Tăng trưởng 20%: Trump gây sức ép Fed hạ lãi suất

Tổng thống Mỹ Donald Trump (Donald Trump) vừa nhắc đến khả năng tăng trưởng kinh tế Mỹ đạt 20%, đồng thời công khai chỉ trích logic tăng lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Phát biểu này xuất hiện trong bối cảnh tăng trưởng thực tế của Mỹ trong quý gần nhất chỉ đạt 1,5% theo năm, khiến áp lực đòi hạ lãi suất từ Nhà Trắng và lập trường giữ ổn định giá cả của Fed tiếp tục đối đầu.

Phát biểu tại Phòng Bầu dục hôm 31 tháng 8 (giờ địa phương), trong sự kiện công bố thỏa thuận giảm giá thuốc kê đơn, Trump nói GDP "có thể đạt 14%, 15%, 16%, thậm chí 20%" và cho rằng "tăng trưởng thành công không gây ra lạm phát". Đài CNBC dẫn phát biểu này và đưa tin vào sáng ngày 1 tháng 9 (giờ Hàn Quốc).

Trọng tâm phát biểu của Trump không nằm ở con số tăng trưởng, mà ở hướng đi của lãi suất. Ông cho rằng các chỉ số kinh tế tích cực không nên trở thành lý do để Fed tăng lãi suất.

Khi được hỏi về khả năng Fed tiếp tục tăng lãi suất, Trump nói: "Chúng ta cần có mức lãi suất thấp hơn bất kỳ nơi nào khác trên thế giới." Ông nói thêm: "Trước đây, khi số liệu tốt thì lãi suất giảm, nhưng bây giờ vì quá sợ lạm phát nên lãi suất lại tăng." Cách diễn đạt này được hiểu là thông điệp gửi tới Fed, rằng tăng trưởng cao không nên chỉ được nhìn nhận như áp lực giá cả.

Theo Cục Phân tích Kinh tế Mỹ (BEA), GDP thực tế của Mỹ trong quý 2 năm 2026 tăng 1,5% theo năm, thấp hơn mức 2,1% của quý 1.

BEA cho biết chi tiêu tiêu dùng, xuất khẩu và đầu tư đều tăng, nhưng chi tiêu chính phủ giảm và nhập khẩu tăng đã phần nào kéo giảm tốc độ tăng trưởng chung. Nếu chỉ nhìn vào số liệu hiện tại, khoảng cách với mức tăng trưởng 14-20% mà Trump nhắc đến là rất lớn.

Tỷ lệ tăng trưởng theo năm được dùng khi công bố GDP theo quý là con số quy đổi trên giả định đà tăng của quý đó duy trì suốt một năm. Vì vậy, mức tăng trưởng theo năm 20% không có nghĩa là quy mô nền kinh tế thực sự lớn thêm 20% chỉ trong một quý.

CNBC dẫn dữ liệu của BEA từ năm 1947 cho biết GDP thực tế của Mỹ chỉ có đúng một quý tăng trưởng theo năm từ 20% trở lên, đó là quý 3 năm 2020 với mức 34,9%, khi kinh tế mở cửa trở lại sau các đợt phong tỏa vì COVID-19.

Mức tăng vọt đó diễn ra ngay sau khi kinh tế Mỹ sụt giảm tới 28% theo năm ở quý trước đó, nên được xem là diễn biến ngoại lệ. Mức tăng trưởng theo quý cao thứ hai trong lịch sử là 16,7%, ghi nhận vào quý 1 năm 1950.

Mối lo của Fed hiện nay vẫn là lạm phát. Trong cuộc họp Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) ngày 29 tháng 7, Fed quyết định giữ nguyên biên độ lãi suất mục tiêu ở mức 3,50-3,75%/năm.

Kết quả biểu quyết khi đó là 9 phiếu thuận, 3 phiếu chống. Beth Hammack (Beth M. Hammack), Neel Kashkari (Neel Kashkari) và Lorie Logan (Lorie K. Logan) bỏ phiếu phản đối vì muốn tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm.

Cũng trong thông báo này, Fed đánh giá hoạt động kinh tế vẫn mở rộng vững chắc dù còn nhiều bất định, nhưng lạm phát hiện vẫn cao hơn mục tiêu 2%.

Phát biểu của Trump xuất hiện đúng lúc cuộc tranh luận về tính độc lập của Fed - từng được TokenPost đề cập trong các bài viết trước - một lần nữa nóng lên. Trong khi Tổng thống muốn chi phí vay vốn thấp, Fed vẫn khẳng định sẽ dựa vào số liệu lạm phát và việc làm để quyết định lãi suất, khiến căng thẳng giữa hai bên chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Với thị trường tiền mã hóa, phát biểu này được xem là một biến số vĩ mô cần theo dõi. Bitcoin(BTC) và các tài sản rủi ro khác thường phản ứng nhạy với hướng đi lãi suất và thanh khoản đồng USD.

Dù vậy, chỉ riêng phát biểu lần này chưa đủ để khẳng định quyết định sắp tới của FOMC hay hướng đi của giá tài sản. CNBC cho biết nhiều nhà quan sát Fed vẫn dự đoán khả năng Fed tăng lãi suất tại cuộc họp tháng 9.