Thanh khoản KOSPI giảm một nửa chỉ sau hai tháng, còn 25.756 tỷ won

Thanh khoản trên thị trường KOSPI đã giảm còn một nửa chỉ trong hai tháng, trong khi tiền ký quỹ của nhà đầu tư cũng tụt xuống dưới mốc 100.000 tỷ won. Dòng tiền cá nhân, sau giai đoạn chỉ số tăng giảm mạnh, có xu hướng chuyển từ giao dịch cổ phiếu sang các quỹ hoán đổi danh mục (ETF) dạng gửi tạm và tài khoản lưu ký cổ phiếu Mỹ.

Theo Nhật báo Kinh tế Hàn Quốc (Hankyung) đưa tin ngày 1, dựa trên số liệu tổng hợp của Sở Giao dịch Chứng khoán Hàn Quốc (Korea Exchange, KRX), giá trị giao dịch bình quân ngày trên thị trường KOSPI trong tháng 8 đạt 25.756,8 tỷ won, mức thấp nhất trong năm. So với tháng 5 và tháng 6 - khi KOSPI vượt mốc 9.000 điểm và giá trị giao dịch bình quân ngày vượt 50.000 tỷ won - con số này đã giảm khoảng một nửa chỉ sau hai tháng.

Tỷ lệ vòng quay cổ phiếu niêm yết, chỉ báo phản ánh mức độ sôi động của giao dịch, cũng giảm theo. Tỷ lệ vòng quay bình quân ngày của KOSPI trong tháng 8 được ghi nhận ở mức 0,54%, tức trong 1.000 cổ phiếu niêm yết, bình quân mỗi ngày chỉ có khoảng 5,4 cổ phiếu được mua bán.

Giá trị giao dịch là tổng số tiền cổ phiếu thực sự được mua bán trên thị trường trong một khoảng thời gian nhất định. Tỷ lệ vòng quay so sánh khối lượng giao dịch với tổng số cổ phiếu niêm yết, cho biết tốc độ đổi chủ của cổ phiếu nhanh hay chậm. Khi cả hai chỉ số cùng giảm, có thể hiểu rằng dù giá vẫn biến động, sức mua bán thực tế trong thị trường đã yếu đi.

Lượng tiền chờ giải ngân trên thị trường chứng khoán cũng thu hẹp. Tiền ký quỹ của nhà đầu tư tính đến ngày 28 tháng 8 giảm còn 96.709,1 tỷ won, giảm hơn 40.000 tỷ won so với mức gần chạm 140.000 tỷ won ghi nhận đầu tháng 6, tức giảm mạnh chỉ sau hai tháng.

Tiền ký quỹ của nhà đầu tư là khoản tiền mặt mà nhà đầu tư gửi tại tài khoản công ty chứng khoán. Số dư này giảm khi nhà đầu tư mua cổ phiếu hoặc rút tiền ra khỏi tài khoản. Chỉ riêng số dư giảm không thể khẳng định quy mô mua thực tế hay chiều hướng của chỉ số, nhưng đây vẫn là chỉ báo tham khảo cho thấy dư địa mua thêm của nhà đầu tư cá nhân.

KOSPI từng chạm 9.385,59 điểm trong phiên giao dịch tháng 6, nhưng đến cuối tháng 8 đã lùi về vùng 5.200 điểm trong phiên. Ngày 31 tháng 8, chỉ số đóng cửa ở 6.820,02 điểm, tăng 31,14 điểm (0,46%) so với phiên trước đó nhưng vẫn chưa chạm lại mốc 7.000 điểm. Kỳ vọng chỉ số sớm chạm mốc 10.000 điểm giờ đây đã nhường chỗ cho lo ngại KOSPI khó giữ vững trên 7.000 điểm.

Dòng tiền dịch chuyển được ghi nhận sớm nhất ở các sản phẩm ngắn hạn. Theo nền tảng dữ liệu ETF Check của Koscom, trong một tuần gần đây, các ETF dạng quỹ thị trường tiền tệ (MMF) đã hút thêm 1.600 tỷ won tiền chờ giải ngân. Hai quỹ KODEX Money Market Active và RISE Money Market Active lần lượt nhận dòng vốn vào 294,1 tỷ won và 143,8 tỷ won.

