc tấn công của quân đội Mỹ vào tàu chở dầu Iran đã khiến căng thẳng quân sự quanh eo biển Hormuz leo thang trở lại. Giới phân tích cho rằng bất ổn tại tuyến vận chuyển dầu mỏ Trung Đông có thể tác động đến giá dầu và tâm lý tài sản rủi ro.

Bộ Chỉ huy Tối cao Quân đội Iran và Bộ Tư lệnh Trung ương Khatam al-Anbia ra tuyên bố chung vào khoảng ngày 2 (giờ Hàn Quốc), khẳng định sẽ đáp trả mạnh mẽ các hành động quân sự của Mỹ trong khu vực. Iran International dẫn lời hai cơ quan này cho biết “quân đội Mỹ càng tiếp tục hành động thù địch trong khu vực, cái giá phải trả sẽ càng lớn và nặng nề hơn”.

Phát ngôn này cho thấy Iran xem hành động quân sự của Mỹ nhằm vào nước này không đơn thuần là kiểm soát tàu thuyền, mà là một phần của xung đột khu vực. Từ trước đến nay, Iran vẫn gắn vấn đề đi lại qua eo biển Hormuz và vịnh Ba Tư với an ninh quốc gia của mình.

Xung đột sau đó lan ra trên biển. Hãng tin AP đưa tin vào khoảng ngày 6 (giờ Hàn Quốc) rằng sau khi một tàu chiến Hải quân Mỹ bị tấn công bằng tên lửa, quân đội Mỹ đã tấn công 3 tàu chở dầu của Iran. Quân đội Mỹ cho biết 2 tàu chở dầu bị mất khả năng vận hành vĩnh viễn, còn 1 tàu không chở hàng khác bị phá hủy.

Brad Cooper, Tư lệnh Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), tuyên bố “chúng tôi sẽ không do dự trong việc bảo vệ quân đội Mỹ”. Phát biểu này cho thấy Mỹ mô tả chiến dịch lần này là biện pháp bảo vệ lực lượng của mình.

Cục Quản lý Hàng hải Mỹ (MARAD), trực thuộc Bộ Giao thông Vận tải Mỹ, ra cảnh báo số 2026-004, cho biết tàu thương mại đi qua vịnh Ba Tư, eo biển Hormuz và vịnh Oman đang đối mặt nguy cơ cao bị Iran đe dọa và tấn công. Cảnh báo này bao gồm nguy cơ bị tấn công tên lửa trực tiếp, thiết bị bay không người lái và phương tiện mặt nước không người lái.

MARAD khuyến nghị tàu thương mại treo cờ Mỹ thực hiện đánh giá rủi ro trước khi khởi hành, áp dụng các biện pháp bảo vệ và theo dõi liên tục kênh liên lạc VHF. Khuyến nghị này cho thấy ngay cả khi tàu dân sự không phải là mục tiêu trực tiếp của xung đột quân sự, vẫn cần quản lý riêng rủi ro khi đi qua khu vực.

Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển dầu mỏ then chốt nối vịnh Ba Tư với vịnh Oman. Căng thẳng tại khu vực này thường không chỉ ảnh hưởng đến giá dầu, mà còn tác động đến cước vận tải, phí bảo hiểm và chi phí logistics của các nước nhập khẩu năng lượng.

Với độc giả tại Việt Nam, sự việc lần này cũng đáng chú ý ở điểm giao giữa tuyến vận chuyển dầu mỏ và tâm lý tài sản rủi ro. TokenPost từng đưa tin lưu lượng qua eo biển Hormuz giảm 70% và một phần hoạt động chở hàng của Saudi Arabia đã nối lại.

Giá dầu phản ứng nhanh chóng. The Wall Street Journal (WSJ) đưa tin tính đến ngày 5, giá dầu Brent tăng 9,3% trong tuần lên 96,28 USD/thùng, còn giá dầu WTI (West Texas Intermediate) tăng 9,7% lên 91,48 USD/thùng.

Đà tăng giá được cho là phản ánh lo ngại về căng thẳng Trung Đông leo thang và nguy cơ gián đoạn nguồn cung quanh eo biển Hormuz. Tuy nhiên, diễn biến giá dầu tới đây còn phụ thuộc vào tồn kho, triển vọng nhu cầu và phản ứng của các nước sản xuất dầu, chứ không chỉ xung đột quân sự.

Đối với thị trường tiền mã hóa, đây là biến số vĩ mô gián tiếp hơn là yếu tố tác động trực tiếp. Nếu giá dầu tăng và lo ngại gián đoạn logistics gia tăng, đồng USD, lãi suất và khẩu vị tài sản rủi ro có thể cùng biến động.

Hiện chưa có căn cứ để khẳng định chiều hướng của Bitcoin(BTC) và Ethereum(ETH). Tuy nhiên, căng thẳng Trung Đông vẫn có thể khuếch đại biến động của tài sản rủi ro thông qua vận tải biển và giá năng lượng.

Trên thị trường dự đoán, mức giá liên quan đến khả năng Iran đóng cửa hoàn toàn không phận cũng được xem là một tín hiệu rủi ro. Trên Polymarket, hợp đồng “Iran sẽ đóng cửa hoàn toàn không phận trước ngày 31/12” có giá cho lựa chọn “Có” ở mức 28%.

Tuy nhiên, đây chỉ là mức giá phản ánh xác suất theo đánh giá của người tham gia thị trường, không phải chính sách đã được thực thi. Hiện chưa có thông báo xác nhận Iran đã chính thức phong tỏa tuyến hàng hải hay không phận.

Những sự kiện cốt lõi đã được xác nhận hiện nay gồm: cảnh báo của Iran, cuộc tấn công của quân đội Mỹ vào tàu chở dầu Iran, cảnh báo hàng hải của MARAD và đà tăng giá dầu. Diễn biến tiếp theo sẽ phụ thuộc vào khả năng có thêm hành động quân sự và mức độ hạn chế đối với tàu thương mại đi qua khu vực.