Tỷ giá Euro/Yên giảm 2,38% trong 2 ngày, giả thuyết thanh khoản của Arthur Hayes đối mặt phép thử

Tỷ giá Euro/Yên giảm 2,38% chỉ trong hai ngày 1-3/9, khiến giả thuyết thanh khoản đồng USD mà Arthur Hayes (Arthur Hayes), đồng sáng lập BitMEX, đưa ra một lần nữa bị đặt lên bàn cân kiểm chứng. Tuy nhiên, dữ liệu công khai từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và Fed New York đến nay vẫn chưa cho thấy tín hiệu rõ ràng nào về việc thanh khoản USD đang được mở rộng.

Theo tỷ giá tham chiếu của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), tỷ giá Euro/Yên giảm từ 185,63 ngày 1/9 xuống 184,78 ngày 2/9 và tiếp tục lùi về 181,21 ngày 3/9. So với mốc 140 mà Hayes đưa ra làm chuẩn, mức của ngày 3/9 vẫn cao hơn tới 29,4%.

Hayes trình bày quan điểm này trong bài viết đăng trên Substack có tựa đề “Atención” ngày 2/9, xem tỷ giá Euro/Yên là chỉ báo vĩ mô cốt lõi mà ông theo dõi. Ông cho rằng nếu tỷ giá này giảm xuống dưới 140 trước tháng 6/2027, thanh khoản USD có thể bắt đầu mở rộng mạnh.

Logic của Hayes là: tỷ giá Euro/Yên giảm sẽ đi kèm áp lực repo trong hệ thống ngân hàng Pháp, từ đó có thể kéo theo việc Fed mở rộng bảng cân đối kế toán. Đây không đơn thuần là một dự báo tỷ giá, mà là kịch bản liên kết đồng yên Nhật, hệ thống ngân hàng châu Âu và thanh khoản USD của Mỹ thành một chuỗi.

Đối tượng cần theo dõi sát nhất không phải tỷ giá, mà là động thái của Fed. Fed mô tả cơ chế repo FIMA là van an toàn cho phép các cơ quan tiền tệ nước ngoài được phê duyệt vay USD bằng trái phiếu Kho bạc Mỹ làm tài sản thế chấp. Số dư của cơ chế này được công bố hằng tuần trong báo cáo H.4.1.

Trong báo cáo H.4.1 mà Fed công bố ngày 4/9 (giờ Hàn Quốc), số dư repo của các cơ quan chính thức nước ngoài bằng 0. Con số này chưa ủng hộ nhận định rằng việc sử dụng cơ chế FIMA đã bắt đầu tăng lên.

Lịch vận hành trái phiếu Kho bạc của Fed New York cũng cho kết quả tương tự. Lịch mua vào hằng tháng từ 14/8 đến 14/9/2026 chỉ ghi nhận khoảng 17 tỷ USD (khoảng 23 nghìn tỷ won) mua lại tái đầu tư, không có khoản mua nào phục vụ mục đích quản lý dự trữ.

Mua lại tái đầu tư về bản chất là mua lại trái phiếu Kho bạc đã đáo hạn trong danh mục đang nắm giữ. Trong khi đó, mua để quản lý dự trữ được xem là hoạt động riêng nhằm điều chỉnh mức dự trữ, nên thị trường thường phân biệt rạch ròi hai khoản này.

Bối cảnh liên quan đến hệ thống tài chính Pháp không phải không có cơ sở. Ngân hàng Trung ương Pháp (Banque de France), trong báo cáo ổn định tài chính công bố tháng 6/2026, nhận định nhu cầu trái phiếu chính phủ Pháp hiện vẫn ở mức mạnh, nhưng nếu tình hình tài khóa xấu đi thêm, biến động và tình trạng suy giảm thanh khoản có thể gia tăng.

Báo cáo cũng cảnh báo chiến lược repo trái phiếu chính phủ Pháp của các quỹ đầu cơ có thể khuếch đại cú sốc nếu xảy ra. Điểm yếu mang tính cấu trúc của thị trường trái phiếu chính phủ Pháp và thị trường repo chính là phần duy nhất trong chuỗi liên kết của Hayes được xác nhận bằng tài liệu chính thức.

ECB, trong tài liệu công bố tháng 11/2024, cũng phân tích rằng số dư repo USD của các ngân hàng khu vực đồng euro đã tăng lên 1.600 tỷ euro tính đến tháng 11/2024, đồng thời đề cập rằng các chi nhánh ngân hàng Pháp hoạt động khá tích cực trên thị trường repo.

Tuy nhiên, Cơ quan Giám sát Thận trọng và Giải quyết Pháp (ACPR) khẳng định mức độ an toàn và thanh khoản của các ngân hàng lớn tại Pháp vẫn tốt, với tỷ lệ đảm bảo khả năng thanh khoản (LCR) và tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR) đều vượt xa tiêu chuẩn quy định. Tài liệu giám sát chính thức đưa ra đồng thời cả điểm yếu cấu trúc lẫn đánh giá an toàn ở thời điểm hiện tại.

Phản ứng của thị trường bám khá nhanh theo cách diễn giải của Hayes. Yahoo Finance, BeInCrypto, Gate... trong cùng ngày đã đưa tin theo hướng xem tỷ giá Euro/Yên như chỉ báo sớm cho thanh khoản của thị trường tiền mã hóa, nhưng những bài viết này không thay thế cho việc kiểm chứng giả thuyết.

Trước đó, TokenPost từng đưa tin rằng Hayes cho rằng thanh khoản USD có thể tăng lên trong quá trình Nhật Bản bảo vệ đồng yên. Khi đó, trọng tâm cũng là khả năng liên kết giữa đồng yên, thanh khoản USD và thị trường Bitcoin(BTC), tiền mã hóa nói chung; còn bài viết lần này mở rộng kịch bản đó sang tỷ giá Euro/Yên và thị trường repo của Pháp.

Vì vậy, vấn đề lần này gần với việc kiểm chứng giả thuyết của Hayes hơn là xác nhận Fed đã nối lại việc mở rộng thanh khoản. Những gì được xác nhận đến thời điểm hiện tại chỉ gồm: tỷ giá Euro/Yên giảm, điểm yếu mang tính cấu trúc trong hệ thống tài chính Pháp, và việc chưa xuất hiện tín hiệu mở rộng rõ ràng ở cơ chế FIMA cũng như trong hoạt động mua để quản lý dự trữ.