ETF dạng MMF nắm giữ các sản phẩm tài chính ngắn hạn như trái phiếu siêu ngắn hạn, thương phiếu doanh nghiệp, đóng vai trò là nơi trú tạm cho dòng tiền mặt. Khi xu hướng thị trường chưa rõ ràng, nhà đầu tư thường chọn giữ tiền ở các sản phẩm ngắn hạn có tính thanh khoản cao thay vì tăng ngay tỷ trọng cổ phiếu.

Giá trị lưu ký cổ phiếu Mỹ của nhà đầu tư cũng tăng lên. Tính đến ngày 28 tháng 8, giá trị cổ phiếu Mỹ mà nhà đầu tư trong nước đang lưu ký đạt 186,7 tỷ USD (khoảng 255.000 tỷ won), tăng 8,86% so với mức 171,5 tỷ USD cuối tháng 7. Tỷ giá quy đổi được áp dụng là 1 USD đổi 1.368 won.

Trước đó, báo chúng tôi từng đưa ra phân tích cho rằng sự sụt giảm giao dịch trên thị trường chứng khoán trong nước chịu tác động kép từ việc giao dịch các sản phẩm đòn bẩy theo từng mã cổ phiếu đơn lẻ thu hẹp và kỳ vọng lợi nhuận suy giảm. Khi đó, nhà nghiên cứu Kim Jae-seung (김재승) tại Chứng khoán Hyundai Motor (Hyundai Motor Securities) giải thích rằng khoản lỗ tích lũy của nhà đầu tư và dòng tiền dịch chuyển sang cổ phiếu Mỹ đang tác động tiêu cực đến tâm lý đầu tư trong nước.

Xu hướng tiền ký quỹ giảm gần đây vẫn tiếp diễn. Cuối tháng 8, báo chúng tôi đưa tin tiền ký quỹ của nhà đầu tư giảm trở lại về mức hơn 96.000 tỷ won, trong khi dư nợ vay giao dịch ký quỹ tăng lên hơn 33.000 tỷ won. Tiền chờ giải ngân giảm nhưng số dư đầu tư sử dụng vốn vay lại phình to.

Ý kiến chuyên gia không đồng nhất. Nhà nghiên cứu Lee Sang-yeon (이상연) tại Chứng khoán Shinyoung (Shinyoung Securities) nói với Hankyung rằng “tiền ký quỹ thực chất, tức đã phản ánh dòng tiền ra vào, vẫn cho thấy xu hướng vào ròng và nền tảng cung cầu vẫn vững”. Bình luận này cho thấy dòng vốn thực sự rời khỏi thị trường có thể chưa lớn như số liệu tiền ký quỹ bề mặt phản ánh. Ông cũng lưu ý rằng các khoản vay đòn bẩy như vay ký quỹ hay vay mua khống có thể dẫn đến bán giải chấp khi thị trường điều chỉnh, từ đó khiến biến động tăng thêm.

Nhà nghiên cứu No Dong-gil (노동길) tại Chứng khoán Shinhan Investment (Shinhan Investment Corp) nêu khả năng dòng vốn dài hạn của khối ngoại có thể quay lại, dựa trên cơ sở chỉ số biến động giảm và áp lực giao dịch sản phẩm đòn bẩy theo mã đơn lẻ hạ nhiệt. Nhà nghiên cứu Lee Kyung-min (이경민) tại Chứng khoán Daishin (Daishin Securities) cũng cho rằng KOSPI hiện tại, dù đã phản ánh phần lãi suất tăng, vẫn đang ở vùng định giá thấp. Tuy nhiên, những nhận định này có thể thay đổi tùy theo diễn biến điều kiện thị trường và khả năng phục hồi cung cầu.

Điều đã được xác nhận là giá trị giao dịch, tỷ lệ vòng quay và tiền ký quỹ cùng giảm trong giai đoạn này. Việc dòng tiền rời thị trường trong nước có tiếp tục chảy sang ETF dạng gửi tạm và cổ phiếu Mỹ hay không sẽ được xác nhận qua các chỉ số tiếp theo về giá trị giao dịch, tiền ký quỹ và giá trị lưu ký cổ phiếu nước ngoài.